C-564/19
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że prawo UE chroni przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego za skierowanie pytania prejudycjalnego oraz że państwa członkowskie muszą zapewnić odpowiednią jakość tłumaczeń w postępowaniu karnym, aby chronić prawo do obrony.
Sprawa dotyczyła pytań prejudycjalnych złożonych przez węgierski sąd rejonowy w postępowaniu karnym przeciwko osobie nieznającej języka węgierskiego. Sąd pytał o jakość tłumaczeń w postępowaniu karnym oraz o niezawisłość węgierskiego sądownictwa. Dodatkowo, węgierski sąd najwyższy uznał wniosek o odesłanie prejudycjalne za niezgodny z prawem, a przeciwko sędziemu wszczęto postępowanie dyscyplinarne. Trybunał orzekł, że prawo UE chroni przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego za skierowanie pytania prejudycjalnego oraz że państwa członkowskie muszą zapewnić odpowiednią jakość tłumaczeń w postępowaniu karnym, aby chronić prawo do obrony i rzetelność postępowania.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Pesti Központi Kerületi Bíróság (centralny sąd rejonowy w Peszcie, Węgry) w ramach postępowania karnego przeciwko IS, obywatelowi Szwecji, któremu zarzucono naruszenie przepisów prawa węgierskiego dotyczących broni palnej i amunicji. Oskarżony nie znał języka węgierskiego, a sąd odsyłający miał wątpliwości co do jakości zapewnionego mu tłumaczenia ustnego oraz co do niezawisłości węgierskiego sądownictwa w kontekście reformy sądownictwa i zmian w wynagrodzeniach sędziów. Sąd odsyłający zadał pytania dotyczące prawa do tłumaczenia, prawa do rzetelnego procesu oraz zasady niezawisłości sędziowskiej. Dodatkowo, węgierski sąd najwyższy (Kúria) uznał wniosek o odesłanie prejudycjalne za niezgodny z prawem, co doprowadziło do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko sędziemu odsyłającemu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) rozpatrzył pytania dotyczące dopuszczalności odesłania prejudycjalnego w kontekście orzeczenia Kúria oraz wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. TSUE orzekł, że art. 267 TFUE stoi na przeszkodzie stwierdzeniu przez sąd najwyższy niezgodności z prawem wniosku o odesłanie prejudycjalne, jeśli nie wpływa to na skutki prawne orzeczenia, a zasada pierwszeństwa prawa UE wymaga od sądu niższej instancji odstąpienia od stosowania takiego orzeczenia. Ponadto, TSUE stwierdził, że art. 267 TFUE stoi na przeszkodzie wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko sędziemu krajowemu z powodu skierowania wniosku o odesłanie prejudycjalne. W odniesieniu do prawa do tłumaczenia, TSUE orzekł, że państwa członkowskie muszą podjąć konkretne środki w celu zapewnienia wystarczającej jakości tłumaczenia ustnego i pisemnego, aby podejrzany lub oskarżony zrozumiał oskarżenie i aby tłumaczenie mogło zostać poddane kontroli sądów krajowych. TSUE dodał, że w przypadku nieadekwatnego tłumaczenia lub niemożności ustalenia jego jakości, nie można prowadzić postępowania w trybie zaocznym, gdyż narusza to prawo do obrony i rzetelność postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (7)
Odpowiedź sądu
Tak, art. 5 dyrektywy 2010/64 nakłada na państwa członkowskie obowiązek podjęcia konkretnych środków w celu zapewnienia wystarczającej jakości tłumaczenia ustnego i pisemnego, aby podejrzany lub oskarżony zrozumiał oskarżenie i aby tłumaczenie mogło zostać poddane kontroli sądów krajowych.
Uzasadnienie
Brzmienie przepisu ('podejmować starania') wskazuje na wymóg programowy, ale cel dyrektywy (zapewnienie rzetelności postępowania i prawa do obrony) oraz inne przepisy (art. 2 ust. 5, art. 5 ust. 1) wymagają podjęcia konkretnych środków zapewniających jakość tłumaczenia i możliwość jego kontroli przez sądy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
sąd odsyłający (udzielono odpowiedzi na pytania)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| IS | osoba_fizyczna | oskarżony |
| rząd węgierski | inne | interwenient |
| rząd niderlandzki | inne | interwenient |
| rząd szwedzki | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (17)
Główne
Dyrektywa 2010/64/UE art. 5 § 1 i 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/64/UE
Państwa członkowskie podejmują konkretne środki w celu zapewnienia, aby tłumaczenie ustne i pisemne miało jakość wymaganą na mocy art. 2 ust. 8 i art. 3 ust. 9, w tym starania w celu stworzenia rejestru niezależnych tłumaczy.
Dyrektywa 2010/64/UE art. 2 § 5 i 8
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/64/UE
Państwa członkowskie zapewniają prawo do zakwestionowania decyzji o braku potrzeby tłumaczenia ustnego lub skargi na jego niewystarczającą jakość. Tłumaczenie ustne musi mieć jakość wystarczającą do zagwarantowania rzetelności postępowania.
Dyrektywa 2010/64/UE art. 3 § 1 i 9
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/64/UE
Państwa członkowskie zapewniają tłumaczenie pisemne istotnych dokumentów w rozsądnym terminie. Tłumaczenie musi mieć jakość wystarczającą do zagwarantowania rzetelności postępowania.
Dyrektywa 2012/13/UE art. 4 § 5
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE
Pouczenie o prawach musi być napisane w języku zrozumiałym dla podejrzanego lub oskarżonego; w przeciwnym razie należy udzielić informacji ustnie w zrozumiałym języku.
Dyrektywa 2012/13/UE art. 6 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE
Osobom podejrzanym lub oskarżonym udziela się informacji o czynie zabronionym w sposób niezwłoczny i wystarczająco szczegółowy, aby zagwarantować rzetelność postępowania i skuteczne wykonywanie prawa do obrony.
Dyrektywa 2016/343/UE art. 8 § 1 i 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/343/UE
Podejrzani lub oskarżeni mają prawo do obecności na rozprawie; rozprawa może odbyć się pod ich nieobecność tylko w określonych warunkach.
Karta praw podstawowych art. 48 § 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Każdemu oskarżonemu gwarantuje się poszanowanie prawa do obrony.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Ustanawia procedurę odesłania prejudycjalnego, umożliwiającą sądom krajowym zwracanie się do TSUE z pytaniami o wykładnię prawa UE.
TUE art. 19 § 1 akapit drugi
Traktat o Unii Europejskiej
Państwa członkowskie zapewniają niezawisłość sądów.
Pomocnicze
k.p.k. art. 78 § 1
Kodeks postępowania karnego
Prawo do używania języka ojczystego i pomocy tłumacza.
k.p.k. art. 201 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wyznaczenie tłumacza ustnego posiadającego urzędowe potwierdzenie kwalifikacji.
k.p.k. art. 490 § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Możliwość zawieszenia postępowania i zwrócenia się z pytaniami prejudycjalnymi do TSUE.
k.p.k. art. 491 § 1 lit. a)
Kodeks postępowania karnego
Wznowienie postępowania po ustaniu przyczyny jego zawieszenia.
k.p.k. art. 513 § 1 lit. a)
Kodeks postępowania karnego
Brak zwykłego środka odwoławczego od postanowienia odsyłającego.
k.p.k. art. 667 § 1
Kodeks postępowania karnego
Możliwość wniesienia przez prokuratora generalnego 'odwołania w interesie prawa'.
k.p.k. art. 669 § 1, 2 i 3
Kodeks postępowania karnego
Skutki stwierdzenia przez Kúria niezgodności orzeczenia z prawem.
k.p.k. art. 755 § 1 lit. a) ppkt (aa)
Kodeks postępowania karnego
Prowadzenie postępowania karnego w trybie zaocznym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo UE chroni przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego za skierowanie pytania prejudycjalnego. Państwa członkowskie mają obowiązek zapewnić odpowiednią jakość tłumaczeń w postępowaniu karnym. Nieadekwatne tłumaczenie lub brak możliwości jego kontroli uniemożliwia prowadzenie postępowania w trybie zaocznym. Sąd krajowy nie może być zmuszony do odstąpienia od stosowania prawa UE pod wpływem orzeczenia krajowego podważającego mechanizm odesłania prejudycjalnego.
Odrzucone argumenty
Pytania dotyczące niezawisłości sądownictwa i systemu wynagradzania sędziów na Węgrzech były niedopuszczalne z powodu braku związku z postępowaniem głównym.
Godne uwagi sformułowania
"staranność jednostek zainteresowanych ochroną ich praw zapewnia skuteczną kontrolę, dodatkową w stosunku do kontroli, jaką art. [258 i 269 TFUE] powierzają Komisji i państwom członkowskim" "nie można uznać, że dyrektywa ta nakłada na państwa członkowskie obowiązek utworzenia takiego rejestru, o ile art. 5 ust. 1 tej dyrektywy przewiduje, w sposób wystarczająco precyzyjny i bezwarunkowy, aby podmiot prawa mógł się na niego powołać i aby mógł on zostać zastosowany przez sąd krajowy, że państwa członkowskie przyjmują konkretne środki w celu zapewnienia jakości świadczonych tłumaczeń ustnych i tłumaczeń pisemnych" "nie można uzasadniać skazania danej osoby zaocznie, w sytuacji gdy nie została ona poinformowana o oskarżeniu, zgodnie z wymogami art. 8 ust. 2, jeżeli ów brak poinformowania wynika z nieadekwatnego tłumaczenia ustnego i stanowi w konsekwencji naruszenie innych przepisów prawa Unii."
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
K. Jürimäe
prezes_izby
C. Lycourgos
prezes_izby
E. Regan
prezes_izby
S. Rodin
prezes_izby
I. Jarukaitis
sprawozdawca
J.-C. Bonichot
sędzia
P.G. Xuereb
sędzia
N. Piçarra
sędzia
L.S. Rossi
sędzia
A. Kumin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ochrona praw procesowych oskarżonych nieznających języka postępowania, zasada pierwszeństwa prawa UE, ochrona niezawisłości sędziowskiej i prawa do odesłania prejudycjalnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych i praw podstawowych w postępowaniu karnym, a także relacji między prawem krajowym a prawem UE w kontekście odesłań prejudycjalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa porusza kluczowe kwestie praworządności, niezawisłości sądownictwa i ochrony praw jednostki w kontekście prawa UE, co jest niezwykle istotne dla prawników i obywateli.
“Sędzia z Węgier zaryzykował postępowanie dyscyplinarne, by bronić prawa do rzetelnego procesu. TSUE stanął po jego stronie!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI