C-557/23
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że węgierskie przepisy nakładające ceny urzędowe i obowiązek udostępniania do sprzedaży określonych ilości produktów rolnych są niezgodne z prawem UE, naruszając zasadę swobodnego przepływu towarów i konkurencji.
Sprawa dotyczyła zgodności węgierskiego dekretu rządowego, który w okresie nadzwyczajnym nakładał na handlowców obowiązek sprzedaży niektórych produktów rolnych po cenach urzędowych i w określonych ilościach, z prawem Unii Europejskiej. Sąd odsyłający z Węgier zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniem, czy takie przepisy są zgodne z rozporządzeniem o wspólnej organizacji rynków produktów rolnych. Trybunał uznał, że przepisy te naruszają zasadę swobodnego ustalania cen i konkurencji, a także wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów walki z inflacją i ochrony konsumentów.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Szegedi Törvényszék (sąd w Segedynie, Węgry) w związku ze sporem dotyczącym nałożenia przez węgierski organ krajowy grzywny na SPAR Magyarország Kft. Grzywna została nałożona na podstawie dekretu rządowego z 2022 r., który w okresie nadzwyczajnym wprowadził ceny urzędowe dla szeregu produktów rolnych oraz obowiązek udostępniania ich do sprzedaży w określonych ilościach. SPAR Magyarország zakwestionował zgodność tych przepisów z prawem UE, argumentując, że zaspokajał popyt konsumentów, mimo nieudostępniania do sprzedaży ilości wymaganych przez dekret. Sąd odsyłający miał wątpliwości co do zgodności dekretu z prawem Unii, w szczególności z rozporządzeniem o wspólnej organizacji rynków produktów rolnych (rozporządzenie (UE) nr 1308/2013), ze względu na naruszenie zasady swobodnego ustalania cen i konkurencji oraz zasadę proporcjonalności. Trybunał Sprawiedliwości UE, po analizie przepisów prawa UE i krajowego, stwierdził, że choć państwa członkowskie mogą podejmować środki w celu ochrony konsumentów i walki z inflacją, to jednak środki te muszą być zgodne z prawem Unii i nie mogą naruszać jego podstawowych zasad. W tym przypadku, węgierski dekret rządowy, nakładając ceny urzędowe i obowiązek udostępniania do sprzedaży określonych ilości produktów rolnych, naruszył zasadę swobodnego przepływu towarów i wolnej konkurencji, która jest integralną częścią wspólnej organizacji rynków produktów rolnych. Trybunał uznał, że takie środki wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia zamierzonych celów, a tym samym są niezgodne z prawem Unii. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że rozporządzenie o wspólnej organizacji rynków należy interpretować w ten sposób, że stoi ono na przeszkodzie środkowi krajowemu, który nakłada na handlowców obowiązek udostępniania do sprzedaży produktów rolnych po cenie urzędowej i w określonych ilościach, a także przewiduje obowiązkowe nałożenie grzywny w przypadku naruszenia tych obowiązków.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, takie przepisy krajowe są niezgodne z prawem Unii, ponieważ naruszają zasadę swobodnego ustalania cen i konkurencji, która jest częścią składową rozporządzenia o wspólnej organizacji rynków. Ponadto, wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów walki z inflacją i ochrony konsumentów.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że wspólna organizacja rynków produktów rolnych opiera się na zasadzie swobodnego ustalania cen i wolnej konkurencji. Węgierski dekret rządowy, wprowadzając ceny urzędowe i obowiązek udostępniania do sprzedaży określonych ilości produktów, naruszył te zasady. Nawet jeśli celem było zwalczanie inflacji i ochrona konsumentów, środek ten był nieproporcjonalny i wykraczał poza to, co było konieczne do osiągnięcia tych celów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (SPAR Magyarország Kft.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| SPAR Magyarország Kft. | spolka | skarżący |
| Bács-Kiskun Vármegyei Kormányhivatal | organ_krajowy | pozwany |
| rząd węgierski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd austriacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (18)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa do złożenia wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
rozporządzenie o wspólnej organizacji rynków art. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013
Ustanawia wspólną organizację rynków produktów rolnych.
rozporządzenie o wspólnej organizacji rynków art. 73
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013
Ustanawia przepisy dotyczące norm handlowych dla produktów rolnych.
rozporządzenie o wspólnej organizacji rynków art. 74
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013
Produkty objęte normami handlowymi mogą być wprowadzane do obrotu tylko, jeśli są zgodne z tymi normami.
rozporządzenie o wspólnej organizacji rynków art. 75
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013
Określa, do jakich sektorów i produktów mogą mieć zastosowanie normy handlowe oraz jakie wymogi mogą one obejmować.
rozporządzenie o wspólnej organizacji rynków art. 83 § ust. 5
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013
Państwa członkowskie mogą przyjąć dodatkowe przepisy krajowe dotyczące produktów objętych normą handlową tylko, jeśli są zgodne z prawem UE, zwłaszcza z zasadą swobodnego przepływu towarów.
rozporządzenie o wspólnej organizacji rynków art. 90a § ust. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013
Państwa członkowskie przeprowadzają kontrole zgodności produktów z przepisami i nakładają kary administracyjne.
Ártörvény
Ustawa nr LXXXVII z 1990 r. o ustalaniu cen
spornym dekretem rządowym
Dekret rządowy 6/2022 (I. 14.)
Wprowadza czasowe odstępstwa od stosowania ustawy o ustalaniu cen w sytuacji nadzwyczajnej, w tym ceny urzędowe dla produktów rolnych.
Pomocnicze
rozporządzenie o wspólnej organizacji rynków art. 42
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013
Odwołanie do stosowania zasad konkurencji w sektorze rolnictwa.
rozporządzenie o wspólnej organizacji rynków art. 219 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013
Umożliwia Komisji podejmowanie środków w celu przeciwdziałania zakłóceniom na rynku.
rozporządzenie o wspólnej organizacji rynków art. 221 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013
Umożliwia Komisji przyjmowanie aktów wykonawczych w celu rozwiązania szczególnych problemów w sytuacjach nadzwyczajnych.
kereskedelemről szóló 2005. évi CLXIV. törvény
Ustawa nr CLXIV z 2005 r. o handlu
Magyarország gazdasági stabilitásáról szóló 2011. évi CXCIV. törvény
Ustawa nr CXCIV z 2011 r. o stabilności gospodarczej Węgier
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 589/2008
Dotyczy norm handlowych w odniesieniu do jaj.
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 543/2008
Dotyczy norm handlowych w odniesieniu do mięsa drobiowego.
Dyrektywa 98/34/WE
Procedura udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011
Dotyczy przekazywania konsumentom informacji na temat żywności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Węgierski dekret rządowy narusza zasadę swobodnego ustalania cen i konkurencji, która jest integralną częścią rozporządzenia o wspólnej organizacji rynków produktów rolnych. Środki krajowe w postaci cen urzędowych i obowiązku udostępniania do sprzedaży określonych ilości produktów rolnych wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów walki z inflacją i ochrony konsumentów. Przepisy rozporządzenia o wspólnej organizacji rynków dotyczące norm handlowych nie mają zastosowania do środków krajowych wprowadzających ceny urzędowe i obowiązek udostępniania do sprzedaży określonych ilości produktów.
Odrzucone argumenty
Węgierski dekret rządowy jest zgodny z prawem Unii, ponieważ służy ważnym celom interesu ogólnego, takim jak walka z inflacją i ochrona konsumentów w sytuacji nadzwyczajnej. Obowiązek udostępniania do sprzedaży określonych ilości produktów rolnych jest niezbędny do zapewnienia ciągłości dostaw i uniknięcia niedoborów.
Godne uwagi sformułowania
swobodne ustalanie cen sprzedaży na podstawie wolnej konkurencji jest częścią składową rozporządzenia o wspólnej organizacji rynków środki ustalania ceny maksymalnej, jak również obowiązek udostępniania do sprzedaży określonej ilości produktów, powinny jednak spełniać warunki wynikające z orzecznictwa Trybunału w odniesieniu do proporcjonalności dekret ów wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów
Skład orzekający
K. Jürimäe
prezes izby
K. Lenaerts
prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego trzeciej izby
N. Piçarra
sędzia
N. Jääskinen
sprawozdawca
M. Gavalec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zgodność krajowych regulacji dotyczących cen i dostępności produktów rolnych z prawem UE, zwłaszcza w kontekście wspólnej organizacji rynków i zasady swobodnego przepływu towarów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadzwyczajnej i konkretnych przepisów węgierskich, ale stanowi ważny wyznacznik dla podobnych regulacji w innych państwach członkowskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii ochrony konsumentów i walki z inflacją w kontekście prawa UE, co jest aktualne dla wielu sektorów gospodarki i konsumentów.
“Ceny urzędowe na Węgrzech: Trybunał UE stawia tamę interwencjonizmowi w rolnictwie.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI