C-55/18
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że prawo UE wymaga od pracodawców ustanowienia systemu pomiaru dobowego czasu pracy, aby zapewnić przestrzeganie przepisów dotyczących czasu pracy i odpoczynku.
Sprawa dotyczyła obowiązku pracodawców do prowadzenia ewidencji czasu pracy pracowników. Związek zawodowy CCOO pozwał Deutsche Bank za brak takiego systemu. Sąd krajowy (Audiencia Nacional) miał wątpliwości co do zgodności hiszpańskiego prawa z prawem UE, w szczególności z dyrektywami dotyczącymi czasu pracy i ochrony pracowników. Trybunał Sprawiedliwości uznał, że brak systemu pomiaru czasu pracy utrudnia pracownikom dochodzenie praw i kontrolę przestrzegania przepisów, co jest sprzeczne z celem dyrektyw.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Audiencia Nacional w Hiszpanii w związku ze sporem między związkiem zawodowym CCOO a Deutsche Bank SAE. CCOO domagało się od banku ustanowienia systemu ewidencji dobowego czasu pracy pracowników, argumentując, że jego brak uniemożliwia kontrolę przestrzegania przepisów dotyczących czasu pracy i godzin nadliczbowych. Hiszpański sąd krajowy powziął wątpliwości co do zgodności krajowych przepisów, które według jego wykładni nie nakładają takiego obowiązku na pracodawców, z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z dyrektywami 2003/88/WE i 89/391/EWG oraz Kartą praw podstawowych UE. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę, podkreślił, że prawo do ograniczenia maksymalnego wymiaru czasu pracy i do okresów odpoczynku jest fundamentalną zasadą prawa socjalnego UE. Stwierdził, że brak obiektywnego systemu pomiaru czasu pracy uniemożliwia pracownikom skuteczne dochodzenie swoich praw i kontrolę przestrzegania przepisów, co jest sprzeczne z celem dyrektyw, jakim jest zapewnienie lepszej ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników. W związku z tym Trybunał orzekł, że prawo UE wymaga od państw członkowskich nałożenia na pracodawców obowiązku wdrożenia takiego systemu, nawet jeśli wiąże się to z kosztami, ponieważ ochrona pracowników nie może być podporządkowana względom ekonomicznym. Sąd krajowy został zobowiązany do dokonania wykładni prawa krajowego zgodnie z tym orzeczeniem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te wymagają od pracodawców ustanowienia takiego systemu.
Uzasadnienie
Brak systemu pomiaru czasu pracy utrudnia pracownikom dochodzenie praw do ograniczenia maksymalnego wymiaru czasu pracy i do okresów odpoczynku, co jest sprzeczne z celem dyrektyw, jakim jest zapewnienie skutecznej ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników. System taki jest niezbędny do obiektywnego i wiarygodnego ustalenia czasu pracy i okresów odpoczynku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (CCOO) / pracownicy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Federación de Servicios de Comisiones Obreras (CCOO) | inne | skarżący |
| Deutsche Bank SAE | spolka | pozwany |
| Federación Estatal de Servicios de la Unión General de Trabajadores (FES‑UGT) | inne | interwenient |
| Confederación General del Trabajo (CGT) | inne | interwenient |
| Confederación Solidaridad de Trabajadores Vascos (ELA) | inne | interwenient |
| Confederación Intersindical Galega (CIG) | inne | interwenient |
| rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd Zjednoczonego Królestwa | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (12)
Główne
Karta art. 31 § ust. 2
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Dyrektywa 2003/88/WE art. 3
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Dyrektywa 2003/88/WE art. 5
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Dyrektywa 2003/88/WE art. 6
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Dyrektywa 89/391/EWG art. 4 § ust. 1
Dyrektywa Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy
Dyrektywa 89/391/EWG art. 11 § ust. 3
Dyrektywa Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy
Dyrektywa 89/391/EWG art. 16 § ust. 3
Dyrektywa Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy
Pomocnicze
Dyrektywa 2003/88/WE art. 16
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Dyrektywa 2003/88/WE art. 22
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Estatuto de los Trabajadores art. 34
Kodeks pracy (Hiszpania)
Estatuto de los Trabajadores art. 35
Kodeks pracy (Hiszpania)
RD 1561/1995 art. przepis dodatkowy trzeci
Real Decreto 1561/1995
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak systemu pomiaru czasu pracy uniemożliwia skuteczne dochodzenie praw pracowniczych i kontrolę przestrzegania przepisów UE. Ochrona bezpieczeństwa i zdrowia pracowników jest nadrzędna wobec względów ekonomicznych. Prawo do ograniczenia czasu pracy i odpoczynku jest prawem podstawowym UE.
Odrzucone argumenty
Hiszpańskie prawo krajowe nie nakłada obowiązku prowadzenia ogólnej ewidencji czasu pracy. Alternatywne środki dowodowe (zeznania świadków, korespondencja) mogą być wystarczające. Koszty wprowadzenia systemu pomiaru czasu pracy mogą być zbyt wysokie.
Godne uwagi sformułowania
Poprawa bezpieczeństwa, higieny i ochrony zdrowia pracowników w miejscu pracy jest celem, który nie powinien być podporządkowany względom czysto ekonomicznym. Prawo każdego pracownika do ograniczenia maksymalnego wymiaru czasu pracy i do okresów dobowego i tygodniowego odpoczynku stanowi nie tylko zasadę prawa socjalnego Unii o szczególnej wadze, lecz zostało także uznane w sposób wyraźny w art. 31 ust. 2 karty. W braku takiego systemu nie można określić w sposób obiektywny i wiarygodny ani liczby przepracowanych w ten sposób przez pracownika godzin pracy, a także ich rozłożenia w czasie, ani liczby godzin przepracowanych poza podstawowym czasem pracy, jako godzin nadliczbowych. W konsekwencji w celu zapewnienia skuteczności (effet utile) praw przewidzianych w dyrektywie 2003/88 i prawa podstawowego zapisanego w art. 31 ust. 2 karty państwa członkowskie zobowiązane są do nałożenia na pracodawców obowiązku wdrożenia obiektywnego, niezawodnego i dostępnego systemu umożliwiającego pomiar dobowego czasu pracy świadczonej przez każdego pracownika.
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
J.C. Bonichot
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
E. Regan
sprawozdawca
T. von Danwitz
sędzia
F. Biltgen
sędzia
K. Jürimäe
prezes_izby
C. Lycourgos
prezes_izby
J. Malenovský
sędzia
E. Levits
sędzia
L. Bay Larsen
sędzia
M. Safjan
sędzia
D. Šváby
sędzia
C. Vajda
sędzia
P.G. Xuereb
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "obowiązek pracodawców do ustanowienia systemu pomiaru czasu pracy w celu zapewnienia przestrzegania przepisów UE dotyczących czasu pracy i odpoczynku."
Ograniczenia: Państwa członkowskie mają pewien zakres uznania w zakresie formy i szczegółów wdrożenia takiego systemu, z uwzględnieniem specyfiki sektorów i przedsiębiorstw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych praw pracowników w UE, takich jak prawo do odpoczynku i ograniczenia czasu pracy, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym. Wykładnia przepisów UE ma bezpośrednie przełożenie na codzienne życie pracowników i obowiązki pracodawców.
“Czy Twój pracodawca musi mierzyć Twój czas pracy? TSUE odpowiada: TAK!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI