C-558/16
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że przepisy krajowe dotyczące wyrównania dorobków w przypadku śmierci małżonka podlegają unijnemu rozporządzeniu o dziedziczeniu, co umożliwia uwzględnienie ich w europejskim poświadczeniu spadkowym.
Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia UE nr 650/2012 w sprawie dziedziczenia, w szczególności czy przepisy krajowe dotyczące wyrównania dorobków po śmierci małżonka (niemiecki § 1371 ust. 1 BGB) wchodzą w zakres stosowania tego rozporządzenia. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy przepis ten dotyczy dziedziczenia, czy też małżeńskiego ustroju majątkowego. Trybunał uznał, że przepis ten reguluje kwestie spadkowe, a nie majątkowe, i dlatego podlega rozporządzeniu, co pozwala na uwzględnienie zwiększonego udziału małżonka w europejskim poświadczeniu spadkowym.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Kammergericht Berlin dotyczył wykładni rozporządzenia (UE) nr 650/2012 w sprawie dziedziczenia i europejskiego poświadczenia spadkowego. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której niemiecki przepis § 1371 ust. 1 BGB, regulujący wyrównanie dorobków w przypadku śmierci małżonka poprzez powiększenie jego ustawowego udziału spadkowego, miał być uwzględniony w europejskim poświadczeniu spadkowym. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy przepis ten należy do prawa spadkowego, czy do prawa małżeńskich ustrojów majątkowych, które jest wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia nr 650/2012. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując przepisy rozporządzenia, w tym jego motywy i artykuły dotyczące zakresu stosowania, uznał, że przepis § 1371 ust. 1 BGB, mimo że dotyczy skutków śmierci małżonka, w istocie określa udział spadkowy pozostającego przy życiu małżonka i tym samym podlega prawu spadkowemu. W związku z tym, taki udział może być uwzględniony w europejskim poświadczeniu spadkowym, co ułatwiłoby dochodzenie praw spadkowych w innych państwach członkowskich. Trybunał odpowiedział, że art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 650/2012 należy interpretować w ten sposób, że przepis krajowy taki jak § 1371 ust. 1 BGB jest objęty zakresem stosowania tego rozporządzenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy krajowe takie jak § 1371 ust. 1 BGB, które przewidują wyrównanie dorobków przez powiększenie udziału spadkowego małżonka pozostającego przy życiu w razie śmierci jednego z małżonków, są objęte zakresem stosowania rozporządzenia nr 650/2012.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że przepis § 1371 ust. 1 BGB, mimo że dotyczy skutków śmierci małżonka, w istocie określa udział spadkowy pozostającego przy życiu małżonka w stosunku do innych spadkobierców, a nie podział majątku małżeńskiego. Dlatego należy go traktować jako przepis prawa spadkowego, a nie prawa małżeńskich ustrojów majątkowych, które jest wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia. Uwzględnienie tego przepisu w europejskim poświadczeniu spadkowym jest kluczowe dla skutecznego dochodzenia praw spadkowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Doris Margret Lisette Mahnkopf | osoba_fizyczna | wnosząca odwołanie |
| Sven Mahnkopf | osoba_fizyczna | interwenient |
| Rząd niemiecki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd belgijski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd grecki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd hiszpański | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd włoski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd polski | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 1 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Stosuje się do dziedziczenia majątku po osobach zmarłych, w tym do krajowych przepisów regulujących wyrównanie dorobków po śmierci małżonka poprzez powiększenie udziału spadkowego.
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 67 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Określa warunki wydania europejskiego poświadczenia spadkowego.
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 68 § lit. l)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Określa treść europejskiego poświadczenia spadkowego, w tym udział każdego spadkobiercy.
BGB art. 1371 § 1
Bürgerliches Gesetzbuch (kodeks cywilny)
W razie ustania ustroju rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków z powodu śmierci małżonka, wyrównanie następuje przez powiększenie ustawowego udziału małżonka pozostającego przy życiu o jedną czwartą części spadku.
BGB art. 1931 § 1
Bürgerliches Gesetzbuch (kodeks cywilny)
Określa udział małżonka spadkodawcy jako ustawowego spadkobiercy.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 1 § 2 lit. d)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Wyłącza z zakresu stosowania rozporządzenia kwestie związane z małżeńskimi ustrojami majątkowymi, ale nie przepisy dotyczące dziedziczenia.
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 3 § 1 lit. a)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Definiuje dziedziczenie jako wszystkie formy przejścia składników majątku, praw i obowiązków na skutek śmierci.
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 21 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Określa prawo właściwe dla dziedziczenia.
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 22 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Umożliwia wybór prawa właściwego dla dziedziczenia.
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 23 § 2 lit. b)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Określa, że prawo właściwe dla dziedziczenia podlega m.in. określeniu beneficjentów i ich udziałów.
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 69 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Stanowi, że poświadczenie rodzi skutki we wszystkich państwach członkowskich.
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 69 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Domniemywa, że osoba wymieniona w poświadczeniu posiada status i prawa określone w poświadczeniu.
Rozporządzenie 2016/1103 art. 1 § 2 lit. d)
Rozporządzenie Rady (UE) 2016/1103
Wyłącza z zakresu stosowania rozporządzenia dziedziczenie majątku po zmarłym małżonku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis § 1371 ust. 1 BGB, regulujący wyrównanie dorobków po śmierci małżonka, w istocie określa udział spadkowy pozostającego przy życiu małżonka, a nie podział majątku małżeńskiego. Uwzględnienie tego przepisu w europejskim poświadczeniu spadkowym jest niezbędne dla jego skuteczności i realizacji celów rozporządzenia nr 650/2012. Rozporządzenie 2016/1103 wyłącza dziedziczenie, ale nie przepisy dotyczące skutków śmierci małżonka w kontekście spadkowym.
Odrzucone argumenty
Przepis § 1371 ust. 1 BGB dotyczy małżeńskiego ustroju majątkowego, który jest wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia nr 650/2012.
Godne uwagi sformułowania
przepis krajowy taki jak rozpatrywany w postępowaniu głównym, który przewiduje w razie śmierci jednego z małżonków ryczałtowe wyrównanie dorobków przez powiększenie udziału spadkowego małżonka pozostającego przy życiu, jest objęty zakresem stosowania tego rozporządzenia.
Skład orzekający
M. Ilešič
prezes izby
A. Rosas
sędzia
C. Toader
sprawozdawca
A. Prechal
sędzia
E. Jarašiūnas
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia zakresu stosowania rozporządzenia nr 650/2012 w kontekście krajowych przepisów dotyczących skutków śmierci małżonka dla jego udziału spadkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niemieckiego prawa spadkowego i małżeńskiego ustroju majątkowego, ale zasady wykładni mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu z dziedziczeniem transgranicznym i uwzględnianiem specyficznych przepisów krajowych w europejskich dokumentach. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem spadkowym i międzynarodowym.
“Czy niemieckie wyrównanie majątkowe po śmierci małżonka mieści się w europejskim poświadczeniu spadkowym? TSUE wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI