C-578/16 PPU
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia Dublin III, art. 267 TFUE oraz art. 4 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Sprawa dotyczyła przekazania do Chorwacji rodziny ubiegającej się o azyl, w tym ciężko chorej kobiety. Słowenia miała wątpliwości co do zgodności z prawem UE przekazania osoby w takim stanie zdrowia, zwłaszcza po orzeczeniu słoweńskiego sądu konstytucyjnego. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozstrzygnął, że przekazanie osoby ubiegającej się o azyl w ramach rozporządzenia Dublin III jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy nie spowoduje ono rzeczywistego ryzyka nieludzkiego lub poniżającego traktowania. Dotyczy to również sytuacji, gdy przekazanie osoby cierpiącej na szczególnie ciężką chorobę psychiczną lub fizyczną mogłoby doprowadzić do znacznego i nieodwracalnego pogorszenia jej stanu zdrowia. W takich przypadkach państwo przekazujące, w tym jego sądy, ma obowiązek wyeliminować wszelkie poważne wątpliwości dotyczące wpływu przekazania na stan zdrowia, podejmując odpowiednie środki ostrożności. Jeśli środki te okażą się niewystarczające, przekazanie powinno zostać zawieszone do czasu poprawy stanu zdrowia. W skrajnych przypadkach, gdy poprawa nie jest przewidywana, państwo przekazujące może rozważyć samodzielne rozpatrzenie wniosku o azyl na podstawie klauzuli uznaniowej z art. 17 ust. 1 rozporządzenia Dublin III. Trybunał podkreślił, że art. 3 ust. 2 rozporządzenia Dublin III, dotyczący systemowych nieprawidłowości, nie wyklucza analizy indywidualnego ryzyka związanego ze stanem zdrowia osoby.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokaochrona praw osób ubiegających się o azyl w kontekście przekazania, zwłaszcza w przypadku problemów zdrowotnych; wykładnia art. 4 Karty praw podstawowych UE i rozporządzenia Dublin III.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby ciężko chorej; nie zobowiązuje do stosowania klauzuli uznaniowej, ale wskazuje na możliwość jej zastosowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przekazanie osoby ubiegającej się o azyl do innego państwa członkowskiego, nawet przy braku systemowych nieprawidłowości w tym państwie, może stanowić nieludzkie lub poniżające traktowanie w rozumieniu art. 4 Karty praw podstawowych UE, jeśli istnieje rzeczywiste ryzyko znacznego i nieodwracalnego pogorszenia stanu zdrowia tej osoby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przekazanie takie stanowi nieludzkie i poniżające traktowanie w rozumieniu art. 4 Karty praw podstawowych UE, jeśli spowodowałoby rzeczywiste i widoczne ryzyko znacznego i nieodwracalnego pogorszenia stanu zdrowia osoby ubiegającej się o azyl.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania ma charakter bezwzględny. Nawet przy braku systemowych nieprawidłowości w państwie docelowym, przekazanie osoby ciężko chorej może naruszać art. 4 Karty, jeśli istnieje realne ryzyko pogorszenia jej stanu zdrowia. W takich przypadkach państwo przekazujące musi podjąć środki ostrożności lub rozważyć samodzielne rozpatrzenie wniosku.
Czy państwo członkowskie jest zobowiązane do zastosowania klauzuli uznaniowej (art. 17 ust. 1 rozporządzenia Dublin III) w celu uniknięcia przekazania osoby ubiegającej się o azyl, której stan zdrowia może ulec znacznemu i nieodwracalnemu pogorszeniu w wyniku przekazania?
Odpowiedź sądu
Nie, art. 17 ust. 1 rozporządzenia Dublin III nie zobowiązuje państwa członkowskiego do zastosowania klauzuli uznaniowej w takich okolicznościach, ale może być ona rozważona.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że klauzula uznaniowa nie jest obowiązkowa, ale państwo przekazujące może z niej skorzystać, jeśli stan zdrowia osoby ubiegającej się o azyl uniemożliwia jej przekazanie w terminie lub gdy zawieszenie postępowania mogłoby pogorszyć jej stan. W pierwszej kolejności należy jednak podjąć środki ostrożności.
Czy kwestia stosowania klauzuli uznaniowej (art. 17 ust. 1 rozporządzenia Dublin III) należy do wyłącznej kompetencji prawa krajowego, czy też stanowi kwestię wykładni prawa Unii w rozumieniu art. 267 TFUE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia stosowania klauzuli uznaniowej stanowi kwestię wykładni prawa Unii w rozumieniu art. 267 TFUE.
Uzasadnienie
Trybunał przypomniał, że zakres uznania przyznany państwom członkowskim w ramach systemu dublińskiego stanowi integralną część tego mechanizmu, a zatem jego stosowanie pociąga za sobą wykładnię prawa Unii.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C.K. | osoba_fizyczna | skarżący |
| H.F. | osoba_fizyczna | skarżący |
| A.S. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Republika Słowenii | panstwo_czlonkowskie | pozwany |
| Rząd słoweński | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd włoski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (18)
Główne
Karta art. 4
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakaz tortur i nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania.
Rozporządzenie Dublin III art. 3 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013
Zasada rozpatrywania wniosku o azyl przez jedno państwo członkowskie.
Rozporządzenie Dublin III art. 3 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013
Przesłanki systemowych nieprawidłowości w procedurze azylowej lub warunkach przyjmowania, powodujące ryzyko nieludzkiego lub poniżającego traktowania.
Rozporządzenie Dublin III art. 17 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013
Klauzula uznaniowa - możliwość rozpatrzenia wniosku przez państwo inne niż odpowiedzialne.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Postępowanie prejudycjalne.
Pomocnicze
Konwencja genewska art. 33 § 1
Konwencja dotycząca statusu uchodźców
Zakaz wydalania lub zawracania (refoulement).
EKPC art. 3
Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Zakaz tortur oraz nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania.
Karta art. 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Godność człowieka jest nienaruszalna.
Karta art. 19 § 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakaz usuwania z terytorium, wydalenia lub ekstradycji do państwa, w którym istnieje poważne ryzyko kary śmierci, tortur lub innego nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania.
Karta art. 51 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakres zastosowania Karty - stosowanie prawa Unii.
Karta art. 52 § 3
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakres i wykładnia praw i zasad - porównanie z EKPC.
Rozporządzenie Dublin III art. 12 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013
Odpowiedzialność państwa członkowskiego, które wydało wizę.
Rozporządzenie Dublin III art. 27 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013
Prawo do skutecznego środka zaskarżenia decyzji o przekazaniu.
Rozporządzenie Dublin III art. 29 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013
Terminy i metody przekazania, obowiązek humanitarnego traktowania i poszanowania praw podstawowych.
Rozporządzenie Dublin III art. 31 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013
Obowiązek przekazania informacji przed przekazaniem, w tym o potrzebach medycznych.
Rozporządzenie Dublin III art. 32 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013
Wymiana danych dotyczących zdrowia przed przekazaniem w celu zapewnienia opieki medycznej.
dyrektywa »w sprawie przyjmowania« art. 17 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE
Zapewnienie wnioskodawcom odpowiedniego poziomu życia, gwarantującego utrzymanie i ochronę zdrowia.
dyrektywa »w sprawie przyjmowania« art. 19 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE
Zapewnienie wnioskodawcom niezbędnej opieki zdrowotnej, w tym opieki medycznej w nagłych przypadkach i podstawowego leczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekazanie osoby ubiegającej się o azyl, której stan zdrowia może ulec znacznemu i nieodwracalnemu pogorszeniu, stanowi naruszenie art. 4 Karty praw podstawowych UE, nawet jeśli nie ma systemowych nieprawidłowości w państwie docelowym. • Państwo przekazujące ma obowiązek ocenić ryzyko pogorszenia stanu zdrowia i podjąć środki ostrożności lub zawiesić przekazanie. • Kwestia stosowania klauzuli uznaniowej należy do wykładni prawa Unii.
Odrzucone argumenty
Argument, że art. 3 ust. 2 rozporządzenia Dublin III wyklucza analizę indywidualnego ryzyka związanego ze stanem zdrowia, jeśli nie ma systemowych nieprawidłowości w państwie docelowym.
Godne uwagi sformułowania
przekazanie osoby ubiegającej się o azyl może zostać przeprowadzone jedynie w warunkach wykluczających, że przekazanie to spowoduje rzeczywiste i widoczne ryzyko poddania zainteresowanej osoby nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu • w okolicznościach, w których przekazanie ubiegającej się o azyl osoby cierpiącej na szczególnie ciężką chorobę psychiczną lub fizyczną spowodowałoby rzeczywiste i widoczne ryzyko znacznego i nieodwracalnego pogorszenia się stanu zdrowia zainteresowanej osoby, przekazanie to stanowiłoby nieludzkie i poniżające traktowanie • do organów państwa członkowskiego wykonującego przekazanie, w stosownym wypadku do jego sądów, należy wyeliminowanie wszelkich poważnych wątpliwości dotyczących wpływu przekazania na stan zdrowia zainteresowanej osoby poprzez podjęcie koniecznych środków ostrożności
Skład orzekający
J.L. da Cruz Vilaça
sprawozdawca
M. Berger
sędzia
A. Borg Barthet
sędzia
E. Levits
sędzia
F. Biltgen
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "ochrona praw osób ubiegających się o azyl w kontekście przekazania, zwłaszcza w przypadku problemów zdrowotnych; wykładnia art. 4 Karty praw podstawowych UE i rozporządzenia Dublin III."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby ciężko chorej; nie zobowiązuje do stosowania klauzuli uznaniowej, ale wskazuje na możliwość jej zastosowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych praw człowieka w kontekście polityki azylowej UE, a konkretnie sytuacji osób chorych i wrażliwych. Pokazuje, jak prawo UE chroni jednostkę przed nieludzkim traktowaniem.
“Czy chory uchodźca może być przekazany? TSUE stawia granice systemowi dublińskiemu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny