C-561/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-10-06
cjeuzamowienia_publicznedostosowanie cen w zamówieniach publicznychWysokatrybunal
procedura prejudycjalnasąd ostatniej instancjiobowiązek odesłaniawykładnia prawa UEzamówienia publicznedostosowanie cenprawo proceduralnezasada skutecznościzasada równoważności

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że sąd krajowy w ostatniej instancji jest zasadniczo zobowiązany do zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym, chyba że istnieją ku temu szczególne wyjątki, a pytania drugie i trzecie są niedopuszczalne z powodu braku wystarczającego uzasadnienia.

Sprawa dotyczyła obowiązku sądu krajowego w ostatniej instancji do zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym do TSUE. Sąd odsyłający (Consiglio di Stato) zapytał, czy istnieją wyjątki od tego obowiązku, zwłaszcza gdy pytanie pochodzi od strony na późniejszym etapie postępowania lub gdy sąd już wcześniej zwracał się do TSUE. Trybunał potwierdził zasadniczy obowiązek sądu krajowego, wskazując na wąskie wyjątki (nieistotność pytania, oczywistość wykładni, wcześniejsza interpretacja TSUE), ale dopuścił możliwość powstrzymania się od odesłania ze względów proceduralnych, pod warunkiem poszanowania zasad równoważności i skuteczności. Pytania dotyczące zgodności włoskich przepisów o dostosowaniu cen w zamówieniach publicznych z prawem UE zostały uznane za niedopuszczalne z powodu niewystarczającego uzasadnienia przez sąd odsyłający.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez włoski Consiglio di Stato w sprawie dotyczącej odmowy dostosowania cen zamówienia publicznego na usługi sprzątania. Sąd odsyłający zadał TSUE pytanie dotyczące obowiązku sądu krajowego w ostatniej instancji do zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym (art. 267 TFUE), zwłaszcza w kontekście pytań pochodzących od stron postępowania na późniejszych etapach lub po wcześniejszym odesłaniu. Trybunał przypomniał, że procedura prejudycjalna jest kluczowa dla jednolitej wykładni prawa UE i że sądy krajowe w ostatniej instancji są co do zasady zobowiązane do zwrócenia się do TSUE, chyba że pytanie jest nieistotne, przepis był już interpretowany lub wykładnia jest oczywista. Trybunał podkreślił, że obowiązek ten nie znika po pierwszym odesłaniu, ale sąd może powstrzymać się od odesłania ze względów proceduralnych, pod warunkiem przestrzegania zasad równoważności i skuteczności. W odniesieniu do pytań dotyczących zgodności włoskich przepisów o dostosowaniu cen w zamówieniach publicznych (art. 115, 206, 217 dekretu ustawodawczego nr 163/2006) z prawem UE, Trybunał uznał je za niedopuszczalne, ponieważ sąd odsyłający nie przedstawił wystarczająco jasnego uzasadnienia i nie wykazał związku między prawem UE a przepisami krajowymi, naruszając tym samym wymogi regulaminu postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd krajowy w ostatniej instancji jest zasadniczo zobowiązany do zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym, chyba że pytanie jest nieistotne, przepis był już interpretowany lub wykładnia jest oczywista. Obowiązek ten nie znika po pierwszym odesłaniu, ale sąd może powstrzymać się od odesłania ze względów proceduralnych, pod warunkiem przestrzegania zasad równoważności i skuteczności.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił kluczową rolę procedury prejudycjalnej w zapewnieniu jednolitej wykładni prawa UE. Wskazał na wąskie wyjątki od obowiązku odesłania, ale dopuścił możliwość uwzględnienia krajowych przepisów proceduralnych, które mogą prowadzić do niedopuszczalności pytania, o ile są zgodne z zasadami równoważności i skuteczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Trybunał udzielił odpowiedzi na pytanie prejudycjalne dotyczące obowiązku sądu krajowego.

Strony

NazwaTypRola
Consorzio Italian Managementspolkaskarżący
Catania Multiservizi SpAspolkaskarżący
Rete Ferroviaria Italiana SpAspolkapozwany
rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (21)

Główne

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Sąd krajowy w ostatniej instancji jest zasadniczo zobowiązany do zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym, chyba że istnieją wyjątki (nieistotność pytania, oczywistość wykładni, wcześniejsza interpretacja TSUE). Może powstrzymać się od odesłania ze względów proceduralnych, pod warunkiem przestrzegania zasad równoważności i skuteczności.

Pomocnicze

TUE art. 3 § ust. 3

Traktat o Unii Europejskiej

TFUE art. 4 § ust. 2

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 9

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 26

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 34

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 101 § ust. 1 lit. e)

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 106

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 151

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 153

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 156

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

karta art. 16

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

karta art. 28

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Europejska karta społeczna

karta praw socjalnych

Wspólnotowa karta socjalnych praw podstawowych pracowników

dekretem ustawodawczym nr 163/2006 art. 2 § ust. 4

decreto legislativo n. 163 – Codice dei contratti pubblici relativi a lavori, servizi e forniture

dekretem ustawodawczym nr 163/2006 art. 115 § ust. 1

decreto legislativo n. 163 – Codice dei contratti pubblici relativi a lavori, servizi e forniture

Przepis ten nie ma zastosowania do umów dotyczących sektorów specjalnych.

dekretem ustawodawczym nr 163/2006 art. 206

decreto legislativo n. 163 – Codice dei contratti pubblici relativi a lavori, servizi e forniture

Nie stosuje się do umów dotyczących sektorów specjalnych, takich jak usługi sprzątania dworców.

dekretem ustawodawczym nr 163/2006 art. 210 § ust. 1 i 2

decreto legislativo n. 163 – Codice dei contratti pubblici relativi a lavori, servizi e forniture

dekretem ustawodawczym nr 163/2006 art. 217 § ust. 1

decreto legislativo n. 163 – Codice dei contratti pubblici relativi a lavori, servizi e forniture

kodeksu cywilnego art. 1664 § akapitem pierwszym

Codice civile

Strony mogą odstąpić od stosowania tego przepisu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd krajowy w ostatniej instancji ma obowiązek zwrócenia się do TSUE z pytaniem prejudycjalnym, chyba że istnieją uzasadnione wyjątki. Obowiązek ten nie jest wyłączony przez wcześniejsze odesłanie w tej samej sprawie. Sąd krajowy może powstrzymać się od odesłania ze względów proceduralnych, o ile przestrzegane są zasady równoważności i skuteczności. Pytania prejudycjalne muszą być wystarczająco uzasadnione przez sąd odsyłający.

Odrzucone argumenty

Sąd odsyłający próbował uzasadnić niedopuszczalność pytań drugiego i trzeciego brakiem wystarczającego uzasadnienia. Strony postępowania nie mogą zobowiązać sądu do zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym.

Godne uwagi sformułowania

procedura odesłania prejudycjalnego [...] jest kluczowym elementem systemu sądowniczego dialog między Trybunałem a sądami krajowymi zapewnienie jednolitej wykładni prawa Unii sądy krajowe mają jak najszersze uznanie, a nawet obowiązek, jeśli chodzi o wystąpienie do Trybunału prawidłowa wykładnia prawa Unii jest na tyle oczywista, że nie pozostawia ona miejsca na jakiekolwiek racjonalne wątpliwości zasada równoważności i skuteczności

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes

A. Arabadjiev

sprawozdawca

A. Prechal

sędzia

M. Vilaras

sędzia

M. Ilešič

sędzia

L. Bay Larsen

sędzia

N. Piçarra

sędzia

A. Kumin

prezes_izby

N. Wahl

prezes_izby

T. von Danwitz

sędzia

C. Toader

sędzia

L.S. Rossi

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu obowiązku sądu krajowego w ostatniej instancji do zwrócenia się z pytaniem prejudycjalnym, w tym wyjątków i wpływu krajowych przepisów proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy głównie procedury prejudycjalnej i obowiązków sądu odsyłającego; konkretne kwestie materialnoprawne (dostosowanie cen) zostały uznane za niedopuszczalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Wyrok precyzuje fundamentalne zasady procedury prejudycjalnej, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w całej UE. Pokazuje, jak sądy krajowe powinny postępować w kontakcie z TSUE.

Kiedy sąd krajowy musi zapytać TSUE o wykładnię prawa UE? Wyrok wyjaśnia obowiązki i wyjątki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI