C-568/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-10-08
cjeuazyl_imigracjapowroty obywateli państw trzecichWysokatrybunal
powrotynielegalny pobytwydaleniegrzywnadyrektywaskutek bezpośredniprawo UEHiszpania

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że państwo członkowskie nie może oprzeć się bezpośrednio na dyrektywie o powrotach, aby nakazać wydalenie obywatela państwa trzeciego, jeśli krajowe przepisy przewidują alternatywnie grzywnę lub wydalenie tylko w przypadku dodatkowych okoliczności obciążających.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2008/115/WE w kontekście hiszpańskich przepisów dotyczących powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich. Hiszpańskie prawo przewidywało możliwość nałożenia grzywny lub wydalenia, przy czym wydalenie było możliwe tylko w przypadku dodatkowych okoliczności obciążających. Sąd odsyłający pytał, czy w sytuacji braku takich okoliczności, można bezpośrednio zastosować dyrektywę, nawet jeśli prowadzi to do gorszej sytuacji dla obywatela państwa trzeciego. Trybunał stwierdził, że państwo członkowskie nie może oprzeć się bezpośrednio na dyrektywie w celu wydalenia, jeśli krajowe przepisy są korzystniejsze i nie mogą być zmienione w sposób zgodny z prawem UE.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Tribunal Superior de Justicia de Castilla–La Mancha w Hiszpanii w związku ze sprawą MO, obywatela Kolumbii, któremu groziło wydalenie z terytorium Hiszpanii z powodu nielegalnego pobytu. Hiszpańskie przepisy (Ustawa o cudzoziemcach) przewidywały, że za nielegalny pobyt można nałożyć grzywnę lub, w zależności od okoliczności, zarządzić wydalenie, przy czym te dwa środki nie mogły być stosowane łącznie. Wydalenie było możliwe tylko w przypadku wystąpienia dodatkowych okoliczności obciążających. Sąd odsyłający powołał się na wcześniejszy wyrok Trybunału (Zaizoune, C-38/14), który stwierdził, że takie przepisy mogą naruszać skuteczność dyrektywy 2008/115/WE. Sąd zastanawiał się, czy po wyroku Zaizoune hiszpańskie organy mogą bezpośrednio stosować dyrektywę, nawet jeśli prowadzi to do gorszej sytuacji dla obywatela państwa trzeciego (wydalenie zamiast grzywny, bez dodatkowych obciążeń). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) przypomniał, że dyrektywa sama w sobie nie może tworzyć obowiązków dla jednostki i nie może być bezpośrednio powoływana przeciwko niej. W związku z tym, jeśli krajowe przepisy przewidują korzystniejsze rozwiązanie (np. grzywnę zamiast wydalenia w braku dodatkowych obciążeń) i nie mogą być one interpretowane zgodnie z dyrektywą, państwo członkowskie nie może oprzeć się bezpośrednio na dyrektywie, aby zastosować środek mniej korzystny dla jednostki, taki jak wydalenie. TSUE orzekł, że w opisanej sytuacji właściwy krajowy organ nie może oprzeć się bezpośrednio na dyrektywie 2008/115 w celu wydania decyzji nakazującej powrót i jej wykonania, nawet w braku dodatkowych okoliczności obciążających.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, państwo członkowskie nie może oprzeć się bezpośrednio na dyrektywie 2008/115/WE w celu wydania decyzji nakazującej powrót i jej wykonania, nawet w braku dodatkowych okoliczności obciążających, jeśli krajowe przepisy przewidują korzystniejsze rozwiązanie (np. grzywnę zamiast wydalenia) i nie mogą być interpretowane zgodnie z dyrektywą.

Uzasadnienie

Dyrektywa sama w sobie nie może tworzyć obowiązków dla jednostki. Jeśli krajowe przepisy są korzystniejsze i nie mogą być interpretowane zgodnie z dyrektywą, państwo członkowskie nie może zastosować środka mniej korzystnego dla jednostki, opierając się bezpośrednio na dyrektywie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
MOosoba_fizycznaskarżący
Subdelegación del Gobierno en Toledoorgan_krajowypozwany
Rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

Dyrektywa 2008/115/WE art. 6 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Dyrektywa 2008/115/WE art. 8 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Pomocnicze

Dyrektywa 2008/115/WE art. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Dyrektywa 2008/115/WE art. 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Dyrektywa 2008/115/WE art. 4 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Dyrektywa 2008/115/WE art. 4 § 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich

Ustawa o cudzoziemcach art. 53 § 1

Ley Orgánica 4/2000, sobre derechos y libertades de los extranjeros en España y su integración social

Ustawa o cudzoziemcach art. 55 § 1

Ley Orgánica 4/2000, sobre derechos y libertades de los extranjeros en España y su integración social

Ustawa o cudzoziemcach art. 57 § 1

Ley Orgánica 4/2000, sobre derechos y libertades de los extranjeros en España y su integración social

Ustawa o cudzoziemcach art. 57 § 3

Ley Orgánica 4/2000, sobre derechos y libertades de los extranjeros en España y su integración social

Ustawa o cudzoziemcach art. 63 § 7

Ley Orgánica 4/2000, sobre derechos y libertades de los extranjeros en España y su integración social

Ustawa o cudzoziemcach art. 63a § 2

Ley Orgánica 4/2000, sobre derechos y libertades de los extranjeros en España y su integración social

Argumenty

Skuteczne argumenty

Państwo członkowskie nie może oprzeć się bezpośrednio na dyrektywie, aby zastosować środek mniej korzystny dla jednostki, jeśli krajowe przepisy są korzystniejsze i nie mogą być interpretowane zgodnie z dyrektywą. Dyrektywa nie może tworzyć obowiązków dla jednostki i nie może być powoływana przeciwko niej.

Godne uwagi sformułowania

sama dyrektywa nie może tworzyć obowiązków dla jednostki przepis dyrektywy nie może zostać jako taki powołany wobec niej przez państwo członkowskie państwo członkowskie nie może oprzeć się bezpośrednio na tej dyrektywie w celu przyjęcia decyzji nakazującej powrót ani jej wykonać, nawet w braku owych okoliczności obciążających.

Skład orzekający

C. Toader

pełniąca obowiązki prezesa izby

M. Safjan

sprawozdawca

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "ograniczenia bezpośredniego stosowania dyrektyw w celu pogorszenia sytuacji jednostki, zasada zgodnej wykładni, prymat prawa UE nad prawem krajowym w zakresie transpozycji."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo krajowe oferuje korzystniejsze rozwiązanie niż wynikałoby z bezpośredniego zastosowania dyrektywy, a zgodna wykładnia jest niemożliwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego granic bezpośredniego stosowania prawa UE i ochrony praw jednostki w kontekście polityki migracyjnej. Pokazuje, jak sądy interpretują zasady pierwszeństwa prawa UE i skutku bezpośredniego w praktyce.

Czy prawo UE zawsze oznacza gorszą sytuację dla cudzoziemca? TSUE wyjaśnia granice bezpośredniego stosowania dyrektyw.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI