C-551/16

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2018-03-21
cjeuprawo_ue_ogolnekoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoWysokatrybunal
bezrobocieświadczeniazabezpieczenie społeczneswoboda przepływu pracownikówSzwajcariaNiderlandyTSUErozporządzenie 883/2004

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące świadczeń dla bezrobotnych pozwalają państwom członkowskim na zasadnicze odrzucanie wniosków o przedłużenie okresu ich pobierania za granicą, chyba że odmowa prowadziłaby do nieracjonalnych skutków.

Sprawa dotyczyła obywatela Niderlandów, który po utracie pracy przeniósł się do Szwajcarii w celu poszukiwania zatrudnienia i chciał zachować prawo do niderlandzkich świadczeń dla bezrobotnych. Niderlandzki organ odmówił przedłużenia okresu ich pobierania za granicą powyżej standardowych trzech miesięcy, powołując się na ogólną zasadę. Sąd odsyłający zapytał Trybunał Sprawiedliwości UE, czy takie podejście jest zgodne z prawem UE, zwłaszcza z rozporządzeniem nr 883/2004. Trybunał stwierdził, że przepisy te pozwalają państwom członkowskim na zasadnicze odrzucanie wniosków o przedłużenie, chyba że odmowa byłaby nieracjonalna, co pozostawia pewną elastyczność w indywidualnych przypadkach.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 64 ust. 1 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Sprawa wywodziła się ze sporu między J. Kleinem Schiphorstem a niderlandzkim organem zarządzania ubezpieczeniami pracowników najemnych (Uwv) w przedmiocie odmowy przedłużenia okresu eksportu świadczenia z tytułu bezrobocia powyżej trzech miesięcy. J. Klein Schiphorst, obywatel Niderlandów, po utracie pracy w Niderlandach, przeniósł się do Szwajcarii w celu poszukiwania zatrudnienia i chciał zachować prawo do świadczeń. Uwv, opierając się na wytycznych ministra, zasadniczo odmawiał przedłużenia eksportu świadczeń po trzech miesiącach, chyba że odmowa prowadziłaby do nieracjonalnych skutków. Sąd odsyłający powziął wątpliwości, czy takie podejście jest zgodne z prawem Unii, w szczególności z celem rozporządzenia nr 883/2004 i swobodą przepływu osób. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując brzmienie i cel przepisów, stwierdził, że art. 64 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 883/2004 przyznaje prawo do świadczeń przez trzy miesiące, z możliwością przedłużenia maksymalnie do sześciu miesięcy przez właściwe urzędy. Użycie słowa "może" wskazuje na uznaniowy charakter tej możliwości. Trybunał podkreślił, że rozporządzenie nie harmonizuje systemów zabezpieczenia społecznego, a jedynie je koordynuje. W związku z tym państwa członkowskie mogą przyjąć środki krajowe, które zasadniczo odrzucają wnioski o przedłużenie, chyba że odmowa byłaby nieracjonalna. W przypadku Niderlandów, po początkowej odmowie, Uwv zaczął uwzględniać wnioski w szczególnych okolicznościach, takich jak istnienie konkretnych perspektyw zatrudnienia. Trybunał uznał, że takie podejście jest zgodne z prawem Unii, o ile państwo członkowskie określi kryteria przyznawania przedłużenia, zgodnie z prawem Unii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 64 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 883/2004 należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie środkowi krajowemu, nakładającemu na właściwą instytucję obowiązek oddalania co do zasady każdego wniosku o przedłużenie okresu eksportu świadczeń z tytułu bezrobocia powyżej trzech miesięcy, chyba że wspomniana instytucja uzna, iż odmowa uwzględnienia tego wniosku prowadziłaby do nieracjonalnego skutku.

Uzasadnienie

Brzmienie przepisu, w szczególności użycie słowa "może" w odniesieniu do przedłużenia okresu, wskazuje na uznaniowy charakter tej możliwości. Analiza prac przygotowawczych potwierdza, że państwa członkowskie zgodziły się na formułę, która nie nakłada obowiązku przedłużenia. Rozporządzenie jedynie koordynuje systemy, nie harmonizuje ich, co pozwala na istnienie odrębnych systemów krajowych i różnic w prawach ubezpieczonych. Państwa członkowskie mogą przyjąć środki krajowe określające kryteria przedłużenia, zgodne z prawem Unii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
J. Klein Schiphorstosoba_fizycznaskarżący
Raad van bestuur van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringenorgan_krajowypozwany
Rząd niderlandzkiorgan_krajowyinterwenient
Rząd czeskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd duńskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd polskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd szwedzkiorgan_krajowyinterwenient
Rząd norweskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 64 § 1 lit. c)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Prawo do świadczeń zachowywane jest przez trzy miesiące, z możliwością przedłużenia maksymalnie do sześciu miesięcy przez właściwe urzędy lub instytucje. Użycie słowa "może" wskazuje na uznaniowy charakter tej możliwości. Państwa członkowskie mogą przyjąć środki krajowe, które zasadniczo odrzucają wnioski o przedłużenie, chyba że odmowa byłaby nieracjonalna.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 7

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Reguła uchylania zasad dotyczących miejsca zamieszkania, z której rozporządzenie nr 883/2004 wprowadza odstępstwa w art. 63 i 64.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 63

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Przepisy szczególne w odniesieniu do uchylenia zasad zamieszkania, stanowiące, że uchylenie ma zastosowanie wyłącznie w przypadkach przewidzianych w art. 64.

Umowa WE-Szwajcaria art. 8

Umowa między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej strony, w sprawie swobodnego przepływu osób

Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego między Umawiającymi się Stronami.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

Awb art. 3 § 1

Algemene wet bestuursrecht (niderlandzki kodeks administracyjny)

Zasada wyważania interesów i proporcjonalności w decyzjach administracyjnych.

WW art. 19 § 1 lit. e)

Werkloosheidswet (niderlandzka ustawa o bezrobociu)

Wyłączenie prawa do świadczeń dla osób przebywających poza Niderlandami w celach pozaurlopowych.

WW art. 19 § 9 i 10

Werkloosheidswet (niderlandzka ustawa o bezrobociu)

Wyjątek od wyłączenia prawa do świadczeń, jeśli pobyt poza Niderlandami służy integracji ze światem pracy i spełnione są określone warunki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uznaniowy charakter przedłużenia okresu eksportu świadczeń (art. 64 ust. 1 lit. c) zdanie drugie rozporządzenia nr 883/2004). Cel rozporządzenia nr 883/2004 polegający na koordynacji, a nie harmonizacji systemów zabezpieczenia społecznego. Możliwość przyjmowania przez państwa członkowskie środków krajowych określających kryteria przedłużenia, zgodnych z prawem Unii.

Godne uwagi sformułowania

"może zostać przedłużony przez właściwe urzędy lub instytucje maksymalnie do sześciu miesięcy" "nie stoi on na przeszkodzie środkowi krajowemu, takiemu jak rozpatrywany w sprawie głównej, nakładającemu na właściwą instytucję obowiązek oddalania co do zasady każdego wniosku o przedłużenie okresu eksportu świadczeń z tytułu bezrobocia powyżej trzech miesięcy, chyba że wspomniana instytucja uzna, iż odmowa uwzględnienia tego wniosku prowadziłaby do nieracjonalnego skutku." "rozporządzenie nie wprowadza wspólnego systemu zabezpieczenia społecznego, lecz pozostawia odrębne systemy krajowe i ma na celu jedynie zapewnienie ich koordynacji"

Skład orzekający

R. Silva de Lapuerta

prezes_izby

C.G. Fernlund

sędzia

A. Arabadjiev

sędzia

S. Rodin

sędzia

E. Regan

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad eksportu świadczeń dla bezrobotnych do państw trzecich (Szwajcaria) w kontekście rozporządzenia nr 883/2004 oraz zakresu uznania państw członkowskich w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji bezrobotnego udającego się do Szwajcarii, ale zasady interpretacji przepisów rozporządzenia nr 883/2004 mają szersze zastosowanie. Ograniczenia wynikają z uznaniowego charakteru decyzji państwa członkowskiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu swobody przepływu pracowników i ich prawa do świadczeń po utracie pracy, co jest istotne dla wielu osób. Wyjaśnia granice uznania państw członkowskich w stosowaniu przepisów UE.

Czy możesz zabrać zasiłek dla bezrobotnych do Szwajcarii? TSUE wyjaśnia zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI