C-580/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-03-09
cjeuprawo_pracyczas_pracyWysokatrybunal
czas pracydyżurstrażakprawo pracyochrona pracownikówczas wolnyTSUEdyrektywa 2003/88/WE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że dyżur pozazakładowy strażaka, wymagający 20-minutowego dojazdu do pracy, może być uznany za czas pracy, jeśli znacząco ogranicza swobodę pracownika.

Sprawa dotyczyła kwalifikacji dyżuru pozazakładowego pełnionego przez zawodowego strażaka jako 'czasu pracy' w rozumieniu dyrektywy 2003/88/WE. Strażak musiał być gotów do dojazdu do pracy w ciągu 20 minut, co znacząco ograniczało jego czas wolny. Trybunał orzekł, że taki dyżur może być uznany za czas pracy, jeśli nałożone ograniczenia obiektywnie i znacząco wpływają na zdolność pracownika do swobodnego zarządzania swoim czasem i sprawami osobistymi.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 2 dyrektywy 2003/88/WE w sprawie organizacji czasu pracy. Sprawa dotyczyła strażaka RJ, który pełnił dyżury pozazakładowe ('BvE'), wymagające od niego gotowości do dojazdu do pracy w ciągu 20 minut. RJ domagał się uznania tych dyżurów za czas pracy i odpowiedniego wynagrodzenia. Sąd odsyłający (Verwaltungsgericht Darmstadt) pytał, czy okres dyżuru, podczas którego pracownik musi być w stanie dotrzeć do pracy w krótkim czasie, stanowi czas pracy, nawet jeśli pracodawca nie wyznaczył konkretnego miejsca obecności, ale pracownik jest znacząco ograniczony w wyborze miejsca pobytu i organizacji czasu wolnego. Trybunał Sprawiedliwości UE (wielka izba) przypomniał, że pojęcie 'czasu pracy' jest pojęciem prawa Unii, które należy definiować obiektywnie. Orzekł, że okres dyżuru pozazakładowego stanowi czas pracy, jeśli nałożone ograniczenia obiektywnie i znacząco wpływają na zdolność pracownika do swobodnego zarządzania swoim czasem i sprawami osobistymi. W ocenie tej należy uwzględnić czas na reakcję, obowiązek pozostania w określonym miejscu lub posiadania sprzętu, a także ewentualne udogodnienia, jak pojazd służbowy. Ważna jest również średnia częstotliwość interwencji. Trybunał podkreślił, że dyrektywa 2003/88/WE dotyczy organizacji czasu pracy i minimalnych wymogów bezpieczeństwa, a nie bezpośrednio wynagrodzenia, które pozostaje w gestii prawa krajowego. Niemniej jednak, jeśli dyżur zostanie uznany za czas pracy, może to mieć wpływ na przestrzeganie maksymalnego tygodniowego wymiaru czasu pracy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli nałożone ograniczenia obiektywnie i znacząco wpływają na zdolność pracownika do swobodnego zarządzania swoim czasem i sprawami osobistymi.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że kluczowe jest obiektywne i znaczące ograniczenie swobody pracownika. W ocenie tej należy uwzględnić czas na reakcję, obowiązek pozostania w określonym miejscu lub posiadania sprzętu, a także ewentualne udogodnienia (np. pojazd służbowy) oraz średnią częstotliwość interwencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w zakresie wykładni)

Strony

NazwaTypRola
RJosoba_fizycznaskarżący
Stadt Offenbach am Mainorgan_krajowypozwany
rząd belgijskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd fińskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (5)

Główne

Dyrektywa 2003/88/WE art. 2 § 1

Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy

Definiuje 'czas pracy' jako każdy okres, podczas którego pracownik pracuje, jest do dyspozycji pracodawcy oraz wykonuje swoje działania lub spełnia obowiązki, zgodnie z przepisami krajowymi lub praktyką krajową. Pojęcie to należy interpretować autonomicznie, uwzględniając obiektywne kryteria i cel dyrektywy.

Dyrektywa 2003/88/WE art. 2 § 2

Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy

Definiuje 'okres odpoczynku' jako każdy okres, który nie jest czasem pracy. Pojęcia 'czas pracy' i 'okres odpoczynku' są rozłączne.

Pomocnicze

Dyrektywa 89/391/EWG art. 5 § 1

Dyrektywa 89/391/EWG Rady z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy

Pracodawca ponosi odpowiedzialność w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy pracownikom.

Dyrektywa 89/391/EWG art. 6

Dyrektywa 89/391/EWG Rady z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy

Pracodawca powinien przedsięwziąć środki niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników, w tym zapobiegania zagrożeniom.

Karta Praw Podstawowych art. 31 § 2

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Każdy pracownik ma prawo do ograniczenia maksymalnego wymiaru czasu pracy oraz do okresów dobowego i tygodniowego odpoczynku. Dyrektywa 2003/88/WE uściśla to prawo.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okres dyżuru pozazakładowego, nawet bez obowiązku fizycznej obecności w miejscu pracy, może stanowić czas pracy, jeśli nałożone ograniczenia znacząco wpływają na swobodę pracownika. Kluczowe są obiektywne i znaczące ograniczenia swobody pracownika w zarządzaniu czasem wolnym. Należy uwzględnić czas na reakcję, obowiązek pozostania w określonym miejscu lub posiadania sprzętu, a także udogodnienia (np. pojazd służbowy) oraz średnią częstotliwość interwencji.

Odrzucone argumenty

Okresy dyżuru pozazakładowego, podczas których pracownik nie jest zobowiązany do fizycznej obecności w miejscu pracy, z definicji nie stanowią czasu pracy. Sama odległość miejsca zamieszkania od miejsca pracy nie jest decydującym kryterium. Kwestie wynagrodzenia za dyżur nie podlegają dyrektywie 2003/88/WE.

Godne uwagi sformułowania

obiektywnie i bardzo znacząco wpływają na jego zdolność do swobodnego zarządzania podczas tych okresów czasem, w którym nie wymaga się od niego świadczenia pracy, oraz do poświęcenia się wówczas własnym sprawom pojęcia „czasu pracy” i „okresu odpoczynku” stanowią pojęcia prawa Unii, które należy definiować według cech obiektywnych dyrektywa 2003/88/WE ma na celu ustanowienie minimalnych wymogów mających na celu poprawę warunków życia i pracy pracowników poprzez zbliżanie przepisów krajowych dotyczących w szczególności czasu pracy.

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes

A. Arabadjiev

prezes_izby

A. Prechal

prezes_izby

M. Vilaras

prezes_izby

N. Piçarra

prezes_izby

T. von Danwitz

sędzia

C. Toader

sędzia

M. Safjan

sędzia

D. Šváby

sędzia

S. Rodin

sędzia

F. Biltgen

sędzia

K. Jürimäe

sędzia

C. Lycourgos

sprawozdawca

L.S. Rossi

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja dyżurów pozazakładowych jako czasu pracy w rozumieniu prawa UE, zwłaszcza w kontekście ograniczenia swobody pracownika."

Ograniczenia: Ocena wpływu ograniczeń na swobodę pracownika jest zawsze indywidualna i zależy od całokształtu okoliczności danej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu czasu pracy i dyżurów, z praktycznym znaczeniem dla wielu zawodów, zwłaszcza tych wymagających gotowości do szybkiej reakcji.

Czy Twój dyżur to już czas pracy? TSUE wyjaśnia, kiedy strażak (i nie tylko) ma prawo do wynagrodzenia.

Sektor

usługi publiczne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę