C-564/24
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2011/83/UE w sprawie praw konsumentów, w szczególności definicji umowy zawieranej na odległość oraz prawa do odstąpienia od umowy. Sprawa wywodziła się ze sporu między przedsiębiorcą Eisenberger Gerüstbau GmbH a konsumentką JK, dotyczącego zapłaty za montaż rusztowań. Kluczowe wątpliwości sądu odsyłającego dotyczyły tego, czy umowa zawarta na odległość, w której konsument był wspierany przez architekta, może być uznana za umowę na odległość, oraz czy aneks do takiej umowy również podlega tym samym zasadom. Ponadto, sąd pytał o możliwość uznania skorzystania z prawa do odstąpienia od umowy za nadużycie prawa w sytuacji, gdy usługa została już wykonana, a konsument odstąpił od umowy pod koniec wydłużonego terminu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że wsparcie konsumenta przez innego przedsiębiorcę (architekta) przed zawarciem umowy i w jej trakcie nie wyklucza zakwalifikowania umowy jako „umowy zawieranej na odległość”, nawet jeśli pośrednik zainicjował kontakt i wpłynął na treść umowy. TSUE podkreślił obiektywny charakter definicji konsumenta. W odniesieniu do aneksu do umowy, Trybunał stwierdził, że może on stanowić odrębną umowę zawieraną na odległość, jeśli spełnia określone przesłanki. W kwestii nadużycia prawa do odstąpienia od umowy, TSUE wskazał, że przedsiębiorca może skutecznie podnosić zarzut nadużycia, jeśli z całokształtu okoliczności wynika, że skorzystanie z tego prawa nie odpowiada celom dyrektywy i zmierza do uzyskania korzyści ze szkodą dla przedsiębiorcy, szczególnie gdy usługa została już wykonana.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja definicji umowy na odległość, zasady dotyczące prawa do odstąpienia od umowy, możliwość uznania skorzystania z prawa za nadużycie.
Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, w tym roli pośrednika i charakteru umowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa zawarta na odległość, w której konsument jest wspierany przez profesjonalnego pośrednika (np. architekta), może być uznana za umowę na odległość w rozumieniu art. 2 pkt 7 dyrektywy 2011/83/UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wsparcie konsumenta przez innego przedsiębiorcę nie wyklucza uznania umowy za zawartą na odległość, jeśli spełnione są pozostałe przesłanki.
Uzasadnienie
Definicja konsumenta ma charakter obiektywny i nie zależy od wiedzy konsumenta ani od wsparcia, jakie otrzymuje. Kluczowe jest, czy umowa została zawarta w ramach zorganizowanego systemu sprzedaży na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron.
Czy aneks do umowy, która nie była pierwotnie umową na odległość, zawarty wyłącznie za pomocą środków porozumiewania się na odległość, może stanowić odrębną umowę na odległość w rozumieniu art. 2 pkt 7 dyrektywy 2011/83/UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, aneks taki może być uznany za umowę na odległość, o ile spełnia przesłanki określone w art. 2 pkt 7 dyrektywy.
Uzasadnienie
Dyrektywa nie zawiera przepisów szczególnych dotyczących kwalifikacji prawnych aneksów. Należy badać, czy aneks sam w sobie spełnia przesłanki umowy na odległość.
Czy konsument, który odstąpił od umowy na odległość po wykonaniu usługi przez przedsiębiorcę, może być zobowiązany do zapłaty wartości usługi, jeśli skorzystanie z prawa do odstąpienia stanowi nadużycie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorca może skutecznie podnosić zarzut nadużycia prawa do odstąpienia od umowy, jeśli zachowanie konsumenta nie odpowiada celom dyrektywy i zmierza do uzyskania korzyści ze szkodą dla przedsiębiorcy.
Uzasadnienie
Nadużycie prawa wymaga istnienia obiektywnych okoliczności wskazujących na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania korzyści oraz subiektywnego elementu woli uzyskania tej korzyści. W przypadku braku informacji o prawie do odstąpienia, konsument ma wydłużony termin, ale skorzystanie z niego w sposób rażąco niekorzystny dla przedsiębiorcy może być uznane za nadużycie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Eisenberger Gerüstbau GmbH | spolka | pozwany |
| JK | osoba_fizyczna | powód |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
Dyrektywa 2011/83/UE art. 2 § pkt 7
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów
Definicja umowy zawieranej na odległość; wsparcie konsumenta przez pośrednika nie wyklucza tej kwalifikacji.
Dyrektywa 2011/83/UE art. 9 § ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów
Prawo do odstąpienia od umowy przez konsumenta.
Dyrektywa 2011/83/UE art. 10 § ust. 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów
Przedłużenie okresu na odstąpienie od umowy w przypadku braku informacji o tym prawie.
Dyrektywa 2011/83/UE art. 14 § ust. 4 lit. a) i ust. 5
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów
Konsument nie ponosi kosztów świadczenia usług w przypadku braku informacji o prawie do odstąpienia.
Pomocnicze
Dyrektywa 2011/83/UE art. 2 § pkt 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów
Definicja konsumenta.
Dyrektywa 2011/83/UE art. 2 § pkt 15
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów
Definicja umowy dodatkowej.
BGB art. 242
Kodeks cywilny
Zasada dobrej wiary.
BGB art. 312c § ust. 1
Kodeks cywilny
Definicja umów zawieranych na odległość.
BGB art. 357 § ust. 8
Kodeks cywilny
Obowiązek zapłaty rekompensaty za świadczenie spełnione do chwili odstąpienia od umowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wsparcie konsumenta przez profesjonalnego pośrednika nie wyklucza uznania umowy za zawartą na odległość. • Aneks do umowy może być traktowany jako odrębna umowa na odległość. • Skorzystanie z prawa do odstąpienia od umowy może być uznane za nadużycie prawa w określonych okolicznościach, nawet jeśli usługa została wykonana.
Odrzucone argumenty
Argument, że wsparcie konsumenta przez architekta wyklucza zastosowanie przepisów o umowach na odległość. • Argument, że konsument nie może być zobowiązany do zapłaty za usługę, która została wykonana, nawet jeśli odstąpił od umowy.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie „konsumenta” [...] ma charakter obiektywny i jest niezależne od konkretnej wiedzy, jaką może mieć dana osoba, lub od informacji, którymi osoba ta rzeczywiście dysponuje • okoliczność, że [...] konsument był wspierany przez przedsiębiorcę [...] nie może zanegować [...] słabszej pozycji tego konsumenta względem tego ostatniego ze wskazanych przedsiębiorców • skorzystanie przez konsumenta z prawa do odstąpienia od umowy w sposób stanowiący nadużycie
Skład orzekający
M.L. Arastey Sahún
prezeska izby
J. Passer
sędzia
E. Regan
sędzia
D. Gratsias
sędzia
B. Smulders
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji umowy na odległość, zasady dotyczące prawa do odstąpienia od umowy, możliwość uznania skorzystania z prawa za nadużycie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, w tym roli pośrednika i charakteru umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa konsumentów do odstąpienia od umowy, ale wprowadza ciekawe niuanse dotyczące roli pośredników i potencjalnego nadużycia tego prawa, co jest istotne dla wielu konsumentów i przedsiębiorców.
“Czy pomoc architekta chroni Cię przed umową na odległość? TSUE wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny