C-564/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2026-03-05
cjeuochrona_konsumentowumowy zawierane na odległość, prawo do odstąpienia od umowyWysokatrybunal
ochrona konsumentówumowy na odległośćprawo do odstąpieniadyrektywa 2011/83nadużycie prawapośrednikarchitektrusztowania

Podsumowanie

TSUE orzekł, że wsparcie konsumenta przez profesjonalnego pośrednika nie wyklucza uznania umowy za zawartą na odległość, a nadużycie prawa do odstąpienia od umowy jest możliwe w specyficznych okolicznościach.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2011/83 w kontekście umowy o montaż rusztowań zawartej na odległość. Sąd odsyłający pytał, czy wsparcie konsumenta przez architekta wyklucza uznanie umowy za zawartą na odległość oraz czy możliwe jest nadużycie prawa do odstąpienia od umowy. TSUE stwierdził, że wsparcie pośrednika nie wyklucza uznania umowy za zawartą na odległość, a aneks do umowy może być traktowany jako odrębna umowa na odległość. Ponadto, TSUE wskazał, że konsument może być zobowiązany do zapłaty za usługę, jeśli skorzystanie z prawa do odstąpienia od umowy stanowi nadużycie prawa.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2011/83/UE w sprawie praw konsumentów, w szczególności definicji umowy zawieranej na odległość oraz prawa do odstąpienia od umowy. Sprawa wywodziła się ze sporu między przedsiębiorcą Eisenberger Gerüstbau GmbH a konsumentką JK, dotyczącego zapłaty za montaż rusztowań. Kluczowe wątpliwości sądu odsyłającego dotyczyły tego, czy umowa zawarta na odległość, w której konsument był wspierany przez architekta, może być uznana za umowę na odległość, oraz czy aneks do takiej umowy również podlega tym samym zasadom. Ponadto, sąd pytał o możliwość uznania skorzystania z prawa do odstąpienia od umowy za nadużycie prawa w sytuacji, gdy usługa została już wykonana, a konsument odstąpił od umowy pod koniec wydłużonego terminu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że wsparcie konsumenta przez innego przedsiębiorcę (architekta) przed zawarciem umowy i w jej trakcie nie wyklucza zakwalifikowania umowy jako „umowy zawieranej na odległość”, nawet jeśli pośrednik zainicjował kontakt i wpłynął na treść umowy. TSUE podkreślił obiektywny charakter definicji konsumenta. W odniesieniu do aneksu do umowy, Trybunał stwierdził, że może on stanowić odrębną umowę zawieraną na odległość, jeśli spełnia określone przesłanki. W kwestii nadużycia prawa do odstąpienia od umowy, TSUE wskazał, że przedsiębiorca może skutecznie podnosić zarzut nadużycia, jeśli z całokształtu okoliczności wynika, że skorzystanie z tego prawa nie odpowiada celom dyrektywy i zmierza do uzyskania korzyści ze szkodą dla przedsiębiorcy, szczególnie gdy usługa została już wykonana.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wsparcie konsumenta przez innego przedsiębiorcę nie wyklucza uznania umowy za zawartą na odległość, jeśli spełnione są pozostałe przesłanki.

Uzasadnienie

Definicja konsumenta ma charakter obiektywny i nie zależy od wiedzy konsumenta ani od wsparcia, jakie otrzymuje. Kluczowe jest, czy umowa została zawarta w ramach zorganizowanego systemu sprzedaży na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytania

Strony

NazwaTypRola
Eisenberger Gerüstbau GmbHspolkapozwany
JKosoba_fizycznapowód
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

Dyrektywa 2011/83/UE art. 2 § pkt 7

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów

Definicja umowy zawieranej na odległość; wsparcie konsumenta przez pośrednika nie wyklucza tej kwalifikacji.

Dyrektywa 2011/83/UE art. 9 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów

Prawo do odstąpienia od umowy przez konsumenta.

Dyrektywa 2011/83/UE art. 10 § ust. 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów

Przedłużenie okresu na odstąpienie od umowy w przypadku braku informacji o tym prawie.

Dyrektywa 2011/83/UE art. 14 § ust. 4 lit. a) i ust. 5

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów

Konsument nie ponosi kosztów świadczenia usług w przypadku braku informacji o prawie do odstąpienia.

Pomocnicze

Dyrektywa 2011/83/UE art. 2 § pkt 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów

Definicja konsumenta.

Dyrektywa 2011/83/UE art. 2 § pkt 15

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów

Definicja umowy dodatkowej.

BGB art. 242

Kodeks cywilny

Zasada dobrej wiary.

BGB art. 312c § ust. 1

Kodeks cywilny

Definicja umów zawieranych na odległość.

BGB art. 357 § ust. 8

Kodeks cywilny

Obowiązek zapłaty rekompensaty za świadczenie spełnione do chwili odstąpienia od umowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wsparcie konsumenta przez profesjonalnego pośrednika nie wyklucza uznania umowy za zawartą na odległość. Aneks do umowy może być traktowany jako odrębna umowa na odległość. Skorzystanie z prawa do odstąpienia od umowy może być uznane za nadużycie prawa w określonych okolicznościach, nawet jeśli usługa została wykonana.

Odrzucone argumenty

Argument, że wsparcie konsumenta przez architekta wyklucza zastosowanie przepisów o umowach na odległość. Argument, że konsument nie może być zobowiązany do zapłaty za usługę, która została wykonana, nawet jeśli odstąpił od umowy.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie „konsumenta” [...] ma charakter obiektywny i jest niezależne od konkretnej wiedzy, jaką może mieć dana osoba, lub od informacji, którymi osoba ta rzeczywiście dysponuje okoliczność, że [...] konsument był wspierany przez przedsiębiorcę [...] nie może zanegować [...] słabszej pozycji tego konsumenta względem tego ostatniego ze wskazanych przedsiębiorców skorzystanie przez konsumenta z prawa do odstąpienia od umowy w sposób stanowiący nadużycie

Skład orzekający

M.L. Arastey Sahún

prezeska izby

J. Passer

sędzia

E. Regan

sędzia

D. Gratsias

sędzia

B. Smulders

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji umowy na odległość, zasady dotyczące prawa do odstąpienia od umowy, możliwość uznania skorzystania z prawa za nadużycie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, w tym roli pośrednika i charakteru umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa konsumentów do odstąpienia od umowy, ale wprowadza ciekawe niuanse dotyczące roli pośredników i potencjalnego nadużycia tego prawa, co jest istotne dla wielu konsumentów i przedsiębiorców.

Czy pomoc architekta chroni Cię przed umową na odległość? TSUE wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI