C-572/13

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2015-11-12
cjeuprawo_ue_ogolneprawo autorskie i prawa pokrewneWysokatrybunal
prawo autorskiezwielokrotnianiegodziwa rekompensatadyrektywa 2001/29/WEreprografiakopie prywatnedrukarkiTSUEprawo UE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że system poboru godziwej rekompensaty za kopiowanie utworów chronionych prawem autorskim musi uwzględniać rzeczywistą szkodę i nie może opierać się wyłącznie na prędkości urządzeń drukujących lub współpracy dłużnika.

Sprawa dotyczyła interpretacji dyrektywy 2001/29/WE w kontekście belgijskiego systemu poboru godziwej rekompensaty za kopiowanie utworów chronionych prawem autorskim. Hewlett-Packard kwestionował sposób naliczania opłat od drukarek wielofunkcyjnych. Trybunał orzekł, że pojęcie 'godziwej rekompensaty' wymaga rozróżnienia użytkowników i celu kopiowania, a system poboru nie może opierać się wyłącznie na prędkości urządzeń ani na współpracy dłużnika, lecz musi uwzględniać rzeczywistą szkodę i zawierać mechanizmy korygujące nadmierną rekompensatę.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył interpretacji art. 5 ust. 2 lit. a) i b) dyrektywy 2001/29/WE w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych. Sprawa wyłoniła się na tle sporu między Hewlett-Packard Belgium SPRL a Reprobel SCRL dotyczącego kwot tytułem godziwej rekompensaty należnej w związku z wyjątkami od prawa do zwielokrotniania. Belgijski system prawny przewidywał pobór opłat od producentów, importerów i nabywców urządzeń reprograficznych, a także od osób fizycznych i prawnych wykonujących kopie. Hewlett-Packard kwestionował sposób naliczania tych opłat, w szczególności od drukarek wielofunkcyjnych. Trybunał Sprawiedliwości UE rozpatrzył cztery pytania prejudycjalne. Po pierwsze, orzekł, że pojęcie 'godziwej rekompensaty' wymaga rozróżnienia między zwielokrotnianiem dokonywanym przez osoby fizyczne na użytek prywatny i cele gospodarcze a zwielokrotnianiem przez innych użytkowników lub w innych celach, ze względu na różnice w szkodach ponoszonych przez podmioty praw autorskich. Po drugie, stwierdził, że przepisy dyrektywy stoją na przeszkodzie systemowi krajowemu, który zezwala na przyznawanie części godziwej rekompensaty wydawcom, którzy nie są uprawnieni do jej otrzymania, kosztem twórców. Po trzecie, orzekł, że system poboru rekompensaty nie może obejmować zwielokrotniania partytur muzycznych ani zwielokrotniania ze źródeł nielegalnych, chyba że szkoda jest nieznaczna. Po czwarte, Trybunał uznał, że system łączący wynagrodzenie zryczałtowane (naliczane z góry) i proporcjonalne (naliczane z dołu) jest dopuszczalny, pod warunkiem że wynagrodzenie zryczałtowane nie jest obliczane wyłącznie na podstawie prędkości urządzeń, wynagrodzenie proporcjonalne nie zależy od współpracy dłużnika, a cały system zawiera mechanizmy korygujące nadmierną rekompensatę, uwzględniając rzeczywistą szkodę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, należy wprowadzić rozróżnienie w zależności od tego, czy zwielokrotnianie jest dokonywane przez osobę fizyczną na użytek prywatny i cele gospodarcze, czy też przez innych użytkowników lub w innych celach, ze względu na różnice w szkodach ponoszonych przez podmioty praw autorskich.

Uzasadnienie

Trybunał oparł się na wcześniejszym orzecznictwie (wyrok Padawan) i motywach dyrektywy, wskazując, że godziwa rekompensata ma na celu naprawienie szkody, a szkody te różnią się w zależności od kategorii użytkowników i celu zwielokrotniania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

strony postępowania głównego (w zakresie udzielonych odpowiedzi)

Strony

NazwaTypRola
Hewlett-Packard Belgium SPRLspolkaskarżący
Reprobel SCRLspolkapozwany
Epson Europe BVspolkainterwenient
rząd belgijskiorgan_krajowyinterwenient
rząd czeskiorgan_krajowyinterwenient
Irlandiapanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd austriackiorgan_krajowyinterwenient
rząd polskiorgan_krajowyinterwenient
rząd portugalskiorgan_krajowyinterwenient
rząd fińskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (15)

Główne

Dyrektywa 2001/29/WE art. 5 § 2 lit. a)

Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Państwa członkowskie mogą przewidzieć wyjątek reprograficzny pod warunkiem godziwej rekompensaty, z wyłączeniem partytur.

Dyrektywa 2001/29/WE art. 5 § 2 lit. b)

Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Państwa członkowskie mogą przewidzieć wyjątek dla kopii na użytek prywatny pod warunkiem godziwej rekompensaty.

LDA art. 59

Ustawa z dnia 30 czerwca 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Prawo twórców i wydawców do wynagrodzenia z tytułu zwielokrotniania, zobowiązanie producentów/importerów do zapłaty.

LDA art. 60

Ustawa z dnia 30 czerwca 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Obowiązek zapłaty wynagrodzenia proporcjonalnego przez osoby sporządzające kopie lub udostępniające urządzenia.

Pomocnicze

Dyrektywa 2001/29/WE art. 5 § 5

Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Wyjątki i ograniczenia nie mogą naruszać normalnego wykorzystania dzieła ani powodować nieuzasadnionej szkody dla podmiotów praw autorskich.

Dyrektywa 2001/29/WE art. 2

Dyrektywa 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

Określa krąg podmiotów uprawnionych do wyłącznego prawa do zwielokrotniania.

LDA art. 1 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Prawo twórcy do zwielokrotniania utworu.

LDA art. 22 § 1 pkt 4°

Ustawa z dnia 30 czerwca 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Wyjątek od prawa autorskiego dla zwielokrotniania na użytek prywatny.

LDA art. 61

Ustawa z dnia 30 czerwca 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Określenie wysokości wynagrodzeń, sposoby poboru i podziału.

Dekret królewski art. 2

Dekret królewski z dnia 30 października 1997 r.

Określenie wysokości zryczałtowanego wynagrodzenia dla kopierek i maszyn drukarskich.

Dekret królewski art. 4

Dekret królewski z dnia 30 października 1997 r.

Określenie zryczałtowanego wynagrodzenia dla urządzeń wielofunkcyjnych.

Dekret królewski art. 8

Dekret królewski z dnia 30 października 1997 r.

Określenie wysokości wynagrodzenia proporcjonalnego w przypadku braku współpracy.

Dekret królewski art. 9

Dekret królewski z dnia 30 października 1997 r.

Określenie wysokości wynagrodzenia proporcjonalnego w przypadku współpracy.

Dekret królewski art. 10

Dekret królewski z dnia 30 października 1997 r.

Definicja współpracy przy poborze wynagrodzenia proporcjonalnego.

Dekret królewski art. 26

Dekret królewski z dnia 30 października 1997 r.

Wymogi dotyczące raportu o kopiach sporządzonych na użytek prywatny lub dydaktyczny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność rozróżnienia użytkowników i celów zwielokrotniania dla ustalenia godziwej rekompensaty. Niedopuszczalność przyznawania rekompensaty wydawcom kosztem twórców. Wyłączenie partytur muzycznych i zwielokrotnień ze źródeł nielegalnych z systemu rekompensaty. Wymóg uwzględnienia rzeczywistej szkody i mechanizmów korygujących w systemach łączonych wynagrodzeń.

Odrzucone argumenty

Argumenty sugerujące jednolite traktowanie wszystkich użytkowników w zakresie godziwej rekompensaty. Możliwość przyznawania rekompensaty wydawcom. Dopuszczalność obejmowania systemem rekompensaty zwielokrotniania partytur muzycznych i ze źródeł nielegalnych. Dopuszczalność ustalania wynagrodzenia zryczałtowanego wyłącznie na podstawie prędkości urządzeń lub wynagrodzenia proporcjonalnego w zależności od współpracy dłużnika.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie »godziwej rekompensaty« należy interpretować w sposób jednolity we wszystkich państwach członkowskich godziwą rekompensatę należy postrzegać jako naprawienie szkody, jaką poniósł twórca nie można wykluczyć, że w pewnych nielicznych i odosobnionych przypadkach zwielokrotnienie partytury [...] może zostać uznane za zgodne ze szczególnymi uregulowaniami [...] pod warunkiem że szkoda [...] jest nieznaczna nie można rozumieć [...] że narzuca on podmiotom praw autorskich [...] konieczność tolerowania naruszeń ich praw mogących towarzyszyć sporządzaniu kopii na użytek prywatny zachować właściwą równowagę między podmiotami praw autorskich a użytkownikami przedmiotów objętych ochroną

Skład orzekający

L. Bay Larsen

prezes_izby

J. Malenovský

sprawozdawca

M. Safjan

sędzia

A. Prechal

sędzia

K. Jürimäe

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy 2001/29/WE dotyczących godziwej rekompensaty za kopiowanie utworów chronionych prawem autorskim, w szczególności w kontekście systemów poboru opłat od urządzeń reprograficznych i zasad ustalania wysokości rekompensaty."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dyrektywy UE i ich implementacji w prawie krajowym. Konkretne rozwiązania prawne w poszczególnych państwach członkowskich mogą się różnić.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska kopiowania utworów i sposobu wynagradzania twórców w erze cyfrowej, co jest istotne dla wielu branż i konsumentów.

Czy opłata za drukarkę powinna zależeć od jej prędkości? TSUE wyjaśnia zasady godziwej rekompensaty za kopiowanie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI