C-579/15

Trybunał Sprawiedliwości2017-06-29
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca_sądowa_w_sprawach_karnychWysokatrybunal
europejski nakaz aresztowaniawzajemne uznawanieodmowa wykonania ENAprawo karnerezydencibezprawnośćwykładnia prawa UETSUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że państwo członkowskie nie może odmówić wykonania europejskiego nakazu aresztowania (ENA) w celu wykonania kary wobec rezydenta, jeśli jego prawo krajowe nie zapewnia rzeczywistego przejęcia wykonania kary, tworząc ryzyko bezkarności.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 w kontekście europejskiego nakazu aresztowania (ENA) wydanego przez polski sąd przeciwko obywatelowi polskiemu, Danielowi Adamowi Popławskiemu, w celu wykonania kary pozbawienia wolności. Sąd holenderski zastanawiał się, czy może odmówić wykonania ENA na podstawie swojego prawa krajowego, które przewidywało taką możliwość dla rezydentów, ale nie gwarantowało rzeczywistego przejęcia wykonania kary, co mogło prowadzić do bezkarności. Trybunał uznał, że takie przepisy krajowe są niezgodne z decyzją ramową, ponieważ odmowa wykonania ENA wymaga zobowiązania do rzeczywistego wykonania kary, a prawo krajowe musi być interpretowane zgodnie z prawem UE.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez rechtbank Amsterdam dotyczył wykładni art. 4 pkt 6 decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania (ENA). Sprawa dotyczyła wykonania ENA wydanego przez Sąd Rejonowy w Poznaniu przeciwko Danielowi Adamowi Popławskiemu, obywatelowi polskiemu, w celu wykonania kary pozbawienia wolności. Sąd holenderski miał wątpliwości co do zgodności swojego prawa krajowego (Overleveringswet – OLW) z decyzją ramową, ponieważ art. 6 ust. 2 i 5 OLW pozwalał na odmowę przekazania obywatela holenderskiego lub rezydenta w celu wykonania kary, ale jednocześnie wymagał jedynie powiadomienia o gotowości do przejęcia wykonania kary, bez gwarancji jej faktycznego wykonania, co mogło prowadzić do bezkarności. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w swoim wyroku z dnia 29 czerwca 2017 r. rozstrzygnął, że art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie ustawodawstwu państwa członkowskiego, które dopuszcza odmowę przekazania cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały w celu wykonania kary, jeśli nie zapewnia ono rzeczywistego przejęcia wykonania tej kary i tworzy ryzyko bezkarności. TSUE podkreślił, że odmowa wykonania ENA wymaga prawdziwego jednostronnego zobowiązania się przez państwo wykonujące nakaz do zapewnienia wykonania kary, a prawo krajowe musi być interpretowane zgodnie z prawem Unii, aby zapewnić pełną skuteczność decyzji ramowej. W przypadku odmowy wykonania ENA, organy sądowe państwa wykonującego nakaz mają obowiązek zapewnienia rzeczywistego wykonania kary.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, takie przepisy krajowe są niezgodne z decyzją ramową 2002/584, ponieważ odmowa wykonania ENA wymaga zobowiązania do rzeczywistego wykonania kary, a prawo krajowe musi być interpretowane zgodnie z prawem UE.

Uzasadnienie

Decyzja ramowa 2002/584 wymaga, aby wykonanie ENA było zasadą, a odmowa wyjątkiem. Artykuł 4 pkt 6 pozwala na fakultatywną odmowę, ale wymaga od państwa wykonującego nakaz zobowiązania się do wykonania kary. Prawo krajowe musi być interpretowane w sposób zgodny z celem decyzji ramowej, zapewniając pełną skuteczność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Sąd odsyłający otrzymał odpowiedź na pytania prejudycjalne, która wskazuje na niezgodność przepisów krajowych z prawem UE.

Strony

NazwaTypRola
Daniel Adam Popławskiosoba_fizycznaosoba_przeciwko_ktorej_wydano_ENA
Openbaar Ministerieorgan_krajowystrona_w_postępowaniu_głównym
Rząd niderlandzkiorgan_krajowyinterwenient
Rząd polskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

Decyzja ramowa 2002/584 art. 4 § pkt 6

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Fakultatywna podstawa odmowy wykonania ENA, gdy osoba jest obywatelem lub rezydentem państwa wykonującego nakaz, a państwo to zobowiązuje się do wykonania kary zgodnie z prawem krajowym. Interpretacja TSUE wskazuje, że zobowiązanie to musi być rzeczywiste, a prawo krajowe musi być zgodne z celem decyzji ramowej.

Decyzja ramowa 2002/584 art. 1 § ust. 2

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Państwa członkowskie wykonują każdy ENA w oparciu o zasadę wzajemnego uznawania i zgodnie z przepisami niniejszej decyzji ramowej.

OLW art. 6 § ust. 2-4

Overleveringswet (ustawa o przekazywaniu osób)

Przepisy krajowe transponujące decyzję ramową 2002/584, które były przedmiotem oceny zgodności z prawem UE.

Pomocnicze

Decyzja ramowa 2002/584 art. 34 § ust. 2 lit. b) UE

Decyzja ramowa Rady 2002/584/WSiSW

Podstawa prawna decyzji ramowej, która nie przewidywała bezpośredniego skutku.

Protokół nr 36 art. 9

Protokół (nr 36) w sprawie postanowień przejściowych

Utrzymanie skutków prawnych aktów przyjętych przed wejściem w życie Traktatu z Lizbony.

Karta praw podstawowych art. 50

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zakaz ponownego sądzenia w postępowaniu karnym za ten sam czyn zabroniony (ne bis in idem).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo krajowe państwa wykonującego nakaz musi być interpretowane zgodnie z prawem UE, aby zapewnić pełną skuteczność decyzji ramowej. Odmowa wykonania ENA wymaga rzeczywistego zobowiązania do wykonania kary, a nie tylko deklaracji gotowości. Ryzyko bezkarności osoby ściganej jest niedopuszczalne i musi być zapobiegane poprzez właściwą wykładnię prawa krajowego.

Odrzucone argumenty

Możliwość odmowy wykonania ENA na podstawie przepisów krajowych, które nie gwarantują faktycznego wykonania kary. Stosowanie przepisów krajowych, które nie są w pełni zgodne z celem i brzmieniem decyzji ramowej.

Godne uwagi sformułowania

kamień węgielny współpracy sądowej zasada wzajemnego uznawania podstawa fakultatywnej odmowy wykonania rzeczywiste jednostronne zobowiązanie się ryzyko bezkarności wykładnia zgodna z prawem Unii zasada pewności prawa i niedziałania prawa wstecz wykładnia contra legem

Skład orzekający

J.L. da Cruz Vilaça

prezes_izby

A. Tizzano

wiceprezes_trybunału_pełniący_obowiązki_sędziego_piątej_izby

M. Berger

sprawozdawca

A. Borg Barthet

sędzia

F. Biltgen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 4 pkt 6 decyzji ramowej 2002/584 w kontekście wykonania ENA wobec rezydentów, zasada wykładni zgodnej z prawem UE, obowiązek zapewnienia skuteczności prawa UE przez sądy krajowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wykonania ENA w celu wykonania kary wobec rezydenta, gdy prawo krajowe nie gwarantuje faktycznego wykonania kary.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu współpracy sądowej w sprawach karnych w UE – wykonania europejskiego nakazu aresztowania i potencjalnych luk prawnych prowadzących do bezkarności. Wykładnia TSUE ma istotne znaczenie praktyczne dla organów ścigania i sądów.

Bezkarność czy współpraca? TSUE rozstrzyga o wykonaniu europejskiego nakazu aresztowania wobec rezydenta.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI