C-58/10 do C-68/10
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że państwa członkowskie nie mogą stosować środków nadzwyczajnych wobec GMO zgłoszonych jako produkty w obrocie na podstawie art. 20 rozporządzenia 1829/2003, jeśli nie przestrzegają procedur określonych w art. 54 rozporządzenia 178/2002 i nie wykażą istnienia oczywistego i istotnego ryzyka.
Sprawa dotyczyła możliwości stosowania przez Francję środków nadzwyczajnych wobec kukurydzy MON 810, która była GMO zatwierdzonym na podstawie wcześniejszych dyrektyw i zgłoszonym jako produkt w obrocie. Trybunał orzekł, że takie środki mogą być stosowane jedynie zgodnie z art. 34 rozporządzenia 1829/2003, który wymaga przestrzegania procedur z art. 54 rozporządzenia 178/2002 i udowodnienia istnienia oczywistego i istotnego ryzyka dla zdrowia lub środowiska. Państwa członkowskie nie mogą polegać na art. 23 dyrektywy 2001/18 w takich przypadkach.
W niniejszej sprawie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrywał wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez francuski Conseil d’État. Dotyczyły one wykładni przepisów unijnych w zakresie możliwości stosowania przez państwa członkowskie środków nadzwyczajnych wobec genetycznie zmodyfikowanych organizmów (GMO), w szczególności kukurydzy MON 810, która została zatwierdzona na podstawie wcześniejszych dyrektyw i zgłoszona jako produkt znajdujący się w obrocie na podstawie rozporządzenia nr 1829/2003. Francuskie władze zastosowały środki tymczasowo zawieszające i zakazujące sprzedaży oraz uprawy materiału siewnego kukurydzy MON 810, powołując się na przepisy dyrektywy 2001/18 oraz krajowy kodeks ochrony środowiska. Monsanto i inni skarżący argumentowali, że takie środki powinny być podejmowane wyłącznie na podstawie rozporządzenia nr 1829/2003, które stanowiło nową podstawę prawną dla GMO w obrocie. Trybunał orzekł, że GMO zgłoszone jako produkty w obrocie na podstawie art. 20 rozporządzenia nr 1829/2003 nie mogą być przedmiotem środków nadzwyczajnych przyjętych przez państwo członkowskie na podstawie art. 23 dyrektywy 2001/18. Mogą one być natomiast objęte środkami nadzwyczajnymi na podstawie art. 34 rozporządzenia nr 1829/2003, ale wyłącznie pod warunkiem przestrzegania procedur określonych w art. 54 rozporządzenia nr 178/2002. Ponadto, dla przyjęcia takich środków, państwo członkowskie musi wykazać istnienie pilnej sytuacji niosącej ze sobą poważne ryzyko zagrażające w oczywisty sposób zdrowiu ludzi, zwierząt lub środowisku naturalnemu, oparte na nowych dowodach i wiarygodnych danych statystycznych. Trybunał podkreślił, że ostateczna ocena i zarządzanie istotnym ryzykiem należy do kompetencji Komisji i Rady, a sądy krajowe mogą kontrolować legalność środków krajowych w świetle przesłanek materialnych i proceduralnych prawa unijnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, państwo członkowskie nie może stosować środków nadzwyczajnych na podstawie art. 23 dyrektywy 2001/18 w takich okolicznościach. Może je stosować wyłącznie zgodnie z art. 34 rozporządzenia 1829/2003.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że art. 20 ust. 5 rozporządzenia 1829/2003 w związku z art. 17 ust. 5 tego rozporządzenia wyłącza stosowanie art. 23 dyrektywy 2001/18, jeśli wymagane informacje zostały dostarczone. Zastosowanie środków nadzwyczajnych jest możliwe tylko na podstawie art. 34 rozporządzenia 1829/2003.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Monsanto SAS | spolka | skarżący |
| Monsanto Agriculture France SAS | spolka | skarżący |
| Monsanto International SARL | spolka | skarżący |
| Monsanto Technology LLC | spolka | skarżący |
| Monsanto Europe SA | spolka | skarżący |
| Association générale des producteurs de maïs (AGPM) | inne | skarżący |
| Malaprade SCEA i in. | inne | skarżący |
| Pioneer Génétique SARL | spolka | skarżący |
| Pioneer Semences SAS | spolka | skarżący |
| Union française des semenciers (UFS) | inne | skarżący |
| Caussade Semences SA | spolka | skarżący |
| Limagrain Europe SA | spolka | skarżący |
| Maïsadour Semences SA | spolka | skarżący |
| Ragt Semences SA | spolka | skarżący |
| Euralis Semences SAS | spolka | skarżący |
| Euralis Coop | spolka | skarżący |
| Ministre de l’Agriculture et de la Pêche | organ_krajowy | pozwany |
| Association France Nature Environnement | inne | interwenient |
| Confédération paysanne | inne | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
Dyrektywa 2001/18/WE art. 23
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE
Klauzula ochronna; pozwala państwu członkowskiemu na tymczasowe ograniczenie lub zakazanie stosowania lub sprzedaży GMO, jeśli uzyska nowe informacje wskazujące na ryzyko dla zdrowia lub środowiska. Wymaga powiadomienia Komisji i innych państw członkowskich.
Rozporządzenie 1829/2003 art. 20
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003
Status produktów znajdujących się w obrocie; pozwala na dalsze wprowadzanie do obrotu, używanie i przetwarzanie produktów legalnie wprowadzonych do obrotu przed datą stosowania rozporządzenia, pod warunkiem spełnienia określonych warunków i złożenia wniosku o odnowienie zezwolenia.
Rozporządzenie 1829/2003 art. 34
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003
Środki nadzwyczajne; jeśli produkty zatwierdzone przez lub zgodne z rozporządzeniem najprawdopodobniej niosą ze sobą istotne ryzyko dla zdrowia, zwierząt lub środowiska, podejmuje się środki na podstawie procedur z art. 53 i 54 rozporządzenia 178/2002.
Rozporządzenie 178/2002 art. 54
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 178/2002
Inne środki nadzwyczajne; procedury przyjmowania tymczasowych środków ochronnych przez państwa członkowskie po poinformowaniu Komisji.
Pomocnicze
Dyrektywa 2001/18/WE art. 12
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE
Artykuły 13-24 nie mają zastosowania do GMO zatwierdzonych na mocy prawodawstwa wspólnotowego, które przewiduje ocenę ryzyka co najmniej równoważną ustanowionym na mocy tej dyrektywy.
Rozporządzenie 178/2002 art. 53
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 178/2002
Środki nadzwyczajne dla żywności i pasz; procedury przyjmowania środków nadzwyczajnych przez Komisję.
Dyrektywa 90/220/EWG
Dyrektywa Rady 90/220/EWG
Uchylona dyrektywa dotycząca zamierzonego uwalniania GMO do środowiska.
code de l’environnement art. L. 535-2
Francuski code de l’environnement
Francuska transpozycja przepisów dotyczących środków nadzwyczajnych dla GMO.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Środki nadzwyczajne wobec GMO w obrocie mogą być stosowane wyłącznie na podstawie art. 34 rozporządzenia 1829/2003, a nie art. 23 dyrektywy 2001/18. Państwa członkowskie muszą przestrzegać procedur z art. 54 rozporządzenia 178/2002 przy stosowaniu środków nadzwyczajnych. Do przyjęcia środków nadzwyczajnych wymagane jest wykazanie oczywistego i istotnego ryzyka dla zdrowia lub środowiska, opartego na wiarygodnych danych.
Odrzucone argumenty
Francuskie władze mogły stosować środki nadzwyczajne na podstawie art. 23 dyrektywy 2001/18 i przepisów krajowych.
Godne uwagi sformułowania
nie mogą być przedmiotem środków tymczasowo zawieszających lub zakazujących ich stosowanie lub wprowadzanie do obrotu przyjętych przez państwo członkowskie na podstawie art. 23 dyrektywy 2001/18, natomiast środki takie mogą być przyjęte zgodnie z art. 34 rozporządzenia nr 1829/2003. art. 34 rozporządzenia nr 1829/2003 zezwala państwu członkowskiemu na przyjęcie środków nadzwyczajnych wyłącznie zgodnie z przesłankami proceduralnymi określonymi w art. 54 rozporządzenia nr 178/2002. Dla przyjęcia środków nadzwyczajnych art. 34 rozporządzenia nr 1829/2003 wymaga od państw członkowskich ustalenia, iż obok pilnego charakteru występuje sytuacja, która może nieść ze sobą poważne ryzyko zagrażające w oczywisty sposób zdrowiu ludzi, zwierząt lub środowisku naturalnemu.
Skład orzekający
J.C. Bonichot
prezes
L. Bay Larsen
sprawozdawca
C. Toader
sędzia
A. Prechal
sędzia
E. Jarašiūnas
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kompetencji państw członkowskich i UE w zakresie wprowadzania środków nadzwyczajnych wobec GMO, interpretacja przepisów dotyczących produktów w obrocie oraz zasady stosowania środków ochronnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji GMO zgłoszonych jako produkty w obrocie na podstawie rozporządzenia 1829/2003. Wymaga analizy konkretnych dowodów ryzyka przez sąd krajowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej i budzącej emocje kwestii GMO, a także konfliktu kompetencji między UE a państwami członkowskimi w zakresie bezpieczeństwa żywności i ochrony środowiska.
“GMO w obrocie: Kto decyduje o zakazach – Bruksela czy Warszawa? TSUE rozstrzyga spór o kukurydzę MON 810.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI