C-585/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-03-17
cjeuprawo_pracyczas pracyWysokatrybunal
czas pracyodpoczynek dobowydyrektywa 2003/88/WEwiele umówochrona pracownikówTSUEprawo pracybezpieczeństwo i zdrowie

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że minimalny dobowy okres odpoczynku pracownika obejmuje wszystkie umowy o pracę zawarte z tym samym pracodawcą, traktowane łącznie.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2003/88/WE w kontekście pracownika posiadającego kilka umów o pracę z tym samym pracodawcą. Sąd okręgowy w Bukareszcie pytał, czy minimalny dobowy okres odpoczynku (11 godzin) i maksymalny tygodniowy czas pracy (48 godzin) należy stosować do każdej umowy oddzielnie, czy też do wszystkich umów łącznie. Trybunał uznał, że przepisy te należy stosować łącznie, aby zapewnić pracownikowi rzeczywisty odpoczynek i ochronę jego bezpieczeństwa i zdrowia, podkreślając, że pracownik jest stroną słabszą w stosunku pracy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tribunalul Bucureşti (sąd okręgowy w Bukareszcie) dotyczył wykładni dyrektywy 2003/88/WE w sprawie organizacji czasu pracy. Spór dotyczył korekty finansowej nałożonej na Academia de Studii Economice din Bucureşti (ASE) za nieprzestrzeganie limitu godzin pracy w ciągu doby przez ekspertów pracujących przy projekcie finansowanym ze środków unijnych. Eksperci ci mieli kilka umów o pracę z ASE, a łączny czas pracy przekraczał dobowy limit. Sąd pytał, czy pojęcie 'czasu pracy' i obowiązki dotyczące minimalnego odpoczynku dobowego oraz maksymalnego tygodniowego czasu pracy stosuje się do każdej umowy oddzielnie, czy do wszystkich umów łącznie. Trybunał Sprawiedliwości UE, uwzględniając cel dyrektywy, jakim jest ochrona bezpieczeństwa i zdrowia pracowników, oraz zasadę, że pracownik jest stroną słabszą, orzekł, że w przypadku gdy pracownik zawiera kilka umów o pracę z tym samym pracodawcą, minimalny okres odpoczynku dobowego (11 godzin) stosuje się do tych umów rozpatrywanych łącznie. Trybunał podkreślił, że odrębne traktowanie każdej umowy mogłoby uniemożliwić pracownikowi rzeczywisty odpoczynek i osłabić ochronę przewidzianą przez prawo Unii. Pytanie dotyczące maksymalnego tygodniowego czasu pracy oraz możliwość powołania się na bezpośrednią skuteczność przepisów dyrektywy uznano za niedopuszczalne lub nie wymagające odpowiedzi w kontekście przedstawionych okoliczności.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'czasu pracy' obejmuje wszystkie umowy o pracę zawarte przez pracownika z tym samym pracodawcą.

Uzasadnienie

Definicja 'czasu pracy' i zasada minimalnego odpoczynku dobowego (art. 3 dyrektywy) mają na celu ochronę pracownika jako strony słabszej. Stosowanie tych przepisów do wszystkich umów łącznie zapewnia rzeczywisty odpoczynek i zgodność z celem dyrektywy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w zakresie udzielonej odpowiedzi na pytanie prejudycjalne)

Strony

NazwaTypRola
Academia de Studii Economice din Bucureştiorgan_krajowyskarżący
Organismul Intermediar pentru Programul Operaţional Capital Uman – Ministerul Educaţiei Naţionaleorgan_krajowypozwany
Rząd rumuńskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd belgijskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd duńskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd łotewskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd austriackipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd polskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd fińskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd norweskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (11)

Główne

Dyrektywa 2003/88/WE art. 2 § 1

Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy

Definicja 'czasu pracy' obejmuje każdy okres, podczas którego pracownik pracuje, jest do dyspozycji pracodawcy oraz wykonuje swoje działania lub spełnia obowiązki, zgodnie z przepisami krajowymi lub praktyką krajową. Definicja ta ma zastosowanie do wszystkich umów o pracę zawartych przez pracownika z tym samym pracodawcą, rozpatrywanych łącznie.

Dyrektywa 2003/88/WE art. 3

Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy

Państwa członkowskie przyjmują niezbędne środki w celu zapewnienia, że każdy pracownik jest uprawniony do minimalnego dobowego odpoczynku w wymiarze 11 nieprzerwanych godzin w okresie 24‑godzinnym. Przepis ten stosuje się do wszystkich umów o pracę zawartych przez pracownika z tym samym pracodawcą, rozpatrywanych łącznie.

Codul muncii art. 135 § 1

Ustawa nr 53/2003 – Kodeks pracy Rumunii

Pracownikom przysługuje prawo do okresu odpoczynku trwającego co najmniej 12 kolejnych godzin pomiędzy dwoma dniami roboczymi. Przepis ten zapewnia dalej idącą ochronę niż art. 3 dyrektywy 2003/88/WE.

Pomocnicze

Dyrektywa 2003/88/WE art. 6 § b

Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy

Przeciętny wymiar czasu pracy w okresie siedmiodniowym, łącznie z pracą w godzinach nadliczbowych, nie przekracza 48 godzin. Pytanie dotyczące tego przepisu uznano za niedopuszczalne.

Dyrektywa 2003/88/WE art. 17 § 1

Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy

Możliwość stosowania odstępstw od przepisów dotyczących czasu pracy, pod warunkiem że wymiar czasu pracy nie jest mierzony lub określony z góry, lub może być określony przez samych pracowników. Interpretacja tego przepisu wymaga ścisłego stosowania i ograniczenia do tego, co jest niezbędne.

Dyrektywa 2003/88/WE art. 23

Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy

Wprowadzenie w życie dyrektywy nie stanowi podstawy do zmniejszania ogólnego poziomu ochrony pracowników, o ile minimalne wymagania dyrektywy są spełnione.

Codul muncii art. 111

Ustawa nr 53/2003 – Kodeks pracy Rumunii

Codul muncii art. 112 § 1

Ustawa nr 53/2003 – Kodeks pracy Rumunii

Codul muncii art. 114 § 1

Ustawa nr 53/2003 – Kodeks pracy Rumunii

Codul muncii art. 119

Ustawa nr 53/2003 – Kodeks pracy Rumunii

Codul muncii art. 120

Ustawa nr 53/2003 – Kodeks pracy Rumunii

Argumenty

Skuteczne argumenty

Minimalny dobowy okres odpoczynku i definicja czasu pracy powinny być stosowane do wszystkich umów o pracę zawartych przez pracownika z tym samym pracodawcą łącznie, aby zapewnić rzeczywisty odpoczynek i ochronę pracownika jako strony słabszej. Cel dyrektywy 2003/88/WE, jakim jest poprawa warunków życia i pracy pracowników poprzez harmonizację przepisów dotyczących czasu pracy, przemawia za łącznym stosowaniem przepisów.

Odrzucone argumenty

Minimalny dobowy okres odpoczynku i definicja czasu pracy powinny być stosowane do każdej umowy o pracę oddzielnie. Możliwość stosowania odstępstw od przepisów dyrektywy (art. 17) do niektórych pracowników.

Godne uwagi sformułowania

każdy pracownik jest uprawniony do minimalnego dobowego odpoczynku w wymiarze 11 nieprzerwanych godzin pracownika należy traktować jako słabszą stronę stosunku pracy minimalne wymagania przewidziane w dyrektywie 2003/88 muszą być spełnione

Skład orzekający

E. Regan

prezes

M. Ilešič

sędzia

E. Juhász

sędzia

C. Lycourgos

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy 2003/88/WE dotyczących czasu pracy i odpoczynku w przypadku pracowników posiadających wiele umów z tym samym pracodawcą."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracownik ma kilka umów z tym samym pracodawcą. Wymaga od sądu krajowego sprawdzenia, czy istniał stosunek podporządkowania oraz czy nie zachodzą przesłanki do zastosowania odstępstw od dyrektywy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu pracowników posiadających wiele umów, a orzeczenie TSUE ma istotne implikacje praktyczne dla ochrony praw pracowniczych w całej UE.

Wiele umów u jednego pracodawcy? TSUE wyjaśnia: 11 godzin odpoczynku to minimum dla wszystkich umów razem!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę