C-562/13
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że prawo UE wymaga od państw członkowskich zapewnienia skutecznego środka odwoławczego o skutku zawieszającym od decyzji o nakazie powrotu dla osób z poważnymi chorobami oraz podstawowych warunków bytowych do czasu rozpatrzenia odwołania.
Sprawa dotyczyła obywatela Nigerii, któremu odmówiono prawa pobytu ze względów medycznych i wydano nakaz opuszczenia Belgii. Sąd odsyłający pytał, czy prawo UE wymaga środka odwoławczego o skutku zawieszającym oraz zapewnienia podstawowych potrzeb do czasu rozpatrzenia odwołania. Trybunał uznał, że dyrektywa o powrotach i Karta Praw Podstawowych wymagają takich gwarancji, aby chronić osoby z poważnymi chorobami przed nieodwracalnym pogorszeniem stanu zdrowia i zapewnić im godne warunki bytowe.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez cour du travail de Bruxelles w sprawie obywatela Nigerii, M. Abdidy, któremu odmówiono prawa pobytu ze względów medycznych i wydano nakaz opuszczenia terytorium Belgii. Sąd odsyłający pytał o wykładnię dyrektyw dotyczących azylu i ochrony uzupełniającej, a także Karty Praw Podstawowych, w kontekście prawa do skutecznego środka odwoławczego o skutku zawieszającym oraz zapewnienia podstawowych potrzeb do czasu rozpatrzenia odwołania od decyzji nakazującej powrót. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wielka izba) stwierdził, że choć dyrektywy 2003/9, 2004/83 i 2005/85 nie miały bezpośredniego zastosowania do wniosku złożonego na podstawie prawa krajowego, to dyrektywa 2008/115 (o powrotach) oraz Karta Praw Podstawowych (art. 19 ust. 2 i art. 47) nakładają na państwa członkowskie obowiązki w tym zakresie. Trybunał orzekł, że przepisy te stoją na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu, które nie przewiduje środka odwoławczego o skutku zawieszającym od decyzji nakazującej powrót obywatelowi państwa trzeciego cierpiącemu na poważną chorobę, gdy wykonanie tej decyzji może narazić go na poważne ryzyko ciężkiego i nieodwracalnego pogorszenia stanu zdrowia. Ponadto, państwa członkowskie są zobowiązane zapewnić, w miarę możliwości, zaspokojenie podstawowych warunków bytowych takiej osoby, aby umożliwić jej rzeczywiste skorzystanie z opieki zdrowotnej i leczenia w okresie, na jaki wydalenie zostało wstrzymane. Rozstrzygnięcie o kosztach pozostawiono sądowi odsyłającemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, art. 5 i 13 dyrektywy 2008/115 w związku z art. 19 ust. 2 i art. 47 Karty Praw Podstawowych oraz art. 14 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2008/115 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu, które nie nadaje skutku zawieszającego środkowi odwoławczemu od decyzji nakazującej powrót obywatelowi państwa trzeciego cierpiącemu na poważną chorobę, gdy wykonanie tej decyzji może narazić go na poważne ryzyko ciężkiego i nieodwracalnego pogorszenia stanu zdrowia, oraz które nie przewiduje zapewnienia, tak dalece, jak to możliwe, zaspokojenia podstawowych warunków bytowych tej osoby.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że dyrektywa o powrotach (2008/115) i Karta Praw Podstawowych (art. 19 ust. 2, art. 47) wymagają, aby w przypadku osób z poważnymi chorobami, decyzja o nakazie powrotu nie mogła zostać wykonana przed rozpatrzeniem odwołania, jeśli istnieje ryzyko nieodwracalnego pogorszenia stanu zdrowia. Zapewnienie skutecznej ochrony sądowej i zasada non-refoulement wymagają zawieszenia wykonania decyzji. Ponadto, aby opieka zdrowotna i leczenie były skuteczne, konieczne jest zapewnienie podstawowych warunków bytowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (M. Abdida)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Centre Public d’Action Sociale d’Ottignies-Louvain-La-Neuve | organ_krajowy | pozwany |
| Moussie Abdida | osoba_fizyczna | skarżący |
| rząd belgijski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd Zjednoczonego Królestwa | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (28)
Główne
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115 art. 3 § 4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115 art. 5
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115 art. 13 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115 art. 14 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej art. 19 § 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej art. 47
Pomocnicze
EKPC art. 3
Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
EKPC art. 13
Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Dyrektywa Rady 2003/9 art. 3
Dyrektywa Rady 2004/83 art. 1
Dyrektywa Rady 2004/83 art. 2
Dyrektywa Rady 2004/83 art. 3
Dyrektywa Rady 2004/83 art. 15
Dyrektywa Rady 2005/85 art. 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115 art. 9 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115 art. 12 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115 art. 13 § 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej art. 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej art. 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej art. 3
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej art. 4
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej art. 20
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej art. 21
loi du 15 décembre 1980 art. 9b § 1
Ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r. na terytorium, pobyt, osiedlenie się i wydalanie cudzoziemców
loi du 15 décembre 1980 art. 48/4
Ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r. na terytorium, pobyt, osiedlenie się i wydalanie cudzoziemców
loi du 15 décembre 1980 art. 39/82
Ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r. na terytorium, pobyt, osiedlenie się i wydalanie cudzoziemców
loi du 15 décembre 1980 art. 39/84
Ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r. na terytorium, pobyt, osiedlenie się i wydalanie cudzoziemców
loi du 15 décembre 1980 art. 39/85
Ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r. na terytorium, pobyt, osiedlenie się i wydalanie cudzoziemców
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo UE, w szczególności dyrektywa o powrotach i Karta Praw Podstawowych, wymaga zapewnienia skutecznego środka odwoławczego o skutku zawieszającym dla osób z poważnymi chorobami, aby zapobiec nieodwracalnemu pogorszeniu stanu zdrowia. Zapewnienie podstawowych warunków bytowych jest niezbędne do skutecznego skorzystania z opieki zdrowotnej i leczenia w okresie oczekiwania na rozpatrzenie odwołania od decyzji o nakazie powrotu.
Odrzucone argumenty
Prawo krajowe, które nie przewiduje środka odwoławczego o skutku zawieszającym od decyzji nakazującej powrót, jest zgodne z prawem UE (argumentacja strony pozwanej, która została odrzucona).
Godne uwagi sformułowania
bardzo wyjątkowych przypadkach, gdy wydalenie obywatela państwa trzeciego cierpiącego na poważną chorobę do państwa, w którym brak jest odpowiedniego leczenia, naruszałoby zasadę non‑refoulement, państwa członkowskie nie mogą zatem zgodnie z art. 5 dyrektywy 2008/115 w związku z art. 19 ust. 2 karty dokonać takiego wydalenia. Skuteczność środka odwoławczego od decyzji nakazującej powrót, której wykonanie może narażać obywatela państwa trzeciego na poważne ryzyko ciężkiego i nieodwracalnego pogorszenia stanu zdrowia, wymaga w tych okolicznościach, by temu obywatelowi państwa trzeciego przysługiwał środek odwoławczy o skutku zawieszającym, w celu zagwarantowania, by decyzja nakazująca powrót nie została wykonana, zanim właściwy organ miał możliwość zbadania zarzutu dotyczącego naruszenia art. 5 dyrektywy 2008/115 w związku z art. 19 ust. 2 karty. Zapewnienie opieki zdrowotnej w nagłych wypadkach i leczenia chorób w podstawowym zakresie, przewidziane w art. 14 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2008/115, mogłoby bowiem być w takiej sytuacji pozbawione rzeczywistego skutku, gdyby nie towarzyszyło mu zapewnienie zaspokojenia podstawowych warunków bytowych zainteresowanego obywatela państwa trzeciego.
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
K. Lenaerts
wiceprezes
M. Ilešič
sędzia
L. Bay Larsen
sprawozdawca
T. von Danwitz
sędzia
J.C. Bonichot
sędzia
K. Jürimäe
sędzia
A. Rosas
sędzia
E. Juhász
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
C. Toader
sędzia
M. Safjan
sędzia
D. Šváby
sędzia
M. Berger
sędzia
A. Prechal
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy o powrotach i Karty Praw Podstawowych w kontekście praw osób z poważnymi chorobami ubiegających się o ochronę międzynarodową lub zezwolenie na pobyt, w szczególności w zakresie prawa do skutecznego środka odwoławczego o skutku zawieszającym i zapewnienia podstawowych warunków bytowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby z poważną chorobą, której odmówiono prawa pobytu, ale zasady dotyczące skuteczności środków odwoławczych i podstawowych warunków bytowych mogą mieć szersze zastosowanie w sprawach dotyczących powrotu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa porusza ważny temat praw człowieka, ochrony zdrowia i godności osób w trudnej sytuacji migracyjnej, co jest aktualne i budzi zainteresowanie.
“Choroba jako bariera dla deportacji: Trybunał UE chroni prawo do życia i zdrowia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI