C-554/24 P

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2026-01-22
cjeuprawo_ue_ogolneskuteczność prawa UE, środki tymczasowe, kary pieniężneWysokatrybunal
środki tymczasowekara pieniężnaskuteczność prawa UEpaństwo prawapostępowanie odwoławczeTSUEkopalnia TurówPolskaKomisja Europejska

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości oddalił odwołanie Polski, potwierdzając, że okresowa kara pieniężna zasądzona za nieprzestrzeganie środków tymczasowych pozostaje wymagalna nawet po wykreśleniu sprawy głównej, podkreślając prymat skuteczności prawa UE i zasady państwa prawa.

Polska wniosła odwołanie od wyroku Sądu UE, który oddalił jej skargi na decyzje Komisji Europejskiej o potrąceniu okresowej kary pieniężnej. Kara ta została zasądzona w związku z nieprzestrzeganiem przez Polskę postanowienia o zastosowaniu środków tymczasowych dotyczącego kopalni Turów. Polska argumentowała, że kara powinna wygasnąć po zawarciu ugody z Czechami i wykreśleniu sprawy głównej. Trybunał Sprawiedliwości oddalił odwołanie, uznając, że okresowa kara pieniężna ma charakter prewencyjny i służy zapewnieniu skuteczności prawa UE, a jej wymagalność nie ustaje z chwilą wykreślenia sprawy głównej, ponieważ środki tymczasowe i kary akcesoryjne można zmienić jedynie ze skutkiem na przyszłość.

Sprawa dotyczyła odwołania Rzeczypospolitej Polskiej od wyroku Sądu Unii Europejskiej, który oddalił skargi Polski na decyzje Komisji Europejskiej o potrąceniu okresowej kary pieniężnej. Kara ta została zasądzona postanowieniem wiceprezeski Trybunału w związku z nieprzestrzeganiem przez Polskę postanowienia o zastosowaniu środków tymczasowych nakazującego zaprzestanie wydobycia węgla w kopalni Turów. Polska argumentowała, że po zawarciu ugody z Republiką Czeską i wykreśleniu sprawy głównej (C-121/21) z rejestru Trybunału, obowiązek zapłaty okresowej kary pieniężnej powinien wygasnąć z mocą wsteczną. Sąd UE oddalił skargi Polski, uznając, że okresowa kara pieniężna, mimo wykreślenia sprawy głównej, nadal jest wymagalna, a jej celem jest zapewnienie skuteczności prawa Unii i przestrzeganie środków tymczasowych. Trybunał Sprawiedliwości w niniejszym wyroku oddalił odwołanie Polski. Potwierdził, że okresowa kara pieniężna nałożona na podstawie art. 279 TFUE ma charakter akcesoryjny i tymczasowy, ale służy zapewnieniu pełnej skuteczności środków tymczasowych oraz ostatecznego orzeczenia, a także skutecznemu stosowaniu prawa Unii, co jest nierozerwalnie związane z zasadą państwa prawa. Trybunał podkreślił, że skutki akcesoryjnego środka tymczasowego można znieść jedynie w odniesieniu do przyszłości i nie można ich uchylić ani zmienić z mocą wsteczną. Nawet jeśli sprawa główna stała się bezprzedmiotowa, kara pieniężna pozostaje wymagalna, ponieważ jej celem jest zapobieganie naruszeniom i zapewnienie przestrzegania prawa UE, a nie represja. Trybunał uznał, że Polska błędnie interpretuje postanowienie z dnia 19 maja 2022 r. i że Sąd UE prawidłowo zastosował prawo, oddalając odwołanie Polski.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, okresowa kara pieniężna pozostaje wymagalna, ponieważ jej celem jest zapewnienie skuteczności prawa Unii i przestrzeganie środków tymczasowych, a skutki akcesoryjnego środka tymczasowego można znieść jedynie w odniesieniu do przyszłości.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że okresowa kara pieniężna ma charakter prewencyjny i służy zapewnieniu skuteczności prawa UE oraz zasady państwa prawa. Jej skutki można zmienić jedynie ex nunc, a nie ex tunc. Nawet jeśli sprawa główna stała się bezprzedmiotowa, kara ta nadal pełni swoją funkcję, zapobiegając naruszeniom i zapewniając przestrzeganie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_odwolanie

Strona wygrywająca

Komisja Europejska

Strony

NazwaTypRola
Rzeczpospolita Polskapanstwo_czlonkowskiestrona wnosząca odwołanie
Komisja Europejskainstytucja_uestrona pozwana w pierwszej instancji

Przepisy (15)

Główne

TFUE art. 279

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomocnicze

TFUE art. 259

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 260

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Statut TSUE art. 36

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Statut TSUE art. 39 § akapit czwarty

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Regulamin postępowania art. 147 § § 1

Regulamin postępowania przed Trybunałem

Regulamin postępowania art. 160 § § 2

Regulamin postępowania przed Trybunałem

Regulamin postępowania art. 162

Regulamin postępowania przed Trybunałem

Regulamin postępowania art. 163

Regulamin postępowania przed Trybunałem

rozporządzenie finansowe art. 101 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046

rozporządzenie finansowe art. 102

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046

rozporządzenie finansowe art. 98

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046

Karta PP UE art. 41 § ust. 2 lit. c)

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Karta PP UE art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okresowa kara pieniężna zasądzona na podstawie art. 279 TFUE ma charakter prewencyjny i służy zapewnieniu skuteczności prawa UE oraz zasady państwa prawa. Skutki akcesoryjnego środka tymczasowego można znieść jedynie w odniesieniu do przyszłości (ex nunc), a nie z mocą wsteczną (ex tunc). Wykreślenie sprawy głównej z rejestru Trybunału nie powoduje wygaśnięcia obowiązku zapłaty okresowej kary pieniężnej. Sąd UE prawidłowo zinterpretował art. 279 TFUE i nie naruszył obowiązku uzasadnienia.

Odrzucone argumenty

Okresowa kara pieniężna powinna wygasnąć z mocą wsteczną po zawarciu ugody i wykreśleniu sprawy głównej. Środki tymczasowe mają charakter autonomiczny i nie są akcesoryjne względem postępowania co do istoty. Krajowe przepisy proceduralne o wstecznym wygaśnięciu środków zabezpieczających stanowią część wspólnych tradycji konstytucyjnych UE i powinny być uwzględnione. Sąd UE naruszył obowiązek uzasadnienia, nie wyjaśniając wystarczająco powodów odrzucenia argumentu o wspólnych tradycjach konstytucyjnych.

Godne uwagi sformułowania

skuteczność prawa Unii, które to stosowanie jest nierozerwalnie związane z zapisaną w art. 2 TUE wartością, na której opiera się Unia, jaką jest państwo prawne skutki akcesoryjnego środka tymczasowego można znieść jedynie w odniesieniu do przyszłości i nie można ich uchylić ani zmienić z mocą wsteczną kara pieniężna nałożona tytułem akcesoryjnego środka tymczasowego jedynie w celu zapewnienia przestrzegania głównych środków tymczasowych ma charakter nieodwracalny

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes izby

I. Ziemele

sędzia

A. Kumin

sędzia

S. Gervasoni

sędzia

M. Bošnjak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących środków tymczasowych (art. 279 TFUE), kar pieniężnych w prawie UE, skuteczności prawa UE oraz zasady państwa prawa w kontekście postępowań przed TSUE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której kara pieniężna została zasądzona w związku z nieprzestrzeganiem środków tymczasowych, a następnie sprawa główna została wykreślona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia skuteczności prawa UE i konsekwencji nieprzestrzegania orzeczeń tymczasowych, co ma istotne znaczenie praktyczne dla państw członkowskich i instytucji UE.

Kara pieniężna za Turów: TSUE potwierdza – ugoda nie anuluje obowiązku zapłaty!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI