C-563/17

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-02-27
cjeuswobody_rynkuswoboda_przedsiebiorczosciWysokatrybunal
transport lotniczyreprywatyzacjaswoboda przedsiębiorczościobowiązki użyteczności publicznejTAPPortugaliahubprawa przewozowe

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że wymóg utrzymania siedziby i centrum operacyjnego TAP w Portugalii w ramach reprywatyzacji jest zgodny z prawem UE, o ile nie wykracza poza niezbędne środki do utrzymania praw przewozowych z krajami portugalskojęzycznymi, ale wymóg rozwoju hubu jest niedopuszczalny.

Sprawa dotyczyła zgodności z prawem UE warunków reprywatyzacji portugalskich linii lotniczych TAP, w tym wymogu utrzymania siedziby i centrum operacyjnego w Portugalii. Sąd odsyłający pytał o zgodność z zasadami swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług. Trybunał uznał, że wymóg utrzymania siedziby i zarządu jest dopuszczalny, jeśli jest niezbędny do zachowania praw przewozowych z krajami portugalskojęzycznymi, ale wymóg rozwoju hubu jest zbyt szeroki i niedopuszczalny.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 49, 54, 56 i 57 TFUE oraz art. 2, 16 i 17 dyrektywy 2006/123/WE w ramach postępowania reprywatyzacyjnego portugalskich linii lotniczych TAP. Stowarzyszenie APP i inni skarżący kwestionowali warunki reprywatyzacji, w tym wymóg utrzymania siedziby i zarządu TAP w Portugalii oraz wymóg wykonywania obowiązków użyteczności publicznej i utrzymania krajowego centrum operacyjnego (hub). Trybunał najpierw rozstrzygnął, że dyrektywa 2006/123/WE nie ma zastosowania do usług transportu lotniczego, co wykluczyło jej stosowanie do oceny wymogów dotyczących obowiązków użyteczności publicznej i utrzymania hubu. Następnie, analizując pytania dotyczące swobody przedsiębiorczości, Trybunał stwierdził, że wymóg utrzymania siedziby i rzeczywistego zarządu w Portugalii jest dopuszczalny, jeśli jest proporcjonalny i niezbędny do zachowania praw przewozowych z krajami portugalskojęzycznymi, co wymaga weryfikacji przez sąd krajowy. Natomiast wymóg utrzymania i rozwoju krajowego centrum operacyjnego (hub) został uznany za niezgodny z prawem UE, ponieważ wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu zapewnienia łączności z tymi krajami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, pod warunkiem, że jest to niezbędne do zachowania praw przewozowych z krajami portugalskojęzycznymi i nie wykracza poza konieczne środki.

Uzasadnienie

Wymóg ten stanowi ograniczenie swobody przedsiębiorczości, ale może być uzasadniony nadrzędnym interesem ogólnym polegającym na zapewnieniu usług lotniczych do krajów portugalskojęzycznych, jeśli przeniesienie siedziby skutkowałoby utratą praw przewozowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Associação Peço a Palavrainneskarżący
João Carlos Constantino Pereira Osórioosoba_fizycznaskarżący
Maria Clara Marques Pires Sarmento Francoosoba_fizycznaskarżący
Sofia da Silva Santos Arauzosoba_fizycznaskarżący
Maria João Galhardas Fitasosoba_fizycznaskarżący
Conselho de Ministrosorgan_krajowypozwany
Parpública – Participações Públicas SGPS SAspolkainterwenient
TAP – Transportes Aéreos Portugueses SGPS SAspolkainterwenient

Przepisy (13)

Główne

TFUE art. 49

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy swobody przedsiębiorczości. Uregulowania krajowe ograniczające tę swobodę muszą być uzasadnione nadrzędnym interesem ogólnym i proporcjonalne.

TFUE art. 54

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Definicja przedsiębiorstwa w kontekście swobody przedsiębiorczości.

TFUE art. 56

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy swobody świadczenia usług. Wymóg utrzymania hubu nie jest uzasadniony.

TFUE art. 57

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Definicja usług w prawie UE.

Dekret z mocą ustawy nr 181-A/2014

Postępowanie reprywatyzacyjne TAP.

Decyzja nr 4-A/2015

Specyfikacja warunków zamówienia dla reprywatyzacji TAP.

Pomocnicze

Dyrektywa 2006/123/WE art. 2 ust. 2 lit. d)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/123/WE

Wyłączenie usług transportowych z zakresu stosowania dyrektywy.

Dyrektywa 2006/123/WE art. 16

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/123/WE

Warunki swobodnego świadczenia usług. Nie ma zastosowania do transportu lotniczego.

Dyrektywa 2006/123/WE art. 17

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/123/WE

Wyjątki od swobody świadczenia usług. Nie ma zastosowania do transportu lotniczego.

Rozporządzenie 1008/2008 art. 4 lit. a)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008

Wymóg posiadania głównego miejsca prowadzenia działalności w państwie członkowskim dla uzyskania koncesji.

Rozporządzenie 1008/2008 art. 8 ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008

Koncesja zachowuje ważność tak długo, jak długo przewoźnik spełnia wymagania.

Rozporządzenie 1008/2008 art. 16

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008

Nakładanie obowiązku użyteczności publicznej w transporcie lotniczym. Wyczerpująca harmonizacja.

Rozporządzenie 1008/2008 art. 17

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008

Procedury dotyczące obowiązku użyteczności publicznej. Wyczerpująca harmonizacja.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymóg utrzymania siedziby i zarządu w Portugalii jest uzasadniony interesem ogólnym związanym z utrzymaniem praw przewozowych z krajami portugalskojęzycznymi. Wymóg wykonywania obowiązków użyteczności publicznej jest zgodny z rozporządzeniem 1008/2008. Dyrektywa 2006/123 nie ma zastosowania do transportu lotniczego.

Odrzucone argumenty

Wymóg utrzymania i rozwoju krajowego centrum operacyjnego (hub) jest niezgodny z prawem UE, ponieważ jest nieproporcjonalny.

Godne uwagi sformułowania

przedsiębiorstwo bardzo związane z państwem, który to związek należy utrzymać zachowanie jego charakterystycznego powołania, jakim jest bycie »przedsiębiorstwem pod banderą« strategicznym znaczeniem »krajowego centrum operacyjnego (hub)« ograniczenie swobody przedsiębiorczości nadrzędny wzgląd interesu ogólnego

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

A. Prechal

sprawozdawca

C. Toader

sędzia

A. Rosas

sędzia

M. Ilešič

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja art. 49 TFUE w kontekście reprywatyzacji przedsiębiorstw strategicznych, uzasadnienie ograniczeń swobody przedsiębiorczości interesem ogólnym, wyłączenie transportu lotniczego z dyrektywy usługowej."

Ograniczenia: Konkretne okoliczności związane z prawami przewozowymi Portugalii i krajów portugalskojęzycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii swobód UE w kontekście reprywatyzacji strategicznego przedsiębiorstwa narodowego, z silnym aspektem międzynarodowym (kraje portugalskojęzyczne).

Reprywatyzacja TAP: Czy państwo może narzucić warunki, które ograniczają swobodę przedsiębiorczości?

Sektor

transport lotniczy

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI