C-578/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-03-18
cjeuprawo_ue_ogolneochrona konsumentówWysokatrybunal
ochrona konsumentówimprezy turystyczneodpowiedzialność organizatorausługodawcazdarzenie niemożliwe do przewidzeniasiła wyższadyrektywa 90/314TSUEwykładnia prawa UE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że organizator imprezy turystycznej ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez pracownika usługodawcy, nawet jeśli pracownik ten nie jest bezpośrednio stroną umowy, a zdarzenie nie było możliwe do przewidzenia.

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności organizatora imprezy turystycznej za zgwałcenie konsumentki przez pracownika hotelu. Sąd najwyższy Zjednoczonego Królestwa zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy pracownik hotelu może być uznany za 'usługodawcę' w rozumieniu dyrektywy o imprezach turystycznych, oraz czy organizator może zwolnić się z odpowiedzialności na podstawie przesłanki zdarzenia niemożliwego do przewidzenia. TSUE wyjaśnił, że pracownik nie jest usługodawcą, a organizator nie może zwolnić się z odpowiedzialności, powołując się na zdarzenie niemożliwe do przewidzenia, jeśli szkoda wynika z działania pracownika usługodawcy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 5 ust. 2 tiret trzecie dyrektywy 90/314/EWG w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek. Sprawa powstała w związku z żądaniem odszkodowania przez konsumentkę (X) od organizatora imprezy turystycznej (Kuoni Travel Ltd) za zgwałcenie przez pracownika hotelu na Sri Lance. Konsumentka twierdziła, że doszło do nienależytego wykonania umowy o imprezę turystyczną. Organizator próbował zwolnić się z odpowiedzialności, powołując się na klauzulę umowną i przepisy dyrektywy dotyczące zdarzeń niemożliwych do przewidzenia lub którym nie można zapobiec. Sądy krajowe miały wątpliwości, czy pracownik hotelu może być uznany za 'usługodawcę' w rozumieniu dyrektywy oraz czy organizator może skorzystać z wyłączenia odpowiedzialności. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pytania prejudycjalne, wyjaśnił, że pojęcie 'usługodawcy' należy interpretować autonomicznie i jednolicie w całej UE. Stwierdził, że pracownik usługodawcy, nawet jeśli nie jest bezpośrednio stroną umowy, nie może być uznany za 'usługodawcę' w rozumieniu dyrektywy. Jednocześnie podkreślił, że działania lub zaniechania pracownika usługodawcy, które prowadzą do niewykonania lub nienależytego wykonania umowy o imprezę turystyczną, mogą zostać zrównane z działaniami lub zaniechaniami samego usługodawcy. W związku z tym organizator imprezy turystycznej ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez pracownika usługodawcy, a przesłanka zwolnienia z odpowiedzialności dotycząca zdarzeń niemożliwych do przewidzenia lub którym nie można zapobiec nie ma zastosowania w takich przypadkach. TSUE orzekł, że organizator nie może zwolnić się z odpowiedzialności, powołując się na tę przesłankę, gdy szkoda wynika z działań pracownika usługodawcy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pracownik usługodawcy nie może być uznany za 'usługodawcę' dla celów stosowania art. 5 ust. 2 tiret trzecie dyrektywy 90/314/EWG. Działania pracownika usługodawcy, które prowadzą do niewykonania lub nienależytego wykonania umowy o imprezę turystyczną, mogą jednak zostać zrównane z działaniami usługodawcy.

Uzasadnienie

TSUE wyjaśnił, że pojęcie 'usługodawcy' należy interpretować autonomicznie. Pracownik świadczy pracę na rzecz usługodawcy, a nie zawiera z nim umowy o świadczenie usług. Jednakże, działania pracownika mogą prowadzić do niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez usługodawcę, za co organizator ponosi odpowiedzialność. Przesłanka zwolnienia z odpowiedzialności dotycząca zdarzeń niemożliwych do przewidzenia lub którym nie można zapobiec nie ma zastosowania, gdy szkoda wynika z działań pracownika usługodawcy, ponieważ takie działania wchodzą w zakres nadzoru usługodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w kontekście odpowiedzi na pytanie prejudycjalne)

Strony

NazwaTypRola
Xosoba_fizycznaskarżący
Kuoni Travel Ltdspolkapozwany
ABTA Ltdspolkainterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinne

Przepisy (7)

Główne

Dyrektywa 90/314/EWG art. 5 § 2

Dyrektywa Rady 90/314/EWG z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek

Artykuł 5 ust. 2 tiret trzecie należy interpretować w ten sposób, że pracownik usługodawcy nie jest usługodawcą, a organizator nie może zwolnić się z odpowiedzialności za działania pracownika usługodawcy powołując się na zdarzenie niemożliwe do przewidzenia lub któremu nie można zapobiec.

rozporządzenie z 1992 r. art. 15 § 1

Package Travel, Package Holidays and Package Tours Regulations 1992

Odpowiedzialność organizatora za wykonanie umowy przez usługodawców.

rozporządzenie z 1992 r. art. 15 § 2

Package Travel, Package Holidays and Package Tours Regulations 1992

Wyłączenia odpowiedzialności organizatora.

Pomocnicze

Dyrektywa 90/314/EWG art. 1

Dyrektywa Rady 90/314/EWG z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek

Cel dyrektywy - zbliżenie przepisów państw członkowskich dotyczących imprez turystycznych.

Dyrektywa 90/314/EWG art. 2

Dyrektywa Rady 90/314/EWG z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek

Definicja 'imprezy turystycznej', 'organizatora', 'punktu sprzedaży detalicznej', 'konsumenta', 'umowy'.

Dyrektywa 90/314/EWG art. 4 § 6

Dyrektywa Rady 90/314/EWG z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek

Definicja siły wyższej.

Ustawa z 1982 r. art. 13

Supply of Goods and Services Act 1982

Obowiązek wykonania usług z należytą starannością i biegłością.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracownik usługodawcy nie jest 'usługodawcą' w rozumieniu art. 5 ust. 2 tiret trzecie dyrektywy 90/314/EWG. Organizator imprezy turystycznej nie może zwolnić się z odpowiedzialności za działania pracownika usługodawcy, powołując się na zdarzenie niemożliwe do przewidzenia lub któremu nie można zapobiec. Cel dyrektywy 90/314/EWG - wysoki stopień ochrony konsumentów - wymaga jednolitej i szerokiej wykładni odpowiedzialności organizatora.

Odrzucone argumenty

Pracownik hotelu, który dopuścił się napaści, powinien być traktowany jako 'usługodawca' w rozumieniu dyrektywy. Działanie pracownika hotelu było zdarzeniem, którego organizator ani usługodawca nie mogli przewidzieć ani zapobiec, co zwalnia organizatora z odpowiedzialności.

Godne uwagi sformułowania

pracownik usługodawcy nie może sam zostać uznany za usługodawcę działania lub zaniechania tego pracownika mogą zostać na potrzeby tego systemu zrównane z działaniami lub zaniechaniami usługodawcy przesłanka zwolnienia z odpowiedzialności [...] powinna podlegać ścisłej wykładni nie można powoływać się na art. 5 ust. 2 tiret trzecie dyrektywy 90/314 w celu zwolnienia organizatorów z obowiązku naprawienia szkód wyrządzonych konsumentom w wyniku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań wynikających z umów o imprezę turystyczną, jeżeli uchybienia te wynikają z działań lub zaniechań pracowników usługodawców

Skład orzekający

A. Prechal

sprawozdawca

N. Wahl

sędzia

F. Biltgen

sędzia

L.S. Rossi

sędzia

J. Passer

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia odpowiedzialności organizatorów imprez turystycznych za działania pracowników usługodawców oraz stosowanie wyłączeń odpowiedzialności w kontekście dyrektywy 90/314/EWG."

Ograniczenia: Dotyczy głównie umów o imprezę turystyczną objętych dyrektywą 90/314/EWG (która została zastąpiona dyrektywą 2015/2302).

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa porusza ważny temat bezpieczeństwa konsumentów w turystyce i odpowiedzialności organizatorów za czyny pracowników podwykonawców, co jest istotne dla szerokiego grona odbiorców.

Czy organizator wycieczki odpowiada za gwałt pracownika hotelu? TSUE daje odpowiedź!

Zdanie odrębne

sędzia Court of Appeal (England & Wales)

Sędzia wyraził wątpliwości co do oceny, że hotel nie ponosi odpowiedzialności za zgwałcenie przez pracownika w stroju służbowym. Podkreślił, że organizatorzy turystyki powinni ponosić odpowiedzialność za wykonanie świadczenia przez inne podmioty i wyciągać konsekwencje wobec podwykonawców. Pojęcie 'usługodawcy' nie powinno ograniczać się do hotelu, a niektórzy pracownicy powinni być uznawani za usługodawców.

Sektor

turystyka

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę