C-565/21
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że prowizja za udzielenie kredytu hipotecznego nie jest głównym przedmiotem umowy i może być uznana za nieuczciwy warunek, jeśli nie jest przejrzysta.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o nieuczciwych warunkach umownych w kontekście prowizji za udzielenie kredytu hipotecznego. Sąd Najwyższy Hiszpanii pytał, czy warunek dotyczący takiej prowizji może być wyłączony z kontroli nieuczciwości jako główny przedmiot umowy lub czy może być uznany za przejrzysty. Trybunał orzekł, że prowizja za udzielenie kredytu nie jest głównym przedmiotem umowy i nie może być automatycznie uznana za przejrzystą; jej przejrzystość musi być oceniana indywidualnie.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sprawa dotyczyła warunku umowy kredytu hipotecznego, który przewidywał prowizję za udzielenie kredytu. Sąd Najwyższy Hiszpanii pytał, czy taki warunek może być wyłączony z kontroli nieuczciwości jako główny przedmiot umowy lub czy może być uznany za przejrzysty. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że prowizja za udzielenie kredytu nie stanowi głównego przedmiotu umowy w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13, nawet jeśli jest uwzględniona w całkowitym koszcie kredytu lub stanowi wynagrodzenie za usługi związane z jego udzieleniem. Ponadto, Trybunał podkreślił, że warunek dotyczący prowizji musi być wyrażony prostym i zrozumiałym językiem (art. 5 dyrektywy), a jego przejrzystość nie może być oceniana automatycznie. Sąd krajowy musi zbadać, czy konsument miał możliwość oszacowania konsekwencji ekonomicznych, zrozumiał zrozumieć charakter usług świadczonych w zamian za koszty i czy nie dochodzi do nakładania się kosztów. W ocenie tej należy uwzględnić m.in. informacje przekazane konsumentowi, formy zachęty stosowane przez bank oraz poziom uwagi przeciętnego konsumenta. Trybunał stwierdził również, że orzecznictwo krajowe, które uznaje taki warunek za nieuczciwy tylko z powodu braku wykazania spełnienia przesłanek ustawowych, ogranicza uprawnienia sądów krajowych i jest sprzeczne z dyrektywą.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, prowizja za udzielenie kredytu nie jest głównym przedmiotem umowy w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13, nawet jeśli stanowi jeden z głównych składników ceny. Wykładnia tego przepisu powinna być zawężająca.
Uzasadnienie
Trybunał przypomniał, że do głównego przedmiotu umowy należą te warunki, które określają podstawowe świadczenia i charakteryzują umowę. Prowizja za udzielenie kredytu, nawet jeśli jest istotna ekonomicznie, stanowi świadczenie posiłkowe wobec udostępnienia kwoty pieniężnej i jej spłaty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
konsument (pośrednio, poprzez wykładnię dyrektywy)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Caixabank S.A. | spolka | skarżący |
| X | osoba_fizyczna | konsument |
| Rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (7)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Warunki umowne nieindywidualnie negocjowane mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary i powodują znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 4 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Ocena nieuczciwego charakteru warunków uwzględnia rodzaj towarów/usług, okoliczności związane z wykonaniem umowy oraz inne warunki umowy.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 4 § 2
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Ocena nieuczciwego charakteru nie dotyczy głównego przedmiotu umowy ani relacji ceny do towarów/usług, o ile warunki te zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 5
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Pisemne warunki umowy muszą być sporządzone prostym i zrozumiałym językiem; wątpliwości interpretuje się na korzyść konsumenta.
TFUE art. 267
TFUE
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Pomocnicze
Dyrektywa 2014/17/UE art. Załącznik II, Sekcja 4, część B, pkt 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/17/UE
Wymienia koszty wliczane do RRSO, w tym jednorazowe opłaty administracyjne.
Rozporządzenie z 5 maja 1994 r. art. Załącznik II, pkt 4
Rozporządzenie ministra prezydencji w sprawie przejrzystości warunków finansowych kredytów hipotecznych
Definiuje prowizję za udzielenie kredytu jako koszty związane z oceną, udzieleniem lub zarządzaniem kredytem, naliczaną jednorazowo.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowizja za udzielenie kredytu nie jest głównym przedmiotem umowy w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13. Przejrzystość warunku umownego musi być oceniana indywidualnie, biorąc pod uwagę wszystkie istotne okoliczności, a nie automatycznie. Sądy krajowe mają obowiązek badać nieuczciwy charakter warunków umownych, nawet jeśli są one zgodne z prawem krajowym.
Odrzucone argumenty
Warunek dotyczący prowizji za udzielenie kredytu jest głównym przedmiotem umowy i nie podlega kontroli nieuczciwości. Powszechna znajomość warunku i jego zgodność z prawem krajowym automatycznie czynią go przejrzystym i nieuczciwym.
Godne uwagi sformułowania
wykładnia zawężająca art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 wymóg przejrzystości nie może być zawężany do zrozumiałości formalnej i gramatycznej konsument jest stroną słabszą niż przedsiębiorca ocena prostoty i zrozumiałości warunku w świetle całokształtu istotnych okoliczności faktycznych orzecznictwo krajowe, które automatycznie wyłącza możliwość badania nieuczciwego charakteru warunku, jest sprzeczne z art. 3 ust. 1 dyrektywy 93/13
Skład orzekający
C. Lycourgos
prezes izby
L.S. Rossi
sędzia
J.-C. Bonichot
sędzia
S. Rodin
sprawozdawca
O. Spineanu-Matei
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy 93/13/EWG dotyczących nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, w szczególności w kontekście prowizji za udzielenie kredytu hipotecznego. Podkreślenie obowiązku sądów krajowych do badania przejrzystości i nieuczciwości warunków."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, a jego bezpośrednie zastosowanie zależy od przepisów krajowych i ich interpretacji przez sądy krajowe. Konkretne ustalenia faktyczne w każdej sprawie mogą wpływać na ostateczną ocenę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (kredyt hipoteczny) i bezpośrednio wpływa na prawa konsumentów w całej UE, wyjaśniając, kiedy opłaty bankowe mogą być uznane za nieuczciwe.
“Czy prowizja za kredyt hipoteczny to pułapka? TSUE wyjaśnia, kiedy bankowe opłaty są nielegalne.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI