C-561/19
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że sąd krajowy w ostatniej instancji jest zasadniczo zobowiązany do zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym, chyba że istnieją ku temu szczególne wyjątki, a pytania drugie i trzecie są niedopuszczalne z powodu braku wystarczającego uzasadnienia.
Sprawa dotyczyła obowiązku sądu krajowego w ostatniej instancji do zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym do TSUE. Sąd odsyłający (Consiglio di Stato) zapytał, czy istnieją wyjątki od tego obowiązku, zwłaszcza gdy pytanie pochodzi od strony na późniejszym etapie postępowania lub gdy sąd już wcześniej zwracał się do TSUE. Trybunał potwierdził zasadniczy obowiązek sądu krajowego, wskazując na wąskie wyjątki (nieistotność pytania, oczywistość wykładni, wcześniejsza interpretacja TSUE), ale dopuścił możliwość powstrzymania się od odesłania ze względów proceduralnych, pod warunkiem poszanowania zasad równoważności i skuteczności. Pytania dotyczące zgodności włoskich przepisów o dostosowaniu cen w zamówieniach publicznych z prawem UE zostały uznane za niedopuszczalne z powodu niewystarczającego uzasadnienia przez sąd odsyłający.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez włoski Consiglio di Stato w sprawie dotyczącej odmowy dostosowania cen zamówienia publicznego na usługi sprzątania. Sąd odsyłający zadał TSUE pytanie dotyczące obowiązku sądu krajowego w ostatniej instancji do zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym (art. 267 TFUE), zwłaszcza w kontekście pytań pochodzących od stron postępowania na późniejszych etapach lub po wcześniejszym odesłaniu. Trybunał przypomniał, że procedura prejudycjalna jest kluczowa dla jednolitej wykładni prawa UE i że sądy krajowe w ostatniej instancji są co do zasady zobowiązane do zwrócenia się do TSUE, chyba że pytanie jest nieistotne, przepis był już interpretowany lub wykładnia jest oczywista. Trybunał podkreślił, że obowiązek ten nie znika po pierwszym odesłaniu, ale sąd może powstrzymać się od odesłania ze względów proceduralnych, pod warunkiem przestrzegania zasad równoważności i skuteczności. W odniesieniu do pytań dotyczących zgodności włoskich przepisów o dostosowaniu cen w zamówieniach publicznych (art. 115, 206, 217 dekretu ustawodawczego nr 163/2006) z prawem UE, Trybunał uznał je za niedopuszczalne, ponieważ sąd odsyłający nie przedstawił wystarczająco jasnego uzasadnienia i nie wykazał związku między prawem UE a przepisami krajowymi, naruszając tym samym wymogi regulaminu postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd krajowy w ostatniej instancji jest zasadniczo zobowiązany do zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym, chyba że pytanie jest nieistotne, przepis był już interpretowany lub wykładnia jest oczywista. Obowiązek ten nie znika po pierwszym odesłaniu, ale sąd może powstrzymać się od odesłania ze względów proceduralnych, pod warunkiem przestrzegania zasad równoważności i skuteczności.
Uzasadnienie
Trybunał podkreślił kluczową rolę procedury prejudycjalnej w zapewnieniu jednolitej wykładni prawa UE. Wskazał na wąskie wyjątki od obowiązku odesłania, ale dopuścił możliwość uwzględnienia krajowych przepisów proceduralnych, które mogą prowadzić do niedopuszczalności pytania, o ile są zgodne z zasadami równoważności i skuteczności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
Trybunał udzielił odpowiedzi na pytanie prejudycjalne dotyczące obowiązku sądu krajowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Consorzio Italian Management | spolka | skarżący |
| Catania Multiservizi SpA | spolka | skarżący |
| Rete Ferroviaria Italiana SpA | spolka | pozwany |
| rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (21)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Sąd krajowy w ostatniej instancji jest zasadniczo zobowiązany do zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym, chyba że istnieją wyjątki (nieistotność pytania, oczywistość wykładni, wcześniejsza interpretacja TSUE). Może powstrzymać się od odesłania ze względów proceduralnych, pod warunkiem przestrzegania zasad równoważności i skuteczności.
Pomocnicze
TUE art. 3 § ust. 3
Traktat o Unii Europejskiej
TFUE art. 4 § ust. 2
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 9
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 26
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 34
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 101 § ust. 1 lit. e)
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 106
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 151
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 153
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TFUE art. 156
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
karta art. 16
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
karta art. 28
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Europejska karta społeczna
karta praw socjalnych
Wspólnotowa karta socjalnych praw podstawowych pracowników
dekretem ustawodawczym nr 163/2006 art. 2 § ust. 4
decreto legislativo n. 163 – Codice dei contratti pubblici relativi a lavori, servizi e forniture
dekretem ustawodawczym nr 163/2006 art. 115 § ust. 1
decreto legislativo n. 163 – Codice dei contratti pubblici relativi a lavori, servizi e forniture
Przepis ten nie ma zastosowania do umów dotyczących sektorów specjalnych.
dekretem ustawodawczym nr 163/2006 art. 206
decreto legislativo n. 163 – Codice dei contratti pubblici relativi a lavori, servizi e forniture
Nie stosuje się do umów dotyczących sektorów specjalnych, takich jak usługi sprzątania dworców.
dekretem ustawodawczym nr 163/2006 art. 210 § ust. 1 i 2
decreto legislativo n. 163 – Codice dei contratti pubblici relativi a lavori, servizi e forniture
dekretem ustawodawczym nr 163/2006 art. 217 § ust. 1
decreto legislativo n. 163 – Codice dei contratti pubblici relativi a lavori, servizi e forniture
kodeksu cywilnego art. 1664 § akapitem pierwszym
Codice civile
Strony mogą odstąpić od stosowania tego przepisu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd krajowy w ostatniej instancji ma obowiązek zwrócenia się do TSUE z pytaniem prejudycjalnym, chyba że istnieją uzasadnione wyjątki. Obowiązek ten nie jest wyłączony przez wcześniejsze odesłanie w tej samej sprawie. Sąd krajowy może powstrzymać się od odesłania ze względów proceduralnych, o ile przestrzegane są zasady równoważności i skuteczności. Pytania prejudycjalne muszą być wystarczająco uzasadnione przez sąd odsyłający.
Odrzucone argumenty
Sąd odsyłający próbował uzasadnić niedopuszczalność pytań drugiego i trzeciego brakiem wystarczającego uzasadnienia. Strony postępowania nie mogą zobowiązać sądu do zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym.
Godne uwagi sformułowania
procedura odesłania prejudycjalnego [...] jest kluczowym elementem systemu sądowniczego dialog między Trybunałem a sądami krajowymi zapewnienie jednolitej wykładni prawa Unii sądy krajowe mają jak najszersze uznanie, a nawet obowiązek, jeśli chodzi o wystąpienie do Trybunału prawidłowa wykładnia prawa Unii jest na tyle oczywista, że nie pozostawia ona miejsca na jakiekolwiek racjonalne wątpliwości zasada równoważności i skuteczności
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
R. Silva de Lapuerta
wiceprezes
A. Arabadjiev
sprawozdawca
A. Prechal
sędzia
M. Vilaras
sędzia
M. Ilešič
sędzia
L. Bay Larsen
sędzia
N. Piçarra
sędzia
A. Kumin
prezes_izby
N. Wahl
prezes_izby
T. von Danwitz
sędzia
C. Toader
sędzia
L.S. Rossi
sędzia
I. Jarukaitis
sędzia
N. Jääskinen
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu obowiązku sądu krajowego w ostatniej instancji do zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym, w tym wyjątków i wpływu krajowych przepisów proceduralnych."
Ograniczenia: Dotyczy głównie procedury prejudycjalnej i obowiązków sądu odsyłającego; konkretne kwestie materialnoprawne (dostosowanie cen) zostały uznane za niedopuszczalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Wyrok precyzuje fundamentalne zasady procedury prejudycjalnej, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w całej UE. Pokazuje, jak sądy krajowe powinny postępować w kontakcie z TSUE.
“Kiedy sąd krajowy musi zapytać TSUE o wykładnię prawa UE? Wyrok wyjaśnia obowiązki i wyjątki.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI