C-579/17

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-02-28
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach cywilnychWysokatrybunal
rozporządzenie Bruksela I biswykonalność orzeczeńsprawy cywilne i handloweubezpieczenia społecznedelegowanie pracownikówskładkiprawo pracyjurysdykcja

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że powództwo o zapłatę składek na fundusz urlopowy pracowników delegowanych wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia Bruksela I bis, o ile prawo krajowe nie wyłącza kontroli sądowej nad zasadnością roszczenia.

Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia Bruksela I bis w kontekście wniosku o wydanie zaświadczenia wykonalności orzeczenia dotyczącego składek na fundusz urlopowy pracowników delegowanych. Sąd odsyłający pytał, czy takie powództwo jest sprawą cywilną i handlową, czy też wyłączone jako sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych. Trybunał uznał, że powództwo o zapłatę składek na fundusz urlopowy pracowników delegowanych wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia, pod warunkiem, że prawo krajowe nie ogranicza kontroli sądowej nad zasadnością roszczenia.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (rozporządzenie Bruksela I bis). Sprawa wywodziła się z powództwa austriackiego funduszu BUAK przeciwko słoweńskiej spółce Korana o zapłatę składek na fundusz urlopowy pracowników delegowanych do Austrii. Sąd odsyłający, Arbeits- und Sozialgericht Wien, miał wątpliwości, czy takie powództwo mieści się w definicji „spraw cywilnych i handlowych” w rozumieniu rozporządzenia, czy też jest wyłączone jako sprawa z zakresu „ubezpieczeń społecznych”. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując wniosek, najpierw potwierdził dopuszczalność wniosku, uznając, że procedura wydawania zaświadczenia wykonalności na podstawie art. 53 rozporządzenia ma charakter sądowy i pozwala na zadawanie pytań prejudycjalnych. Następnie, analizując istotę sprawy, Trybunał stwierdził, że pojęcie „spraw cywilnych i handlowych” należy interpretować autonomicznie i szeroko. W ocenie Trybunału, powództwo o zapłatę składek na fundusz urlopowy, nawet jeśli jest dochodzone przez podmiot prawa publicznego (BUAK) i służy finansowaniu świadczeń pracowniczych, ma charakter cywilny, o ile nie stanowi ono wykonywania władztwa publicznego. Kluczowe znaczenie ma fakt, że w przypadku pracowników delegowanych BUAK musi dochodzić należności na drodze sądowej, a nie poprzez samodzielne wystawianie tytułów egzekucyjnych. Ponadto, Trybunał podkreślił, że wyłączenie dotyczące „ubezpieczeń społecznych” należy interpretować ściśle i obejmuje ono świadczenia przyznawane na podstawie sytuacji określonej prawnie, a nie świadczenia związane z prawami pracowniczymi wynikającymi ze stosunku pracy. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że powództwo BUAK wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia Bruksela I bis, pod warunkiem, że przepisy krajowe regulujące takie powództwo nie stanowią odstępstw od prawa powszechnego i nie wyłączają możliwości sądowej kontroli prawidłowości danych, na podstawie których stwierdzono roszczenie. Weryfikacja tego ostatniego warunku należy do sądu odsyłającego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, powództwo to wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia, o ile normy krajowe nie wyłączają sądowej kontroli prawidłowości danych stanowiących podstawę roszczenia.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że pojęcie „spraw cywilnych i handlowych” należy interpretować szeroko i autonomicznie. Powództwo o zapłatę składek na fundusz urlopowy, nawet jeśli dochodzone przez organ publiczny, ma charakter cywilny, jeśli nie stanowi wykonywania władztwa publicznego i jeśli sąd może badać zasadność roszczenia. Wyłączenie dotyczące ubezpieczeń społecznych nie ma zastosowania, gdyż chodzi o świadczenia związane z prawami pracowniczymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
BUAK Bauarbeiter-Urlaubs- u. Abfertigungskasseorgan_krajowypowód
Gradbeništvo Korana d.o.o.spolkapozwany
Rząd austriackiinneinterwenient
Rząd czeskiinneinterwenient
Rząd polskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Rozporządzenie Bruksela I bis art. 1 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Określa zakres stosowania rozporządzenia do spraw cywilnych i handlowych, wyłączając sprawy podatkowe, celne, administracyjne oraz odpowiedzialność państwa za działania lub zaniechania w wykonywaniu władzy publicznej.

Rozporządzenie Bruksela I bis art. 1 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Wyłącza z zakresu stosowania rozporządzenia m.in. sprawy dotyczące ubezpieczeń społecznych.

Rozporządzenie Bruksela I bis art. 53

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Określa procedurę wydawania przez sąd pochodzenia zaświadczenia potwierdzającego wykonalność orzeczenia.

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla zwracania się sądów krajowych do Trybunału z pytaniami prejudycjalnymi.

BUAG art. 21

Ustawa o urlopach i odprawach pracowników sektora budowlanego (Austria)

Reguluje finansowanie świadczeń z tytułu wynagrodzenia urlopowego ze składek pracodawców.

BUAG art. 33f

Ustawa o urlopach i odprawach pracowników sektora budowlanego (Austria)

Określa prawo do wynagrodzenia urlopowego dla pracowników delegowanych i sposób realizacji roszczeń.

BUAG art. 22

Ustawa o urlopach i odprawach pracowników sektora budowlanego (Austria)

Reguluje obowiązek zgłoszenia pracowników i naliczania składek.

BUAG art. 33h

Ustawa o urlopach i odprawach pracowników sektora budowlanego (Austria)

Reguluje dochodzenie należnych składek przez BUAK oraz naliczanie składek na podstawie własnych ustaleń w przypadku niedopełnienia obowiązków przez pracodawcę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powództwo o zapłatę składek na fundusz urlopowy pracowników delegowanych, dochodzone przez BUAK, ma charakter cywilny, ponieważ jest nierozerwalnie związane z prawami pracowników do wynagrodzenia urlopowego. W przypadku pracowników delegowanych, BUAK musi dochodzić należności na drodze sądowej, co odróżnia sprawę od sytuacji, w której organ publiczny wykonuje władztwo publiczne. Wyłączenie dotyczące ubezpieczeń społecznych nie ma zastosowania, ponieważ chodzi o świadczenia związane z prawami pracowniczymi, a nie o typowe świadczenia z zabezpieczenia społecznego. Postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia wykonalności ma charakter sądowy i pozwala na zadawanie pytań prejudycjalnych, zwłaszcza gdy sąd wydający orzeczenie nie badał jurysdykcji na podstawie rozporządzenia Bruksela I bis.

Odrzucone argumenty

Powództwo BUAK powinno być traktowane jako sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, wyłączona z zakresu stosowania rozporządzenia Bruksela I bis. Specyficzne uprawnienia BUAK, wynikające z prawa austriackiego (np. naliczanie składek na podstawie własnych ustaleń bez możliwości pełnej kontroli sądowej), wskazują na publicznoprawny charakter postępowania.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie „spraw cywilnych i handlowych” należy traktować jako pojęcie autonomiczne, którego wykładni trzeba dokonywać w oparciu z jednej strony o cele i systematykę tego rozporządzenia, a z drugiej o zasady ogólne wynikające z całokształtu systemów prawa krajowego pojęcie „spraw cywilnych i handlowych” należy rozumieć szeroko jeżeli tak właśnie jest w postępowaniu głównym, czego weryfikacja należy do sądu odsyłającego, w tym konkretnym kontekście BUAK nie występował po prostu jako podmiot zbiorowego prawa publicznego [...] W takim wypadku BUAK należałoby bowiem uznać za podmiot działający w ramach wykonywania władztwa publicznego [...] co miałoby istotny wpływ na warunki prowadzenia tego postępowania, a tym samym na sam jego charakter, skutkiem czego spór taki nie wchodziłby w zakres pojęcia „spraw cywilnych i handlowych” pojęcie „ubezpieczenia społecznego” należy definiować w sposób autonomiczny, mając na względzie treść tego pojęcia w prawie Unii.

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

A. Prechal

sędzia

C. Toader

sprawozdawca

A. Rosas

sędzia

M. Ilešič

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia zakresu stosowania rozporządzenia Bruksela I bis, w szczególności w kontekście sporów dotyczących składek na fundusze pracownicze, delegowania pracowników oraz wyłączenia spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Potwierdzenie, że postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia wykonalności jest postępowaniem sądowym w rozumieniu art. 267 TFUE."

Ograniczenia: Kluczowe znaczenie ma możliwość sądowej kontroli zasadności roszczenia zgodnie z prawem krajowym. Jeśli prawo krajowe wyłącza taką kontrolę, sprawa może nie wchodzić w zakres rozporządzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii jurysdykcji i wykonalności orzeczeń w kontekście delegowania pracowników, co jest częstym problemem transgranicznym. Wyjaśnia, kiedy spory o składki pracownicze podlegają unijnym przepisom o współpracy sądowej.

Czy spory o składki na fundusz urlopowy pracowników delegowanych podlegają unijnym przepisom o wykonalności orzeczeń?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI