C-553/15

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że działalność spółki komunalnej na rzecz gmin niebędących jej wspólnikami, nawet jeśli zlecona przez inny organ publiczny, jest traktowana jako działalność na rzecz osób trzecich, co wyklucza możliwość udzielenia zamówienia 'in house'.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów o zamówieniach publicznych w kontekście udzielenia zamówienia 'in house' spółce komunalnej Cogesa przez gminę Sulmona. Gmina Sulmona posiadała jedynie 16,6% udziałów w spółce, a zamówienie zostało udzielone bez przetargu. Kluczowe pytania dotyczyły tego, czy należy uwzględniać działalność spółki na rzecz gmin niebędących jej wspólnikami oraz czy należy brać pod uwagę działalność sprzed formalnego ustanowienia kontroli analogicznej. Trybunał wyjaśnił, że działalność na rzecz podmiotów niebędących wspólnikami jest traktowana jako działalność na rzecz osób trzecich, co uniemożliwia udzielenie zamówienia 'in house', chyba że jest ona marginalna. Ponadto, przy ocenie zasadniczej części działalności należy uwzględnić wszystkie okoliczności, w tym działalność sprzed ustanowienia kontroli.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni prawa Unii w sprawie udzielania zamówień publicznych bez postępowania przetargowego, tzw. zamówień 'in house'. Sprawa rozpatrywana była w kontekście sporu pomiędzy spółką Undis Servizi Srl a gminą Sulmona, która udzieliła zamówienia na zarządzanie cyklem odpadów komunalnych spółce Cogesa, posiadającej kapitał publiczny, ale w której gmina Sulmona miała jedynie ok. 16,6% udziałów. Sąd odsyłający, Consiglio di Stato, zadał dwa pytania prejudycjalne. Pierwsze dotyczyło tego, czy przy ocenie, czy spółka wykonuje zasadniczą część działalności na rzecz kontrolującej ją instytucji zamawiającej (w tym przypadku gminy będące wspólnikami), należy uwzględniać działalność zleconą przez organ administracji publicznej niebędący wspólnikiem, na rzecz jednostek samorządu terytorialnego również niebędących wspólnikami. Drugie pytanie dotyczyło tego, czy należy brać pod uwagę działalność wykonywaną na rzecz wspólników przed formalnym ustanowieniem kontroli analogicznej. Trybunał Sprawiedliwości UE, opierając się na utrwalonym orzecznictwie (m.in. wyrok w sprawie Teckal), wyjaśnił, że wyjątek od obowiązku stosowania procedur przetargowych w przypadku zamówień 'in house' wymaga spełnienia dwóch warunków: kontroli analogicznej sprawowanej przez instytucję zamawiającą nad wykonawcą oraz wykonywania przez wykonawcę zasadniczej części działalności na rzecz instytucji zamawiającej lub instytucji zamawiających, które go kontrolują. W odniesieniu do pierwszego pytania, Trybunał stwierdził, że działalność zlecona przez organ administracji publicznej niebędący wspólnikiem, na rzecz jednostek samorządu terytorialnego niebędących wspólnikami, należy uznać za działalność wykonywaną na rzecz osób trzecich. Brak kontroli ze strony tego organu nad spółką oznacza brak szczególnego powiązania uzasadniającego wyjątek 'in house'. Dlatego taka działalność nie może być zaliczona do działalności wykonywanej na rzecz wspólników przy ocenie spełnienia warunku zasadniczej części działalności. W odniesieniu do drugiego pytania, Trybunał wskazał, że przy ocenie warunku zasadniczej części działalności należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, zarówno jakościowe, jak i ilościowe. Obejmuje to również działalność wykonywaną przez podmiot na rzecz jednostek samorządu terytorialnego będących jego wspólnikami przed formalnym ustanowieniem kontroli analogicznej, jeśli taka działalność nadal trwa lub może stanowić wskazówkę co do przyszłej działalności.

Zagadnienia prawne (2)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (8)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy