C-567/15
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że spółka zależna instytucji zamawiającej może być uznana za podmiot prawa publicznego, jeśli jej działalność jest niezbędna dla instytucji dominującej i prowadzona w sposób inny niż czysto gospodarczy.
Sprawa dotyczyła wykładni pojęcia 'instytucji zamawiającej' w kontekście dyrektywy o zamówieniach publicznych. Sąd odsyłający z Litwy pytał, czy spółka zależna od państwowej spółki kolejowej, która wykonuje większość swoich usług dla spółki dominującej, ale także działa na rynku konkurencyjnym, może być uznana za instytucję zamawiającą. Trybunał orzekł, że taka spółka może być uznana za podmiot prawa publicznego, jeśli jej działalność jest niezbędna dla instytucji dominującej w realizacji jej zadań w interesie ogólnym i jeśli spółka ta kieruje się względami innymi niż czysto gospodarcze. Nie ma znaczenia przyszły spadek udziału transakcji wewnętrznych w obrocie spółki.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 1 ust. 9 dyrektywy 2004/18/WE w sprawie zamówień publicznych. Spór dotyczył spółki "Vilniaus lokomotyvų remonto depas" UAB (VLRD), która jest spółką zależną litewskiej spółki kolejowej i której większość obrotu pochodziła z transakcji z tą spółką dominującą. Spółka LitSpecMet kwestionowała udzielenie zamówienia przez VLRD, twierdząc, że VLRD jest instytucją zamawiającą. Sądy litewskie miały różne opinie, a sprawa trafiła do Trybunału Sprawiedliwości UE. Trybunał, analizując definicję 'podmiotu prawa publicznego', stwierdził, że spółka VLRD może być uznana za taki podmiot, jeśli jej działalność jest niezbędna dla instytucji zamawiającej (spółki kolejowej) w realizacji jej zadań w interesie ogólnym, a sama spółka VLRD kieruje się względami innymi niż czysto gospodarcze. Kluczowe jest, aby potrzeby zaspokajane przez spółkę VLRD były niezbędne dla instytucji dominującej do prowadzenia działalności w interesie ogólnym. Trybunał podkreślił, że ocena ta powinna być dokonana przez sąd krajowy na podstawie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym warunków konkurencji na rynku. Nieistotne jest, że spółka VLRD prowadzi również działalność na rynku konkurencyjnym ani to, że w przyszłości udział transakcji wewnętrznych może spaść poniżej 90%.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, pod warunkiem że działalność tej spółki jest niezbędna dla instytucji zamawiającej do prowadzenia jej działalności, a spółka kieruje się względami innymi niż gospodarcze przy zaspokajaniu potrzeb w interesie ogólnym.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił, że definicja 'podmiotu prawa publicznego' ma charakter funkcjonalny. Kluczowe jest, aby spółka była niezbędna dla instytucji dominującej w realizacji jej zadań w interesie ogólnym i aby jej działania nie były motywowane wyłącznie względami gospodarczymi. Fakt prowadzenia działalności na rynku konkurencyjnym lub przyszły spadek udziału transakcji wewnętrznych nie wyklucza uznania spółki za podmiot prawa publicznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| LitSpecMet | spolka | skarżący |
| Vilniaus lokomotyvų remonto depas | spolka | pozwany |
| Plienmetas | spolka | interwenient |
| Rząd litewski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd portugalski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (4)
Główne
Dyrektywa 2004/18/WE art. 1 § ust. 9
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Definicja 'instytucji zamawiającej' oraz 'podmiotu prawa publicznego', w tym wymóg ustanowienia w celu zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym, które nie mają charakteru przemysłowego ani handlowego, posiadania osobowości prawnej oraz spełnienia przesłanek finansowania, nadzoru lub wyznaczenia organów.
litewska ustawa o zamówieniach publicznych art. 4 § ust. 2
Lietuvos Respublikos viešųjų pirkimų įstatymas
Definicja instytucji zamawiającej, w tym wymóg zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym, które nie mają charakteru przemysłowego ani handlowego, oraz spełnienie jednej z przesłanek dotyczących finansowania, kontroli lub wyznaczenia organów.
Pomocnicze
Dyrektywa 2004/18/WE art. 7 § lit. b)
Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Próg wartości zamówienia dla dostaw i usług udzielanych przez instytucje zamawiające inne niż wymienione w załączniku IV (200 000 EUR).
litewska ustawa o zamówieniach publicznych art. 10 § ust. 5
Lietuvos Respublikos viešųjų pirkimų įstatymas
Wyłączenie stosowania przepisów, gdy instytucja zamawiająca zawiera umowę z podmiotem prawnie odrębnym, nad którym sprawuje kontrolę podobną do kontroli nad własnymi służbami i który stanowi jej wyłączną własność, a podmiot ten zrealizował co najmniej 90% obrotów w poprzednim roku poprzez działalność na rzecz instytucji zamawiającej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka VLRD, mimo że jest spółką handlową i działa na rynku konkurencyjnym, jest niezbędna dla instytucji zamawiającej (litewskiej spółki kolejowej) do realizacji jej zadań w interesie ogólnym. Działalność spółki VLRD na rzecz spółki dominującej jest prowadzona w celu zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym i kieruje się względami innymi niż czysto gospodarcze. Ocena statusu spółki jako podmiotu prawa publicznego powinna być funkcjonalna i uwzględniać wszystkie istotne okoliczności, a nie tylko formę prawną czy przyszłe prognozy obrotów.
Odrzucone argumenty
Spółka VLRD, jako spółka handlowa prowadząca działalność gospodarczą i osiągająca zyski, nie może być uznana za podmiot prawa publicznego. Fakt, że spółka VLRD działa na rynku konkurencyjnym, wyklucza uznanie jej za instytucję zamawiającą. Znaczący udział transakcji wewnętrznych (90%) w obrocie spółki VLRD, mimo że nie jest to transakcja rynkowa, nie przesądza o jej statusie jako instytucji zamawiającej.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie 'instytucji zamawiającej', w tym pojęcie 'podmiotu prawa publicznego', powinno być interpretowane szeroko i w sposób funkcjonalny nieistotne jest, że poza działalnością mającą na celu zaspokajanie potrzeb w interesie ogólnym rozpatrywany podmiot prowadzi także inną działalność w celu wypracowania zysku na rynku konkurencyjnym nie ma przy tym znaczenia fakt, że wartość transakcji wewnętrznych może w przyszłości stanowić mniej niż 90% lub nieistotną część całkowitego obrotu spółki
Skład orzekający
T. von Danwitz
prezes izby
K. Lenaerts
prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego czwartej izby
E. Juhász
sprawozdawca
C. Vajda
sędzia
C. Lycourgos
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia 'instytucji zamawiającej' i 'podmiotu prawa publicznego' w kontekście dyrektyw o zamówieniach publicznych, zwłaszcza w przypadkach spółek zależnych od podmiotów publicznych prowadzących działalność 'in-house' oraz na rynku konkurencyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego przed wejściem w życie dyrektywy 2014/24/UE, choć zasady interpretacyjne pozostają aktualne. Konieczność indywidualnej oceny przez sąd krajowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia w prawie zamówień publicznych – definicji instytucji zamawiającej, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę przetargową. Wykładnia Trybunału jest kluczowa dla zrozumienia, kiedy spółki zależne od podmiotów publicznych podlegają rygorom zamówień publicznych.
“Czy spółka kolejowa tworząca lokomotywy dla siebie to instytucja zamawiająca? TSUE wyjaśnia zasady zamówień publicznych.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI