C-583/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-01-09
cjeuwspolpraca_sadowaeuropejski-nakaz-aresztowaniaWysokatrybunal
ENDwspółpraca sądowaprawo karnemateriał dowodowyprzesłuchaniedoręczeniearesztporęczeniedyrektywa 2014/41/UE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że Europejski Nakaz Dochodzeniowy (END) może służyć do przesłuchania osoby podejrzanej w celu zebrania materiału dowodowego, ale nie do samego doręczenia aktu oskarżenia czy zarządzenia aresztu.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o Europejskim Nakazie Dochodzeniowym (END). Sąd kasacyjny we Francji zapytał TSUE, czy END może być użyty do doręczenia postanowienia o postawieniu w stan oskarżenia wraz z nakazem aresztowania i poręczeniem, a także do przesłuchania podejrzanego. TSUE orzekł, że END nie służy do samego doręczenia aktu oskarżenia ani do zarządzenia aresztu czy poręczenia. Może natomiast obejmować przesłuchanie podejrzanego, jeśli jego celem jest zebranie materiału dowodowego.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez francuski Cour de cassation dotyczył wykładni dyrektywy 2014/41/UE w sprawie europejskiego nakazu dochodzeniowego (END). Chodziło o to, czy END może być wydany w celu doręczenia osobie podejrzanej postanowienia o postawieniu w stan oskarżenia, wraz z postanowieniem o tymczasowym aresztowaniu i zobowiązaniem do złożenia poręczenia majątkowego, a także w celu jej przesłuchania. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując przepisy dyrektywy, orzekł, że END jest instrumentem służącym do uzyskiwania materiału dowodowego. Samodzielne doręczenie aktu oskarżenia nie jest czynnością dochodzeniową objętą dyrektywą, podobnie jak zarządzenie aresztu czy poręczenia majątkowego, chyba że dotyczy to tymczasowego przekazania osoby w celu przeprowadzenia czynności dochodzeniowej. Natomiast przesłuchanie osoby podejrzanej może być objęte END, jeśli jego celem jest zgromadzenie materiału dowodowego. W przypadku, gdy wniosek o przesłuchanie ma taki cel, a prawo krajowe wymaga wcześniejszego doręczenia aktu oskarżenia, możliwe jest częściowe wykonanie END, obejmujące doręczenie i przesłuchanie, z wyłączeniem aresztu i poręczenia. Kluczowe jest, aby organy państw członkowskich współpracowały w celu zapewnienia skuteczności współpracy sądowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, END nie może być wydany w celu samego doręczenia aktu oskarżenia, postanowienia o tymczasowym aresztowaniu ani zobowiązania do złożenia poręczenia majątkowego, chyba że dotyczy to tymczasowego przekazania osoby w celu przeprowadzenia czynności dochodzeniowej.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2014/41/UE definiuje END jako narzędzie do uzyskiwania materiału dowodowego. Doręczenie aktu oskarżenia jest obowiązkiem proceduralnym, a nie czynnością dochodzeniową. Podobnie areszt i poręczenie nie są czynnościami dochodzeniowymi w rozumieniu dyrektywy, z wyjątkiem sytuacji opisanych w art. 22 i 23.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
AKosoba_fizycznastrona_w_postępowaniu_głównym
Ministère publicinneinne
Rząd francuskiinneinne
Rząd niderlandzkiinneinne
Komisja Europejskainstytucja_ueinne

Przepisy (10)

Główne

Dyrektywa 2014/41/UE art. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie europejskiego nakazu dochodzeniowego w sprawach karnych

Definiuje END jako orzeczenie sądowe wzywające inne państwo członkowskie do przeprowadzenia czynności dochodzeniowych w celu uzyskania materiału dowodowego.

Dyrektywa 2014/41/UE art. 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie europejskiego nakazu dochodzeniowego w sprawach karnych

Określa, że END podlega każda czynność dochodzeniowa poza utworzeniem wspólnego zespołu dochodzeniowo-śledczego.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

Pomocnicze

Dyrektywa 2014/41/UE art. 10 § 2 lit. c

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie europejskiego nakazu dochodzeniowego w sprawach karnych

Wymienia przesłuchanie podejrzanego lub oskarżonego jako czynność, która może być przedmiotem END.

Dyrektywa 2014/41/UE art. 24 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie europejskiego nakazu dochodzeniowego w sprawach karnych

Umożliwia wydanie END w celu przesłuchania podejrzanego lub oskarżonego z wykorzystaniem wideokonferencji.

Konwencja z dnia 29 maja 2000 r. art. 5 § 1

Konwencja ustanowiona przez Radę zgodnie z art. 34 Traktatu o Unii Europejskiej o pomocy prawnej w sprawach karnych pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej

Reguluje doręczanie dokumentów procesowych osobom przebywającym na terytorium innego państwa członkowskiego.

code de procédure pénale art. 694-16

Kodeks postępowania karnego

Definiuje END we francuskim prawie.

code de procédure pénale art. 696-44

Kodeks postępowania karnego

Reguluje doręczanie dokumentów procesowych osobom zamieszkałym na terytorium Francji w ramach postępowań zagranicznych.

Karta praw podstawowych art. 6

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Gwarantuje prawo do wolności, które nie może być naruszane przez END poza przypadkami przewidzianymi w dyrektywie.

TUE art. 4 § 3 akapit pierwszy

Traktat o Unii Europejskiej

Obowiązek lojalnej współpracy między państwami członkowskimi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

END służy do uzyskiwania materiału dowodowego, a nie do samego doręczania aktów oskarżenia czy zarządzeń aresztu. Przesłuchanie podejrzanego może być objęte END, jeśli jego celem jest zebranie materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

END może być użyty do doręczenia aktu oskarżenia i zarządzenia aresztu/poręczenia. Przesłuchanie podejrzanego, nawet jeśli nie służy zbieraniu materiału dowodowego, powinno być objęte END.

Godne uwagi sformułowania

Pojęciu „czynności dochodzeniowej” należy nadawać w prawie Unii autonomiczną wykładnię. Doręczenie takie nie ma bowiem na celu uzyskania materiału dowodowego, lecz stanowi obowiązek proceduralny. Przesłuchanie służące wyłącznie umożliwieniu oskarżonemu przedstawienia jego uwag [...] nie może zostać uznane za czynność dochodzeniową.

Skład orzekający

C. Lycourgos

sprawozdawca

S. Rodin

sędzia

O. Spineanu-Matei

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie zakresu stosowania Europejskiego Nakazu Dochodzeniowego (END), zwłaszcza w kontekście czynności takich jak doręczenie aktu oskarżenia, zarządzenie aresztu czy przesłuchanie podejrzanego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, a jego zastosowanie w poszczególnych sprawach zależy od specyfiki wniosku o END i przepisów krajowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia kluczowe aspekty stosowania Europejskiego Nakazu Dochodzeniowego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego i współpracy sądowej. Pokazuje, jak granice między różnymi instrumentami współpracy są wyznaczane.

END: Czy można nim doręczyć akt oskarżenia i zarządzić areszt? TSUE wyjaśnia granice.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI