Orzeczenie · 2026-04-16

C-58/24

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2026-04-16
cjeuochrona_srodowiskaochrona gatunków, ocena oddziaływania na środowiskoWysokatrybunal
ochrona środowiskaochrona gatunkówdyrektywa siedliskowadyrektywa OOŚdostęp do wymiaru sprawiedliwościkonwencja z Aarhusterminy proceduralnezezwolenie na budowęodstępstwo

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez High Court (Irlandia) dotyczył wykładni art. 11 dyrektywy OOŚ, art. 9 konwencji z Aarhus oraz art. 47 Karty praw podstawowych UE. Sprawa rozpatrywana przez sąd krajowy dotyczyła zgodności z prawem zezwolenia na odstępstwo od ochrony gatunków chronionych (nietoperzy), które zostało przyznane spółce Drumakilla Limited w celu realizacji planowanej budowy budynków mieszkalnych. Zezwolenie to było warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy termin trzech miesięcy na zaskarżenie zezwolenia na odstępstwo, przewidziany w irlandzkim prawie proceduralnym, jest zgodny z zasadami prawa UE, w szczególności z zasadą skuteczności i równoważności oraz z prawem do szerokiego dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując przepisy dyrektywy OOŚ, dyrektywy siedliskowej oraz konwencji z Aarhus, orzekł, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie terminowi trzech miesięcy na zaskarżenie zezwolenia na odstępstwo, pod warunkiem, że termin ten nie jest mniej korzystny niż terminy stosowane w podobnych sprawach krajowych i nie czyni wykonywania praw wynikających z prawa UE praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym. Trybunał podkreślił, że decyzja o odstępstwie jest elementem procesu udzielania zezwolenia na inwestycję, a dostęp do wymiaru sprawiedliwości musi być zapewniony w sposób skuteczny. Sąd odsyłający został zobowiązany do zbadania, czy w konkretnych okolicznościach sprawy skarżący mieli możliwość racjonalnego dowiedzenia się o terminie na zaskarżenie decyzji o odstępstwie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

interpretacja zasad dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych, relacja między zezwoleniem na inwestycję a odstępstwami od ochrony gatunków, stosowanie zasady skuteczności i równoważności do terminów proceduralnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której odstępstwo jest elementem szerszego procesu wydawania zezwolenia na inwestycję. Konieczność oceny zgodności krajowych terminów z zasadami UE w każdym indywidualnym przypadku.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 11 dyrektywy OOŚ w związku z zasadą szerokiego dostępu do wymiaru sprawiedliwości (art. 9 konwencji z Aarhus) oraz art. 47 Karty praw podstawowych UE stoi na przeszkodzie krajowej normie prawnej, która przewiduje termin trzech miesięcy na zaskarżenie zezwolenia na odstępstwo od ochrony gatunków, jeśli zezwolenie to jest elementem procesu udzielania zezwolenia na realizację przedsięwzięcia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Prawo UE nie stoi na przeszkodzie takiej normie, pod warunkiem przestrzegania zasad równoważności i skuteczności.

Uzasadnienie

Trybunał wyjaśnił, że decyzja o odstępstwie jest elementem procesu udzielania zezwolenia na inwestycję. Prawo UE nie wymaga traktowania tych decyzji jako jednej, ani nie narzuca konkretnego terminu ich zaskarżenia. Jednakże, zgodnie z zasadami równoważności i skuteczności, krajowe przepisy proceduralne muszą zapewniać dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sposób nie mniej korzystny niż w sprawach krajowych i nie mogą czynić wykonywania praw UE praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym. Termin trzech miesięcy od powzięcia lub możliwości powzięcia wiedzy o decyzji o odstępstwie jest dopuszczalny, o ile jest zgodny z tymi zasadami.

Czy art. 16 ust. 1 dyrektywy siedliskowej pozwala właściwemu organowi stwierdzić, że 'nie ma zadowalającej alternatywy' dla odstępstwa, jeśli nie zbadano alternatywnych lokalizacji, projektów lub odmowy udzielenia odstępstwa?

Odpowiedź sądu

Nie udzielono odpowiedzi na to pytanie, ponieważ zostało ono uznane za zbędne w świetle odpowiedzi na pierwsze trzy pytania.

Czy art. 16 ust. 1 dyrektywy siedliskowej pozwala właściwemu organowi stwierdzić, że odstępstwo leży 'w interesie ochrony dzikiej fauny i flory oraz ochrony siedlisk przyrodniczych', jeśli pewną ochronę zapewnia już samo odstępstwo, a nie środki łagodzące?

Odpowiedź sądu

Nie udzielono odpowiedzi na to pytanie, ponieważ zostało ono uznane za zbędne w świetle odpowiedzi na pierwsze trzy pytania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
NE, MY, HJ, XF, WB, UV, VK, JU, RJ, DZosoba_fizycznaskarżący
An Coimisiún Pleanálaorgan_krajowypozwany
Minister for Housing, Local Government and Heritageorgan_krajowypozwany
Irelandpanstwo_czlonkowskiepozwany
The Attorney Generalorgan_krajowypozwany
Drumakilla Limitedspolkainterwenient

Przepisy (14)

Główne

dyrektywa siedliskowa art. 16 § 1

Dyrektywa Rady 92/43/EWG

dyrektywa OOŚ art. 11

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE

konwencja z Aarhus art. 9

Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Pomocnicze

dyrektywa siedliskowa art. 12

Dyrektywa Rady 92/43/EWG

dyrektywa OOŚ art. 1 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE

dyrektywa OOŚ art. 2 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE

dyrektywa OOŚ art. 4 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE

dyrektywa OOŚ art. 4 § 5

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE

rozporządzenie z 2011 r. art. 51 § 2

European Communities (Birds and Natural Habitats) Regulations 2011

rozporządzenie z 2011 r. art. 54

European Communities (Birds and Natural Habitats) Regulations 2011

RSC art. 84 § 21

Rules of the Superior Courts

ustawa o zagospodarowaniu terenu art. 50 § 6

Planning and Development Act, 2000

ustawa o zagospodarowaniu terenu art. 50 § 8

Planning and Development Act, 2000

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo UE nie narzuca konkretnego terminu na zaskarżenie zezwolenia na odstępstwo, pozostawiając to państwom członkowskim, pod warunkiem przestrzegania zasad równoważności i skuteczności. • Termin trzech miesięcy od powzięcia lub możliwości powzięcia wiedzy o decyzji o odstępstwie jest dopuszczalny, jeśli nie narusza zasad równoważności i skuteczności. • Publikacja przepisów proceduralnych (RSC) zapewnia możliwość zapoznania się z terminami.

Godne uwagi sformułowania

nie czyni ona wykonywania praw przyznanych przez porządek prawny Unii praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym (zasada skuteczności) • termin trzech miesięcy na wniesienie środka prawnego od dnia wydania decyzji o przyznaniu odstępstwa [...] nie wydaje się uniemożliwiać w praktyce lub nadmiernie utrudniać korzystania z praw przyznanych w prawie Unii • decyzja o przyznaniu odstępstwa [...] jest elementem procesu udzielania zezwolenia na realizację przedsięwzięcia

Skład orzekający

M.L. Arastey Sahún

prezeska izby

J. Passer

sprawozdawca

E. Regan

sędzia

D. Gratsias

sędzia

B. Smulders

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja zasad dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych, relacja między zezwoleniem na inwestycję a odstępstwami od ochrony gatunków, stosowanie zasady skuteczności i równoważności do terminów proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której odstępstwo jest elementem szerszego procesu wydawania zezwolenia na inwestycję. Konieczność oceny zgodności krajowych terminów z zasadami UE w każdym indywidualnym przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych oraz konfliktu między rozwojem a ochroną przyrody, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.

Czy termin na ochronę przyrody może zablokować budowę? TSUE wyjaśnia zasady dostępu do sądów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy