C-570/21
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie dotyczył wykładni art. 2 lit. b) dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sprawa dotyczyła małżeństwa I.S. i K.S., którzy zawarli umowę kredytu hipotecznego indeksowanego do franka szwajcarskiego. Część kredytu (70 000 PLN) została przeznaczona na spłatę długu związanego z działalnością gospodarczą prowadzoną przez I.S., a pozostała kwota na remont domu. Bank twierdził, że powodowie nie są konsumentami, ponieważ część kredytu była związana z działalnością gospodarczą. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy w przypadku umów o dwojakim celu, gdzie cel gospodarczy nie jest dominujący, można stosować definicję konsumenta z dyrektywy 93/13, analogicznie do wyroku Gruber. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując kontekst i cele dyrektywy 93/13, a także inne akty prawne UE (dyrektywa 2011/83, 2013/11, rozporządzenie 524/2013), stwierdził, że pojęcie 'konsumenta' należy interpretować szeroko. Orzekł, że osoba fizyczna zawierająca umowę kredytu, która jest częściowo związana z jej działalnością gospodarczą lub zawodową, a częściowo niezwiązana, może być uznana za konsumenta, jeśli cel gospodarczy nie jest dominujący w ogólnym kontekście umowy. W celu ustalenia, czy cel gospodarczy jest dominujący, sąd krajowy powinien uwzględnić wszystkie istotne okoliczności, zarówno ilościowe (np. podział wykorzystania kapitału), jak i jakościowe (np. fakt, że tylko jeden z kredytobiorców realizuje cel gospodarczy, lub że bank uzależnił udzielenie kredytu od spłaty długu firmowego). Trybunał nie ograniczył skutków wyroku w czasie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia pojęcia 'konsumenta' w dyrektywie 93/13/EWG w kontekście umów o dwojakim celu (mieszanym), w szczególności umów kredytu.
Dotyczy sytuacji, gdy cel gospodarczy nie jest dominujący. Konieczność analizy wszystkich okoliczności sprawy przez sąd krajowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba fizyczna, która zawarła umowę kredytu z przeznaczeniem częściowo związanym z jej działalnością gospodarczą lub zawodową, a częściowo niezwiązanym z tą działalnością, wspólnie z innym kredytobiorcą, który nie działał w ramach swojej działalności gospodarczej lub zawodowej, może być uznana za 'konsumenta' w rozumieniu art. 2 lit. b) dyrektywy 93/13, jeżeli związek istniejący między tą umową a działalnością zawodową tej osoby nie jest tak marginalny, by odgrywał nieznaczną rolę w ogólnym kontekście tej umowy, lecz jest do tego stopnia ograniczony, że nie jest on przeważający w tym kontekście?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pojęcie 'konsumenta' obejmuje taką osobę, jeżeli cel działalności gospodarczej lub zawodowej jest tak ograniczony, że nie jest on dominujący w ogólnym kontekście tej umowy.
Uzasadnienie
Trybunał, analizując cele dyrektywy 93/13 i inne akty prawne UE, stwierdził, że pojęcie konsumenta należy interpretować szeroko, aby zapewnić skuteczną ochronę. W przypadku umów o dwojakim celu, osoba fizyczna jest konsumentem, jeśli cel gospodarczy nie dominuje.
Jakie kryteria należy wziąć pod uwagę przy ustalaniu, czy gospodarczy cel umowy kredytu zawartej przez osobę fizyczną jest tak ograniczony, że nie jest on dominujący w ogólnym kontekście tej umowy, w celu zakwalifikowania tej osoby jako 'konsumenta' w rozumieniu art. 2 lit. b) dyrektywy 93/13?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd odsyłający jest zobowiązany uwzględnić wszystkie istotne okoliczności towarzyszące tej umowie, zarówno ilościowe, jak i jakościowe, takie jak podział wykorzystania pożyczonego kapitału na działalność zawodową i pozazawodową, a w przypadku większej liczby kredytobiorców okoliczność, że tylko jeden z nich realizuje cel gospodarczy lub że kredytodawca uzależnił udzielenie kredytu od częściowego przeznaczenia pożyczonej kwoty na spłatę długów związanych z działalnością gospodarczą lub zawodową.
Uzasadnienie
Ocena dominującego celu umowy wymaga analizy wszystkich okoliczności, w tym podziału środków, liczby kredytobiorców realizujących cel gospodarczy oraz warunków udzielenia kredytu przez bank.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I.S. | osoba_fizyczna | skarżący |
| K.S. | osoba_fizyczna | skarżący |
| YYY.S.A. | spolka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 2 § lit. b)
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Pojęcie 'konsumenta' obejmuje osobę fizyczną działającą w celach niezwiązanych z działalnością gospodarczą lub zawodową, nawet jeśli umowa ma charakter mieszany (częściowo gospodarczy, częściowo prywatny), pod warunkiem że cel gospodarczy nie jest dominujący.
Pomocnicze
Dyrektywa 2011/83/UE art. 2 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów
Definicja konsumenta w kontekście umów o dwojakim celu, gdzie cel gospodarczy nie jest dominujący.
Dyrektywa 2013/11/UE art. 4 § 1 lit. a)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/11/UE z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie alternatywnych metod rozstrzygania sporów konsumenckich
Definicja konsumenta w kontekście umów o dwojakim celu.
Rozporządzenie nr 524/2013 art. 4 § 1 lit. a)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 524/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie internetowego systemu rozstrzygania sporów konsumenckich
Definicja konsumenta w kontekście umów o dwojakim celu.
k.c. art. 22¹
Ustawa z dnia 24 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Definicja 'konsumenta' w polskim prawie cywilnym.
k.c. art. 385¹ § § 1
Ustawa z dnia 24 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szeroka wykładnia pojęcia 'konsumenta' w celu zapewnienia skuteczności dyrektywy 93/13. • Cel gospodarczy umowy kredytu nie jest dominujący, jeśli stanowi tylko część wykorzystania środków i nie jest głównym celem umowy. • Definicja konsumenta w innych aktach prawnych UE (np. dyrektywa 2011/83) potwierdza podejście uwzględniające umowy o dwojakim celu, gdzie cel gospodarczy nie jest dominujący.
Odrzucone argumenty
Ścisła wykładnia pojęcia 'konsumenta' analogiczna do wyroku Gruber w sprawach jurysdykcyjnych. • Ograniczenie skutków wyroku w czasie ze względu na zasady pewności prawa i niedziałania prawa wstecz.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie 'konsumenta' należy interpretować szeroko w celu zapewnienia skuteczności dyrektywy • jeżeli cel działalności gospodarczej lub zawodowej jest tak ograniczony, że nie jest on dominujący w ogólnym kontekście tej umowy • sąd odsyłający jest zobowiązany uwzględnić wszystkie istotne okoliczności towarzyszące tej umowie, zarówno ilościowe, jak i jakościowe
Skład orzekający
E. Regan
prezes izby
D. Gratsias
sędzia
M. Ilešič
sędzia
I. Jarukaitis
sędzia
Z. Csehi
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia 'konsumenta' w dyrektywie 93/13/EWG w kontekście umów o dwojakim celu (mieszanym), w szczególności umów kredytu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy cel gospodarczy nie jest dominujący. Konieczność analizy wszystkich okoliczności sprawy przez sąd krajowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu umów kredytowych z klauzulami walutowymi i definicji konsumenta, co ma duże znaczenie praktyczne dla wielu osób i firm w Polsce.
“Czy kredyt na dom może oznaczać, że nie jesteś konsumentem? TSUE wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny