C-584/23

Trybunał Sprawiedliwości2025-04-10
cjeuprawo_pracyrowne_traktowanie_i_dyskryminacjaŚredniatrybunal
ubezpieczenie społecznerenta z tytułu niezdolności do pracywypadek przy pracyopieka nad dzieckiemdyskryminacja pośredniarówność traktowaniawynagrodzenieczas pracy

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że hiszpańskie przepisy dotyczące obliczania renty z tytułu niezdolności do pracy, oparte na rzeczywistym wynagrodzeniu w dniu wypadku, nie naruszają unijnej zasady równego traktowania, nawet jeśli statystycznie dotykają częściej kobiety korzystające z urlopu rodzicielskiego.

Sprawa dotyczyła pracownicy, która uległa wypadkowi przy pracy, będąc na zmniejszonym wymiarze czasu pracy z powodu opieki nad dzieckiem. Renta z tytułu niezdolności do pracy została obliczona na podstawie jej obniżonego wynagrodzenia. Pracownica zarzuciła pośrednią dyskryminację ze względu na płeć, wskazując, że z takiego zmniejszenia czasu pracy korzysta głównie kobiety. Trybunał uznał, że hiszpańskie przepisy, choć pozornie neutralne, mogą stawiać kobiety w niekorzystnej sytuacji, jednakże brak było wystarczających dowodów statystycznych, aby stwierdzić dyskryminację pośrednią w tym konkretnym przypadku, zwłaszcza biorąc pod uwagę przepisy dotyczące fikcyjnego podwyższenia składek przez pierwsze dwa lata urlopu.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 79/7/EWG w sprawie równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. Sprawa dotyczyła pracownicy, która w wyniku wypadku przy pracy otrzymała rentę z tytułu trwałej niezdolności do pracy. Renta ta została obliczona na podstawie jej rzeczywistego wynagrodzenia w dniu wypadku, które było obniżone z powodu korzystania ze zmniejszonego wymiaru czasu pracy w celu opieki nad dzieckiem. Pracownica podniosła zarzut pośredniej dyskryminacji ze względu na płeć, argumentując, że z takich form zmniejszenia czasu pracy korzysta statystycznie znacznie więcej kobiet, co prowadzi do niższych świadczeń. Hiszpańskie przepisy przewidywały, że renta jest obliczana na podstawie faktycznego wynagrodzenia w dniu wypadku. Trybunał przypomniał, że zasada równego traktowania oznacza brak dyskryminacji, zarówno bezpośredniej, jak i pośredniej. Analiza wykazała, że przepisy te nie wprowadzają dyskryminacji bezpośredniej. W kwestii dyskryminacji pośredniej, Trybunał wskazał, że aby ją stwierdzić, należy wykazać, iż neutralne przepisy stawiają jedną płeć w szczególnie niekorzystnym położeniu, chyba że jest to uzasadnione zgodnym z prawem celem i środki są właściwe i niezbędne. Sąd odsyłający przedstawił dane statystyczne wskazujące, że ponad 90% osób korzystających ze zmniejszenia wymiaru czasu pracy z powodu opieki nad dzieckiem to kobiety. Jednakże Trybunał zauważył, że dane te nie odnosiły się bezpośrednio do grupy pracowników, którzy znaleźli się w niekorzystnej sytuacji w kontekście obliczania renty z tytułu wypadku przy pracy. Ponadto, wskazano, że przez pierwsze dwa lata okresu zmniejszenia wymiaru czasu pracy składki były podwyższane do 100%, co mogło niwelować negatywne skutki obniżonego wynagrodzenia. W związku z tym, Trybunał uznał, że na podstawie przedstawionych dowodów nie można stwierdzić, iż hiszpańskie przepisy wprowadzają dyskryminację pośrednią ze względu na płeć. W konsekwencji, orzeczono, że art. 4 ust. 1 dyrektywy 79/7/EWG nie stoi na przeszkodzie takim regulacjom.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 4 ust. 1 dyrektywy 79/7/EWG nie stoi na przeszkodzie takim regulacjom, jeśli nie ma wystarczających dowodów na istnienie szczególnie niekorzystnego położenia dla kobiet.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że choć przepisy te mogą stawiać kobiety w niekorzystnej sytuacji, brak było wystarczających dowodów statystycznych, aby jednoznacznie wykazać dyskryminację pośrednią. Analiza danych statystycznych nie wykazała, że grupa pracowników w szczególnie niekorzystnej sytuacji składa się głównie z kobiet korzystających z opieki nad dzieckiem, a także uwzględniono przepisy dotyczące fikcyjnego podwyższenia składek przez pierwsze dwa lata.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

brak jednoznacznego zwycięzcy, udzielono odpowiedzi na pytanie prejudycjalne

Strony

NazwaTypRola
Asepeyo Mutua Colaboradora de la Seguridad Social n.o 151innepozwany
Instituto Nacional de la Seguridad (INSS)organ_krajowypozwany
Tesorería General de la Seguridad Social (TGSS)organ_krajowypozwany
KTosoba_fizycznaskarżący
Alcampo SAspolkapozwany

Przepisy (8)

Główne

Dyrektywa 79/7/EWG art. 4 § 1

Dyrektywa Rady 79/7/EWG z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego

Zasada równego traktowania oznacza brak jakiejkolwiek dyskryminacji ze względu na płeć, bądź bezpośrednio, bądź pośrednio, w szczególności jeżeli chodzi o obliczanie wysokości świadczeń.

Dekret regulujący dziedzinę wypadków przy pracy art. 60 § 2

Rozporządzenie wykonawcze do tekstu jednolitego ustawy o wypadkach przy pracy (Hiszpania)

Renta z tytułu trwałej niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy jest obliczana na podstawie wynagrodzenia rzeczywiście otrzymywanego przez pracownika w dniu wypadku.

Pomocnicze

TFUE art. 8

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Karta art. 21

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta art. 23

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Dyrektywa 2006/54/WE art. 5

Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy

Kodeks pracy art. 37 § 6

Ustawa – Kodeks pracy (Hiszpania)

Ustawa o powszechnym zabezpieczeniu społecznym art. 237 § 1, 3

Ustawa o powszechnym zabezpieczeniu społecznym (Hiszpania)

Okresy zmniejszenia wymiaru czasu pracy z tytułu opieki nad dziećmi są uznawane za okresy składkowe, a składki za pierwsze dwa lata są podwyższane do 100%.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Hiszpańskie przepisy dotyczące obliczania renty z tytułu niezdolności do pracy, oparte na rzeczywistym wynagrodzeniu w dniu wypadku, nie stanowią dyskryminacji pośredniej ze względu na płeć, ponieważ brak jest wystarczających dowodów na to, że dotykają one w szczególnie niekorzystny sposób kobiet korzystających z opieki nad dzieckiem.

Odrzucone argumenty

Hiszpańskie przepisy dotyczące obliczania renty z tytułu niezdolności do pracy, oparte na rzeczywistym wynagrodzeniu w dniu wypadku, stanowią pośrednią dyskryminację ze względu na płeć, ponieważ statystycznie więcej kobiet korzysta ze zmniejszonego wymiaru czasu pracy z powodu opieki nad dzieckiem, co prowadzi do niższych świadczeń.

Godne uwagi sformułowania

zasada równego traktowania oznacza brak jakiejkolwiek dyskryminacji ze względu na płeć, bądź bezpośrednio, bądź pośrednio nie ulega wątpliwości, że uregulowanie krajowe takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym nie ustanawia dyskryminacji bezpośredniej ze względu na płeć należy zbadać, czy uregulowanie to może stanowić opartą na tym kryterium dyskryminację pośrednią za dyskryminację pośrednią ze względu na płeć należy uznać zastosowanie z pozoru neutralnego przepisu, kryterium lub praktyki, które stawiałoby osoby danej płci w szczególnie niekorzystnym położeniu w porównaniu do osób innej płci, chyba że dany przepis, kryterium lub praktyka są obiektywnie uzasadnione zgodnym z prawem celem, a środki osiągnięcia tego celu są właściwe i niezbędne

Skład orzekający

A. Kumin

prezes izby

F. Biltgen

sprawozdawca

S. Gervasoni

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja zasady równego traktowania w kontekście obliczania świadczeń z zabezpieczenia społecznego, zwłaszcza rent z tytułu niezdolności do pracy, w sytuacji gdy pracownik korzysta ze zmniejszonego wymiaru czasu pracy z powodu opieki nad dzieckiem."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na braku wystarczających dowodów statystycznych wskazujących na dyskryminację pośrednią. W przypadku przedstawienia przez sąd krajowy bardziej szczegółowych i wiarygodnych danych, wynik mógłby być inny. Dotyczy specyficznej sytuacji obliczania renty z tytułu wypadku przy pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii dyskryminacji pośredniej ze względu na płeć w kontekście świadczeń z ubezpieczenia społecznego, co jest istotne dla wielu pracowników, zwłaszcza kobiet. Choć wynik nie jest przełomowy, analiza prawna jest szczegółowa.

Czy niższa renta po wypadku to dyskryminacja kobiet? TSUE analizuje hiszpańskie przepisy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI