C-581/20
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że sprawy dotyczące środków tymczasowych w związku z umowami o roboty budowlane, nawet jeśli stroną jest organ publiczny, podlegają rozporządzeniu Bruksela I bis, a sądy krajowe mogą stosować swoje przepisy proceduralne, nawet jeśli ograniczają one możliwość zabezpieczenia wobec państwa.
Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia Bruksela I bis w kontekście wniosku o zastosowanie środków tymczasowych złożonego w Bułgarii, mimo że sprawa główna toczyła się w Polsce. Sąd odsyłający pytał, czy umowa o budowę drogi ekspresowej zawarta przez polski organ publiczny jest sprawą cywilną/handlową, czy sąd bułgarski ma jurysdykcję mimo orzeczenia sądu polskiego w podobnej sprawie, oraz czy należy stosować prawo bułgarskie dotyczące zabezpieczeń. Trybunał stwierdził, że takie umowy podlegają rozporządzeniu, jurysdykcja sądu bułgarskiego nie jest wyłączona przez orzeczenie sądu polskiego, a sąd bułgarski może stosować swoje prawo krajowe, w tym ograniczenia dotyczące zabezpieczeń wobec państwa.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia (UE) nr 1215/2012 (Bruksela I bis) w sprawie dotyczącej środków tymczasowych związanych z umową o budowę drogi ekspresowej w Polsce. Spór powstał między polskim Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad a włoskimi spółkami budowlanymi. Spółki budowlane złożyły wniosek o zastosowanie środków tymczasowych w Bułgarii, mimo że sprawa główna i wcześniejsze wnioski dotyczyły sądów polskich. Sąd bułgarski uwzględnił wniosek, co zostało zaskarżone do najwyższego sądu kasacyjnego w Bułgarii. Sąd odsyłający zadał trzy pytania: 1) czy sprawa jest objęta zakresem rozporządzenia jako sprawa cywilna/handlowa, mimo że stroną jest organ publiczny; 2) czy sąd bułgarski ma jurysdykcję, mimo że sąd polski już orzekał w podobnej sprawie; 3) czy należy stosować autonomiczne przesłanki UE dotyczące środków tymczasowych, czy też prawo krajowe, w tym jego ograniczenia dotyczące zabezpieczeń wobec państwa. Trybunał orzekł, że umowy o roboty budowlane, nawet z udziałem organu publicznego, jeśli opierają się na dobrowolnie zaciągniętych zobowiązaniach, są sprawami cywilnymi i handlowymi w rozumieniu rozporządzenia. Jurysdykcja sądu bułgarskiego nie jest wyłączona przez fakt wcześniejszego orzeczenia sądu polskiego. Badanie wniosku o środek tymczasowy odbywa się według prawa krajowego sądu, do którego wniesiono wniosek, co oznacza, że sąd bułgarski może stosować swoje przepisy, w tym te ograniczające zabezpieczenie wobec państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o zastosowanie środka tymczasowego dotyczący kar umownych z tytułu niewykonania takiej umowy jest objęty zakresem pojęcia „spraw cywilnych i handlowych”.
Uzasadnienie
Umowa o roboty budowlane, nawet z udziałem organu publicznego, jeśli strony dobrowolnie zaciągnęły prawa i obowiązki, tworzy stosunek prawny wpisujący się w ramy spraw cywilnych i handlowych. Przywilej immunitetu jurysdykcyjnego nie wyklucza stosowania rozporządzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa Rzeczypospolitej Polskiej | panstwo_czlonkowskie | skarżący |
| TOTO SpA – Costruzioni Generali | spolka | pozwany |
| Vianini Lavori SpA | spolka | pozwany |
| rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (10)
Główne
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 1 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Rozporządzenie ma zastosowanie w sprawach cywilnych i handlowych, niezależnie od rodzaju sądu, z wyłączeniem spraw podatkowych, celnych, administracyjnych oraz dotyczących odpowiedzialności państwa za działania lub zaniechania w wykonywaniu władzy publicznej (acta iure imperii).
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 35
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Wniosek o zastosowanie środków tymczasowych, w tym zabezpieczających, przewidzianych w prawie państwa członkowskiego, może zostać wniesiony do sądu tego państwa członkowskiego także wówczas, gdy sprawa główna należy do jurysdykcji sądu innego państwa członkowskiego.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 2 § lit. a
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Definicja 'orzeczenia' obejmuje środki tymczasowe, w tym zabezpieczające, zarządzone przez sąd mający jurysdykcję do orzekania w sprawie głównej, z wyjątkiem środków zarządzonych bez wzywania pozwanego do stawiennictwa, chyba że orzeczenie zostało doręczone przed wykonaniem.
Rozporządzenie nr 1215/2012 art. 25 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012
Strony mogą uzgodnić jurysdykcję sądu państwa członkowskiego, która jest wyłączna, o ile strony nie uzgodniły inaczej.
GPK art. 18 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Bułgarskie sądy są właściwe w sprawach, w których stroną jest obce państwo lub osoba korzystająca z immunitetu jurysdykcyjnego, w określonych przypadkach, w tym w przypadku zrzeczenia się immunitetu lub powództw opartych na stosunkach umownych, gdy wykonanie zobowiązania ma nastąpić w Bułgarii.
GPK art. 389 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Na każdym etapie postępowania powód może złożyć wniosek o zastosowanie środka tymczasowego do sądu, przed którym toczy się postępowanie.
GPK art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zabezpieczenia powództwa udziela się, gdy bez niego powód nie będzie mógł wykonać praw wynikających z orzeczenia lub będzie to utrudnione, i gdy powództwo poparto przekonującymi dowodami lub ustanowiono gwarancję.
GPK art. 393 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nie udziela się zabezpieczenia powództwa dotyczącego wierzytelności pieniężnych dochodzonych od państwa, instytucji państwowych, gmin i ośrodków leczniczych.
GPK art. 397 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zabezpieczenia dokonuje się poprzez zakaz rozporządzania nieruchomością, zajęcie majątku ruchomego i wierzytelności dłużnika, lub inne odpowiednie środki.
Rozporządzenie nr 1896/2006
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1896/2006
Dotyczy postępowania w sprawie wydania europejskiego nakazu zapłaty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowy o roboty budowlane, nawet z udziałem organu publicznego, podlegają rozporządzeniu Bruksela I bis, jeśli opierają się na dobrowolnie zaciągniętych zobowiązaniach. Jurysdykcja sądu państwa członkowskiego do rozpoznania wniosku o środek tymczasowy na podstawie art. 35 rozporządzenia nr 1215/2012 nie jest wyłączona przez fakt, że sąd innego państwa członkowskiego orzekł już w podobnej sprawie. Badanie wniosku o środek tymczasowy odbywa się według prawa krajowego sądu, do którego wniesiono wniosek, co pozwala na stosowanie przepisów krajowych, w tym ograniczeń dotyczących zabezpieczeń wobec państwa.
Odrzucone argumenty
Sprawa nie jest objęta zakresem rozporządzenia nr 1215/2012 ze względu na udział polskiego organu publicznego jako strony umowy o budowę drogi ekspresowej. Sąd bułgarski powinien stwierdzić brak swojej jurysdykcji, ponieważ sąd polski (właściwy co do istoty) orzekł już w przedmiocie podobnego wniosku o środek tymczasowy. Należy stosować autonomiczne przesłanki UE dotyczące środków tymczasowych, a nie prawo krajowe, co oznaczałoby konieczność odstąpienia od stosowania bułgarskiego przepisu ograniczającego zabezpieczenie wobec państwa.
Godne uwagi sformułowania
sprawy cywilne i handlowe w rozumieniu art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1215/2012 wykonywanie przez jedną ze stron sporu prerogatyw władztwa publicznego wyklucza objęcie takiego sporu zakresem pojęcia „spraw cywilnych i handlowych” nie ustanawia hierarchii między tymi sądami zarządzenie tych środków podlega w całości przepisom państwa członkowskiego, w którym wystąpiono o ich zastosowanie
Skład orzekający
A. Rantos
rzecznik generalny
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia zakresu stosowania rozporządzenia Bruksela I bis do umów z udziałem organów publicznych, jurysdykcja sądów krajowych w sprawach o środki tymczasowe, oraz stosowanie prawa krajowego w zakresie zabezpieczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o środek tymczasowy w innym państwie członkowskim niż państwo jurysdykcji co do istoty. Interpretacja klauzuli prorogacyjnej należy do sądu krajowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii jurysdykcji i stosowania prawa w kontekście transgranicznym, szczególnie w sprawach z udziałem organów publicznych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy polski organ publiczny może być pozwany o środki tymczasowe w Bułgarii? TSUE wyjaśnia zasady jurysdykcji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI