C-582/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że polskie prawo upadłościowe, wiążąc sąd upadłościowy zatwierdzoną listą wierzytelności i nie pozwalając na badanie nieuczciwości warunków umownych, narusza dyrektywę o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich, a także że brak możliwości zastosowania środków tymczasowych zniechęca konsumentów do dochodzenia swoich praw.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich w kontekście polskiego postępowania upadłościowego wobec osoby fizycznej. Sąd odsyłający z Polski pytał, czy przepisy krajowe, które wiążą sąd upadłościowy zatwierdzoną listą wierzytelności i nie pozwalają na badanie z urzędu nieuczciwości warunków umownych, są zgodne z prawem UE. Ponadto, czy brak możliwości zarządzenia środków tymczasowych w postępowaniu upadłościowym nie zniechęca konsumentów do dochodzenia swoich praw. Trybunał uznał, że takie przepisy naruszają dyrektywę, ponieważ mogą nadmiernie utrudniać konsumentom dochodzenie ochrony prawnej i zniechęcać ich do korzystania z niej.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sprawa toczyła się w ramach postępowania upadłościowego wobec R.S., konsumenta, którego wierzytelności obejmowały m.in. kredyt hipoteczny indeksowany do franka szwajcarskiego. Sąd odsyłający, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, powziął wątpliwości co do zgodności polskich przepisów prawa upadłościowego z dyrektywą 93/13/EWG. W szczególności, sąd ten zauważył, że polskie prawo wiąże sąd upadłościowy zatwierdzoną przez sędziego-komisarza listą wierzytelności, co uniemożliwia mu samodzielną ocenę nieuczciwego charakteru warunków umowy leżącej u podstaw wierzytelności. Sąd odsyłający wskazał również, że brak możliwości zarządzenia środków tymczasowych w postępowaniu upadłościowym może zniechęcać konsumentów do dochodzenia swoich praw wynikających z dyrektywy. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując pytania prejudycjalne, orzekł, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG, w świetle zasady skuteczności, stoją na przeszkodzie przepisom krajowym, które przewidują związanie sądu upadłościowego zatwierdzoną listą wierzytelności bez możliwości zbadania nieuczciwości warunków umownych. Ponadto, przepisy te stoją na przeszkodzie przepisom krajowym, które nie przewidują możliwości zarządzenia przez sąd upadłościowy środków tymczasowych w celu ochrony upadłego do czasu rozstrzygnięcia kwestii nieuczciwego charakteru warunków umownych. Trybunał podkreślił, że ochrona konsumentów jest nadrzędna i nie może być nadmiernie utrudniona przez procedury krajowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Takie przepisy stoją na przeszkodzie dyrektywie, ponieważ mogą nadmiernie utrudniać konsumentom dochodzenie ochrony prawnej.
Uzasadnienie
Sąd upadłościowy musi mieć możliwość zbadania nieuczciwego charakteru warunków umownych, nawet jeśli lista wierzytelności została zatwierdzona. Wiązanie sądu listą i brak możliwości jej zmiany lub oceny warunków narusza zasadę skuteczności i ochronę konsumenta.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
upadły (konsument)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.S. | osoba_fizyczna | upadły |
| C. S.A. | spolka | inna strona postępowania |
| P.C. | osoba_fizyczna | syndyk masy upadłości R.S. i M.S. |
| M.K. | osoba_fizyczna | syndyk masy upadłości G. S.A. |
| J.J. | osoba_fizyczna | inna strona postępowania |
| M.G. | osoba_fizyczna | inna strona postępowania |
| G. S.A. | spolka | wierzyciel |
Przepisy (18)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Przepis o charakterze bezwzględnie obowiązującym, równoważny z krajowymi przepisami o charakterze zasad porządku publicznego. Nakazuje zapewnić, by nieuczciwe warunki nie były wiążące dla konsumenta.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Nakazuje państwom członkowskim zapewnić stosowne i skuteczne środki zapobiegające dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków.
Pomocnicze
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
Prawo upadłościowe art. 2 § 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
Cel postępowania upadłościowego wobec osób fizycznych.
Prawo upadłościowe art. 61
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
Majątek upadłego staje się masą upadłości.
Prawo upadłościowe art. 62
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
Skład masy upadłości.
Prawo upadłościowe art. 63 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
Wyłączenie z masy upadłości wynagrodzenia za pracę w części niepodlegającej zajęciu.
Prawo upadłościowe art. 151 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
Czynności postępowania upadłościowego wykonuje sędzia-komisarz.
Prawo upadłościowe art. 152 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
Nadzór sędziego-komisarza nad czynnościami syndyka.
Prawo upadłościowe art. 154
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
Prawa i obowiązki sędziego-komisarza.
Prawo upadłościowe art. 236
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
Zgłaszanie wierzytelności.
Prawo upadłościowe art. 243 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
Sprawdzenie zgłoszonej wierzytelności przez syndyka.
Prawo upadłościowe art. 244
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
Sporządzenie listy wierzytelności.
Prawo upadłościowe art. 260 § 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
Zatwierdzenie listy wierzytelności.
Prawo upadłościowe art. 261
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
Zmiany na liście wierzytelności z urzędu.
Prawo upadłościowe art. 491 § 14
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
Ustalenie planu spłaty wierzycieli lub umorzenie zobowiązań.
Prawo upadłościowe art. 491 § 15
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
Treść planu spłaty wierzycieli.
k.p. art. 87
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy
Potrącenia z wynagrodzenia za pracę w przypadku egzekucji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polskie przepisy prawa upadłościowego, wiążąc sąd upadłościowy zatwierdzoną listą wierzytelności i uniemożliwiając mu badanie nieuczciwości warunków umownych, naruszają zasadę skuteczności dyrektywy 93/13/EWG. Brak możliwości zarządzenia środków tymczasowych w postępowaniu upadłościowym zniechęca konsumentów do dochodzenia swoich praw wynikających z dyrektywy 93/13/EWG.
Godne uwagi sformułowania
sąd upadłościowy jest związany zatwierdzoną listą wierzytelności nieuczciwy charakter warunków umownych zasada skuteczności środki tymczasowe zniechęca konsumentów do dochodzenia swoich praw
Skład orzekający
I. Jarukaitis
prezes izby
N. Jääskinen
sprawozdawca
A. Arabadjiev
sędzia
M. Condinanzi
sędzia
R. Frendo
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektywy 93/13/EWG w kontekście postępowań upadłościowych, ochrona konsumentów w postępowaniach upadłościowych, zasada skuteczności prawa UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji polskiego prawa upadłościowego i jego zgodności z prawem UE. Wymaga oceny przez sąd krajowy konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony konsumentów w trudnej sytuacji życiowej, jaką jest postępowanie upadłościowe, oraz pokazuje, jak prawo UE może wpływać na krajowe procedury.
“Czy polskie prawo upadłościowe chroni konsumentów wystarczająco? TSUE odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI