C-546/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-09-09
cjeuprawo_ue_ogolneprawo spółekWysokatrybunal
oferty przejęciaprawo spółekprawo UEprawo do obronyzasada skutecznościpostępowanie karno-administracyjneKarta praw podstawowychdomniemanie niewinnościprawo do milczenia

Podsumowanie

TSUE orzekł, że prawomocna decyzja administracyjna stwierdzająca naruszenie przepisów o ofertach przejęcia nie może być wiążąca w późniejszym postępowaniu karno-administracyjnym, jeśli strony nie miały pełnej możliwości obrony w pierwszym postępowaniu.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o ofertach przejęcia w kontekście mocy wiążącej decyzji administracyjnej stwierdzającej naruszenie obowiązku złożenia oferty. Austriacki sąd administracyjny pytał, czy prawomocna decyzja organu nadzoru, stwierdzająca naruszenie, musi być wiążąca w późniejszym postępowaniu karno-administracyjnym, nawet jeśli strony nie miały pełnej możliwości obrony w pierwszym postępowaniu. Trybunał uznał, że zasada skuteczności prawa UE oraz prawa podstawowe (prawo do obrony, prawo do milczenia, domniemanie niewinności) wymagają, aby strony miały możliwość pełnego kwestionowania zarzutów w obu postępowaniach, jeśli sankcje mają charakter karny.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2004/25/WE w sprawie ofert przejęcia oraz art. 47 i 48 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Sprawa wywodziła się z postępowania przeciwko spółkom Adler Real Estate AG, GM, HL i FN, które zostały ukarane przez austriacką Übernahmekommission za naruszenie obowiązku złożenia publicznej oferty przejęcia. Kluczowym zagadnieniem było, czy prawomocna decyzja stwierdzająca naruszenie, wydana przez Übernahmekommission w postępowaniu administracyjnym, ma moc wiążącą w późniejszym postępowaniu karno-administracyjnym wszczętym wobec tych samych lub powiązanych osób. Sąd odsyłający (Bundesverwaltungsgericht) miał wątpliwości, czy taka praktyka jest zgodna z prawem Unii, w szczególności z zasadą skuteczności oraz prawami podstawowymi, takimi jak prawo do obrony, prawo do milczenia i domniemanie niewinności, zwłaszcza gdy osoby fizyczne (HL, FN) nie były stronami w pierwszym postępowaniu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że zasada skuteczności prawa UE oraz prawa podstawowe gwarantowane w Karcie praw podstawowych wymagają, aby strony miały możliwość pełnego kwestionowania zarzutów w postępowaniu karno-administracyjnym, nawet jeśli naruszenie zostało już stwierdzone w prawomocnej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że jeśli strony nie miały pełnej możliwości obrony, w tym prawa do bycia wysłuchanym, prawa do milczenia i domniemania niewinności w pierwszym postępowaniu, a sankcje mają charakter karny, to moc wiążąca wcześniejszej decyzji nie może ograniczać ich prawa do obrony w późniejszym postępowaniu. Dodatkowo, Trybunał wskazał na potrzebę zapewnienia kontroli sądowej przez niezawisły i bezstronny sąd, co może być problematyczne, gdy organ administracyjny pełni jednocześnie funkcje dochodzeniowe, oskarżycielskie i orzekające.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strony nie mogły w pełni wykonać prawa do obrony, w tym prawa do bycia wysłuchanym, prawa do milczenia i skorzystać z domniemania niewinności w odniesieniu do okoliczności faktycznych, które mogą wpłynąć na skazanie lub karę, lub nie mają prawa do skutecznego środka prawnego przed sądem właściwym do rozstrzygnięcia sprawy zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym.

Uzasadnienie

Zasada skuteczności prawa UE oraz prawa podstawowe (prawo do obrony, prawo do milczenia, domniemanie niewinności) wymagają, aby strony miały możliwość pełnego kwestionowania zarzutów w obu postępowaniach, jeśli sankcje mają charakter karny. Organ administracyjny powinien pominąć moc wiążącą wcześniejszej decyzji, jeśli nie zapewniono pełnej ochrony prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w zakresie udzielonej odpowiedzi)

Strony

NazwaTypRola
FNosoba_fizycznaskarżący
GMosoba_fizycznaskarżący
Adler Real Estate AGspolkaskarżący
HLosoba_fizycznaskarżący
Petrus Advisers LLPspolkaskarżący
Übernahmekommissionorgan_krajowypozwany
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (15)

Główne

Dyrektywa 2004/25/WE art. 4

Dyrektywa 2004/25/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie ofert przejęcia

Państwa członkowskie wyznaczają organy nadzorujące oferty przejęcia, które muszą działać bezstronnie i niezależnie. Organy te posiadają uprawnienia niezbędne do wykonywania swoich obowiązków. Dyrektywa nie wpływa na prawo państw członkowskich do wyznaczenia organów sądowych lub innych do rozstrzygania sporów i podejmowania decyzji w sprawie nieprawidłowości.

Dyrektywa 2004/25/WE art. 5 § 1

Dyrektywa 2004/25/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie ofert przejęcia

W sytuacji nabycia kontrolnego pakietu papierów wartościowych spółki, państwa członkowskie zapewniają obowiązek złożenia oferty jako środka ochrony mniejszościowych akcjonariuszy.

Dyrektywa 2004/25/WE art. 17

Dyrektywa 2004/25/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie ofert przejęcia

Państwa członkowskie określają skuteczne, proporcjonalne i odstraszające sankcje za naruszenia przepisów krajowych przyjętych zgodnie z dyrektywą.

Karta praw podstawowych art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego i sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd.

Karta praw podstawowych art. 48

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Domniemanie niewinności i prawo do obrony, w tym prawo do milczenia.

ÜbG art. 1 ust. 6

Bundesgesetz betreffend Übernahmeangebote

Definicja 'podmiotów prawnych działających w porozumieniu'.

ÜbG art. 22 ust. 1

Bundesgesetz betreffend Übernahmeangebote

Obowiązek złożenia oferty po uzyskaniu udziału kontrolującego.

ÜbG art. 22a ust. 1

Bundesgesetz betreffend Übernahmeangebote

Obowiązek złożenia oferty w przypadku utworzenia grupy podmiotów działających w porozumieniu.

ÜbG art. 23 ust. 1

Bundesgesetz betreffend Übernahmeangebote

Zaliczenie praw głosu osób działających w porozumieniu.

ÜbG art. 28 ust. 3 i 4

Bundesgesetz betreffend Übernahmeangebote

Uregulowanie statusu członków Übernahmekommission.

ÜbG art. 30 ust. 2

Bundesgesetz betreffend Übernahmeangebote

Zastosowanie Allgemeines Verwaltungsverfahrensgesetz (AVG) do postępowań przed Übernahmekommission.

ÜbG art. 33 ust. 1 pkt 2

Bundesgesetz betreffend Übernahmeangebote

Uprawnienie Übernahmekommission do stwierdzania naruszenia obowiązku złożenia oferty.

ÜbG art. 30a i 35 ust. 3

Bundesgesetz betreffend Übernahmeangebote

Skarga na decyzje Übernahmekommission.

AVG art. 38

Allgemeines Verwaltungsverfahrensgesetz

Ocena zagadnień wstępnych przez organ administracji.

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praktyka krajowa dotycząca mocy wiążącej decyzji administracyjnej w późniejszym postępowaniu karno-administracyjnym narusza prawo do obrony, prawo do milczenia i domniemanie niewinności, jeśli strony nie miały pełnej możliwości obrony w pierwszym postępowaniu. Brak możliwości pełnego kwestionowania decyzji administracyjnej przed sądem właściwym do rozpatrzenia kwestii faktycznych i prawnych narusza prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do sądu.

Godne uwagi sformułowania

zasada skuteczności prawa Unii prawo do obrony prawo do milczenia domniemanie niewinności prawo do skutecznego środka prawnego niezawisły i bezstronny sąd moc wiążąca decyzji administracyjnej postępowanie karno-administracyjne rozszerzona moc wiążąca

Skład orzekający

M. Bobek

rzecznik generalny

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ograniczenia mocy wiążącej decyzji administracyjnych w postępowaniach karno-administracyjnych w świetle praw podstawowych UE."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy sankcje mają charakter karny i gdy w pierwszym postępowaniu nie zapewniono pełnej ochrony prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw procesowych w kontekście postępowań administracyjnych i karnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa i obywateli.

Czy decyzja administracyjna może pozbawić Cię prawa do obrony w sądzie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI