C-576/20
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że okresy wychowywania dzieci spędzone w innych państwach członkowskich muszą być uwzględniane przy obliczaniu emerytury, nawet jeśli osoba nie pracowała w kraju przyznającym świadczenie w momencie rozpoczęcia tych okresów, jeśli pracowała tam wcześniej i opłacała składki.
Sprawa dotyczyła obywatelki Austrii, która po pracy i opłacaniu składek w Austrii, wyjechała do Belgii i na Węgry, gdzie wychowywała dzieci. Po powrocie do Austrii ubiegała się o emeryturę, wnioskując o uwzględnienie okresów wychowywania dzieci spędzonych za granicą. Austriacki zakład ubezpieczeń odmówił, powołując się na przepisy rozporządzenia nr 987/2009, które wymagały pracy w Austrii w momencie rozpoczęcia okresów wychowywania dzieci. Sąd odsyłający zapytał Trybunał, czy te okresy powinny być uwzględnione na podstawie art. 21 TFUE, nawet jeśli przepisy unijne nie są spełnione.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 21 TFUE i art. 44 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 987/2009 w sprawie uwzględnienia okresów przeznaczonych na wychowywanie dziecka ukończonych w innych państwach członkowskich do celów obliczenia austriackiej emerytury. Skarżąca, obywatelka Austrii, pracowała i opłacała składki w Austrii, następnie wyjechała do Belgii i na Węgry, gdzie wychowywała dzieci, nie pracując tam. Po powrocie do Austrii ubiegała się o emeryturę, domagając się uwzględnienia okresów wychowywania dzieci spędzonych za granicą. Austriacki zakład ubezpieczeń odmówił, powołując się na art. 44 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009, który wymagał wykonywania pracy w państwie właściwym w momencie rozpoczęcia uwzględniania okresu wychowywania dziecka. Sąd odsyłający, Oberster Gerichtshof, powziął wątpliwości, czy art. 44 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009 ma charakter wyłączny i czy w sytuacji niespełnienia jego warunków, okresy te nie powinny być uwzględnione na podstawie art. 21 TFUE, zgodnie z wcześniejszym orzecznictwem Trybunału (wyrok Reichel-Albert). Trybunał uznał, że art. 44 rozporządzenia nr 987/2009 nie ma charakteru wyłącznego i nie stoi na przeszkodzie uwzględnieniu okresów wychowywania dzieci na podstawie art. 21 TFUE. Stwierdził, że jeśli osoba pracowała i opłacała składki wyłącznie w jednym państwie członkowskim (w tym przypadku Austrii), a następnie przeniosła się do innego państwa, gdzie wychowywała dzieci, to państwo to jest zobowiązane uwzględnić te okresy przy obliczaniu emerytury, nawet jeśli osoba nie pracowała w nim w momencie rozpoczęcia okresów wychowywania dzieci. Taka odmowa uwzględnienia stanowiłaby naruszenie zasady swobodnego przemieszczania się obywateli UE (art. 21 TFUE).
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 44 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009 nie ma charakteru wyłącznego.
Uzasadnienie
Brzmienie, kontekst i cele rozporządzenia nr 987/2009 wskazują, że art. 44 ust. 2 nie reguluje w sposób wyłączny uwzględniania okresów wychowywania dzieci. Jego celem jest ułatwienie swobodnego przepływu osób, a wykładnia wyłączająca inne podstawy prawne mogłaby temu przeczyć.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący w postępowaniu głównym (CC)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| CC | osoba_fizyczna | skarżący w postępowaniu głównym |
| Pensionsversicherungsanstalt | organ_krajowy | pozwany w postępowaniu głównym |
| rząd austriacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
TFUE art. 21
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Gwarantuje prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu obywateli UE na terytorium państw członkowskich. W kontekście zabezpieczenia społecznego oznacza, że pracownicy migrujący nie powinni tracić korzyści z zabezpieczenia społecznego z powodu korzystania z tego prawa.
Rozporządzenie nr 987/2009 art. 44 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009
Określa warunki uwzględniania okresów przeznaczonych na wychowywanie dziecka przez państwo właściwe. Wymaga, aby osoba wykonywała pracę najemną lub na własny rachunek w tym państwie w chwili, gdy zaczęto uwzględniać okres wychowywania dziecka. Trybunał orzekł, że przepis ten nie ma charakteru wyłącznego.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 1 § t)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004
Definicja 'okresu ubezpieczenia'.
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 2 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004
Zakres podmiotowy rozporządzenia.
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 11 § 1-3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004
Zasady ogólne dotyczące określania mającego zastosowanie ustawodawstwa.
Rozporządzenie nr 883/2004 art. 87 § 1-3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004
Przepisy przejściowe.
Rozporządzenie nr 987/2009 art. 93
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009
Przepisy przejściowe, odwołujące się do art. 87 rozporządzenia nr 883/2004.
ogólna ustawa o emeryturach art. 4 § 1
Allgemeines Pensionsgesetz
Prawo do emerytury i minimalny okres ubezpieczenia w Austrii.
ogólna ustawa o emeryturach art. 16 § 3a
Allgemeines Pensionsgesetz
Uznawanie okresów zastępczych (wychowywanie dzieci) za miesiące ubezpieczenia w Austrii.
ogólna ustawa o emeryturach art. 16 § 6
Allgemeines Pensionsgesetz
Wiek emerytalny kobiet w Austrii.
ASVG art. 224
Allgemeines Sozialversicherungsgesetz
Definicja okresów ubezpieczenia w Austrii.
ASVG art. 227a § 1
Allgemeines Sozialversicherungsgesetz
Okresy zastępcze (wychowywanie dzieci) w Austrii.
ustawa o zabezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą art. 116a
Gewerbliches Sozialversicherungsgesetz
Przepisy dotyczące okresów zastępczych dla osób prowadzących działalność gospodarczą w Austrii.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 44 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009 nie ma charakteru wyłącznego. Cel swobodnego przemieszczania się obywateli UE (art. 21 TFUE) ma pierwszeństwo i wymaga uwzględnienia okresów wychowywania dzieci, jeśli osoba pracowała i opłacała składki w danym państwie, nawet jeśli nie pracowała tam w momencie rozpoczęcia okresów wychowywania dzieci. Odmowa uwzględnienia okresów wychowywania dzieci spędzonych za granicą, gdy osoba korzystała z prawa do swobodnego przemieszczania się, stanowi dyskryminację i narusza art. 21 TFUE.
Odrzucone argumenty
Art. 44 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009 ma charakter wyłączny i wyklucza uwzględnienie okresów wychowywania dzieci, jeśli nie były spełnione warunki pracy w państwie właściwym w danym momencie. Rozporządzenie nr 987/2009 ma zastosowanie ratione temporis i wyklucza stosowanie wcześniejszego orzecznictwa (np. Reichel-Albert) opartego na rozporządzeniu nr 1408/71.
Godne uwagi sformułowania
Okoliczność, że pracownicy migrujący musieliby utracić korzyści z zabezpieczenia społecznego gwarantowane im przez ustawodawstwo jednego z państw członkowskich, mogłaby zniechęcić ich do korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się i stanowiłaby przeszkodę w korzystaniu z tej swobody. Państwo członkowskie powinno jednak uwzględnić te okresy na podstawie art. 21 TFUE, jeżeli osoba ta pracowała i opłacała składki wyłącznie w tym państwie członkowskim z wyjątkiem określonego czasu, kiedy to przeniosła miejsca zamieszkania do innego państwa członkowskiego, w którym to czasie i państwie ukończyła wspomniane okresy. Jedynym powodem niekorzystnego traktowania skarżącej w postępowaniu głównym jest skorzystanie przez nią z przysługującego jej prawa do swobodnego przemieszczania się, co jest sprzeczne z art. 21 TFUE.
Skład orzekający
A. Prechal
prezes izby
J. Passer
sędzia
F. Biltgen
sprawozdawca
N. Wahl
sędzia
M. L. Arastey Sahún
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że okresy wychowywania dzieci spędzone za granicą muszą być uwzględniane przy obliczaniu emerytury w państwie, w którym osoba pracowała i opłacała składki, nawet jeśli nie spełnia ona rygorystycznych warunków rozporządzenia nr 987/2009, ze względu na ochronę zasady swobodnego przemieszczania się."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy sytuacji, w której osoba pracowała i opłacała składki wyłącznie w jednym państwie członkowskim, a następnie przeniosła się do innego państwa, gdzie wychowywała dzieci. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy osoba pracowała w kilku państwach członkowskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw pracowniczych i socjalnych w UE – uwzględniania okresów wychowywania dzieci przy obliczaniu emerytury, co ma bezpośrednie przełożenie na sytuację wielu obywateli UE migrujących między państwami członkowskimi.
“Emerytura po latach wychowywania dzieci za granicą? TSUE: Tak, jeśli pracowałaś w Polsce!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI