C-551/21

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-04-09
cjeuprawo_ue_ogolnepodzial_kompetencji_instytucjonalnychWysokatrybunal
podział kompetencjireprezentacja zewnętrzna UEpodpisywanie umówKomisja EuropejskaRada UEtraktat z Lizbonyrównowaga instytucjonalnaprawo międzynarodowe

Podsumowanie

Trybunał stwierdził nieważność artykułu decyzji Rady dotyczącego wyznaczenia osoby do podpisania protokołu wykonawczego do umowy o partnerstwie w sprawie połowów, uznając, że kompetencja ta należy do Komisji Europejskiej, a nie Rady.

Komisja Europejska wniosła skargę o stwierdzenie nieważności artykułu decyzji Rady, który upoważniał przewodniczącego Rady do wyznaczenia osoby do podpisania protokołu wykonawczego do umowy o partnerstwie w sprawie połowów między UE a Gabonem. Komisja argumentowała, że zgodnie z art. 17 ust. 1 TUE, to ona jest właściwa do zapewnienia reprezentacji Unii na zewnątrz w takich sprawach. Trybunał uznał skargę za dopuszczalną i stwierdził nieważność spornego artykułu oraz wyznaczenia dokonanego na jego podstawie, podkreślając, że kompetencja do wyznaczenia sygnatariusza umowy międzynarodowej należy do Komisji, chyba że traktaty stanowią inaczej. Jednocześnie, ze względu na pewność prawa, Trybunał orzekł, że skutki tych aktów pozostają ostateczne.

Skarga Komisji Europejskiej dotyczyła stwierdzenia nieważności artykułu decyzji Rady (UE) 2021/1117, który upoważniał przewodniczącego Rady do wyznaczenia osoby do podpisania protokołu wykonawczego do umowy o partnerstwie w sprawie połowów między Unią Europejską a Republiką Gabońską. Komisja argumentowała, że narusza to jej wyłączną kompetencję do zapewnienia reprezentacji Unii na zewnątrz, wynikającą z art. 17 ust. 1 TUE, w sprawach nieobjętych wspólną polityką zagraniczną i bezpieczeństwa. Rada natomiast twierdziła, że podpisanie umowy międzynarodowej jest integralną częścią jej kompetencji do określania polityki i opracowywania działań zewnętrznych Unii, zgodnie z art. 16 TUE i art. 218 TFUE, a zatem to ona jest właściwa do wyznaczenia sygnatariusza. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, orzekając w wielkiej izbie, uznał skargę za dopuszczalną. W swojej analizie Trybunał podkreślił zasadę równowagi instytucjonalnej i lojalnej współpracy między instytucjami UE. Stwierdził, że choć Rada jest właściwa do upoważnienia do podpisania umowy międzynarodowej, to czynność samego podpisania, jako aktu reprezentacji na zewnątrz, należy do kompetencji Komisji na mocy art. 17 ust. 1 TUE, chyba że traktaty przewidują inaczej. Artykuł 218 ust. 5 TFUE, który Rada przywoływała jako podstawę swojej kompetencji, nie przyznaje jej prawa do wyznaczania sygnatariusza. W konsekwencji, Trybunał stwierdził nieważność art. 2 decyzji Rady oraz wyznaczenia stałego przedstawiciela Portugalii do podpisania protokołu. Jednocześnie, aby zapewnić pewność prawa i uniknąć podważenia udziału Unii w umowie, Trybunał orzekł, że skutki tych aktów pozostają ostateczne. Rada została obciążona kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Kompetencja do wyznaczenia osoby upoważnionej do podpisania umowy międzynarodowej w imieniu Unii Europejskiej, w sprawach nieobjętych wspólną polityką zagraniczną i bezpieczeństwa ani innymi przypadkami przewidzianymi w traktatach, należy do Komisji Europejskiej na mocy art. 17 ust. 1 zdanie szóste TUE.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że art. 17 ust. 1 zdanie szóste TUE przyznaje Komisji uprawnienie do zapewnienia reprezentacji Unii na zewnątrz, co obejmuje wyznaczenie sygnatariusza umowy międzynarodowej. Artykuł 218 ust. 5 TFUE, na który powoływała się Rada, upoważnia ją jedynie do podpisania umowy, a nie do wyznaczenia sygnatariusza. Podpisanie umowy jest aktem reprezentacji na zewnątrz, a nie elementem określania polityki UE, co należy do Rady.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_niewaznosc

Strona wygrywająca

skarżący

Strony

NazwaTypRola
Komisja Europejskainstytucja_ueskarżący
Rada Unii Europejskiejinstytucja_uepozwany
Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwainstytucja_ueinterwenient
Republika Czeskapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Republika Francuskapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Węgrypanstwo_czlonkowskieinterwenient
Królestwo Niderlandówpanstwo_czlonkowskieinterwenient
Republika Portugalskapanstwo_czlonkowskieinterwenient

Przepisy (18)

Główne

TUE art. 13 § 2

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 16 § 1

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 16 § 6

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 17 § 1

Traktat o Unii Europejskiej

TFUE art. 218 § 2

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 218 § 5

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 263

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomocnicze

KWP art. 2 § 1

Konwencja wiedeńska o prawie traktatów

KWP art. 7 § 1

Konwencja wiedeńska o prawie traktatów

KWP art. 18

Konwencja wiedeńska o prawie traktatów

TUE art. 27 § 2

Traktat o Unii Europejskiej

TFUE art. 218 § 3

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 264 § 2

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Statut TSUE art. 21

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Reg. post. art. 120 § c

Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Reg. post. art. 138 § 1

Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Reg. post. art. 140 § 1

Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Reg. post. art. 140 § 3

Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kompetencja do wyznaczenia sygnatariusza umowy międzynarodowej w imieniu UE należy do Komisji Europejskiej na mocy art. 17 ust. 1 TUE. Artykuł 2 decyzji Rady, który upoważnia przewodniczącego Rady do wyznaczenia sygnatariusza, można oddzielić od reszty decyzji bez zmiany jej istoty. Wyznaczenie stałego przedstawiciela Portugalii do podpisania protokołu stanowi akt Rady podlegający skardze o stwierdzenie nieważności.

Odrzucone argumenty

Artykuł 2 decyzji Rady jest nieodłączny od reszty decyzji i nie można go oddzielić. Skarga jest niedopuszczalna z powodu braku jasności i precyzji żądania stwierdzenia nieważności wyznaczenia sygnatariusza. Artykuł 218 ust. 5 TFUE przyznaje Radzie kompetencję do wyznaczenia sygnatariusza umowy międzynarodowej.

Godne uwagi sformułowania

Każda instytucja działa w granicach uprawnień przyznanych jej na mocy traktatów, zgodnie z procedurami, na warunkach i w celach w nich określonych. Instytucje lojalnie ze sobą współpracują. Komisja zapewnia reprezentację Unii na zewnątrz. Podpisanie stanowi akt reprezentacji na zewnątrz w rozumieniu art. 17 ust. 1 zdanie szóste TUE. Praktyka, nawet utrwalona, nie może zmieniać postanowień traktatów.

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

L. Bay Larsen

wiceprezes

A. Arabadjiev

sędzia

C. Lycourgos

sprawozdawca

N. Piçarra

prezes_izby

O. Spineanu-Matei

prezes_izby

M. Ilešič

sędzia

P.G. Xuereb

sędzia

A. Kumin

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

N. Wahl

sędzia

I. Ziemele

sędzia

J. Passer

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie podziału kompetencji między Radą a Komisją w zakresie reprezentacji zewnętrznej Unii Europejskiej, w szczególności w kontekście podpisywania umów międzynarodowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału kompetencji w ramach UE, nie ma bezpośredniego zastosowania do prawa krajowego poza kontekstem UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy wewnętrznego sporu instytucjonalnego w UE o podział władzy, co jest kluczowe dla zrozumienia funkcjonowania Unii i jej relacji zewnętrznych. Pokazuje, jak nawet pozornie techniczne kwestie proceduralne mogą prowadzić do ważnych rozstrzygnięć prawnych.

Kto naprawdę reprezentuje UE na zewnątrz? Trybunał rozstrzyga spór między Komisją a Radą o podpisanie umowy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI