C-545/21

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-06-08
cjeuprawo_ue_ogolnefundusze_strukturalneWysokatrybunal
fundusze UEzamówienia publicznenieprawidłowośćkorupcjakorekty finansowezasada proporcjonalnościochrona interesów finansowych UEEFRR

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że korupcja w przetargu na roboty współfinansowane z funduszy UE stanowi nieprawidłowość, nawet jeśli nie udowodniono jej wpływu na wybór oferenta lub budżet Unii, a państwa członkowskie muszą stosować korekty finansowe proporcjonalnie do wagi naruszenia.

Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów UE dotyczących nieprawidłowości i nadużyć finansowych w kontekście funduszy strukturalnych. Sąd włoski pytał, czy próby faworyzowania wykonawcy w przetargu, w tym korupcja, stanowią nieprawidłowość, nawet jeśli nie można udowodnić ich wpływu na wynik. Trybunał orzekł, że takie zachowania są nieprawidłowościami, a państwa członkowskie muszą stosować korekty finansowe proporcjonalnie do wagi naruszenia, uwzględniając zasadę proporcjonalności.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez włoski sąd administracyjny dotyczył wykładni przepisów UE w sprawie ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej, w szczególności definicji „nieprawidłowości” i „poważnego wykroczenia zawodowego” w kontekście funduszy strukturalnych i zamówień publicznych. Spór dotyczył decyzji włoskiego ministerstwa o odzyskaniu środków wypłaconych spółce ANAS w związku z nieprawidłowościami w przetargu na roboty drogowe współfinansowane z EFRR. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy próby faworyzowania wykonawcy w przetargu, w tym korupcja, stanowią nieprawidłowość, nawet jeśli nie udowodniono ich wpływu na wybór oferenta lub budżet Unii. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że pojęcie „nieprawidłowości” obejmuje zachowania, które można zakwalifikować jako czyny polegające na korupcji popełnione w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, nawet jeśli nie wykazano ich rzeczywistego wpływu na procedurę wyboru oferenta lub budżet Unii. Ponadto, Trybunał stwierdził, że państwa członkowskie, ustalając korekty finansowe, muszą dokonać oceny każdego przypadku z osobna, z poszanowaniem zasady proporcjonalności, uwzględniając charakter i wagę nieprawidłowości oraz ich skutki finansowe. W odniesieniu do pytania o wykluczenie wykonawcy z przetargu z powodu poważnego wykroczenia zawodowego, Trybunał wskazał, że takie wykluczenie jest możliwe, jeśli wykroczenie zostanie stwierdzone przed zakończeniem postępowania, co w analizowanej sprawie nie miało miejsca.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zachowania, które można zakwalifikować jako czyny polegające na korupcji popełnione w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest wykonanie robót współfinansowanych z funduszu strukturalnego Unii, i w odniesieniu do których wszczęto postępowanie administracyjne lub sądowe, stanowią nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, nawet jeśli nie wykazano, że miały one rzeczywisty wpływ na procedurę wyboru oferenta oraz gdy nie stwierdzono żadnego rzeczywistego wpływu na budżet Unii.

Uzasadnienie

Pojęcie „nieprawidłowości” należy interpretować szeroko, zgodnie z celem ochrony interesów finansowych UE. Wymaga ono łącznego wystąpienia naruszenia prawa UE (lub prawa krajowego stosowanego w celu zapewnienia zgodności z prawem UE), działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego oraz rzeczywistej lub potencjalnej szkody dla budżetu Unii. Korupcja w przetargu może naruszać zasady równego traktowania i przejrzystości, a jej potencjalny wpływ na budżet Unii nie może być wykluczony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytania

Strony

NazwaTypRola
Azienda Nazionale Autonoma Strade SpA (ANAS)spolkaskarżący
Ministero delle Infrastrutture e dei Trasportiorgan_krajowypozwany
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (15)

Główne

rozporządzenie nr 2988/95 art. 1 § ust. 2

Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich

Definicja nieprawidłowości.

rozporządzenie nr 1083/2006 art. 2 § pkt 4

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności

Definicja beneficjenta.

rozporządzenie nr 1083/2006 art. 2 § pkt 7

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności

Definicja nieprawidłowości.

rozporządzenie nr 1083/2006 art. 98 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności

Korekty finansowe dokonywane przez państwa członkowskie.

rozporządzenie nr 1828/2006 art. 27 § lit. c)

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1828/2006 ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia nr 1083/2006

Definicja podejrzenia popełnienia nadużycia finansowego.

dyrektywa 2004/18 art. 45 § ust. 2 akapit pierwszy lit. d)

Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi

Możliwość wykluczenia wykonawcy z powodu poważnego wykroczenia zawodowego.

Pomocnicze

konwencja OIF art. 1

Konwencja sporządzona na podstawie artykułu K.3 Traktatu o Unii Europejskiej w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich

rozporządzenie nr 2988/95 art. 4

Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich

rozporządzenie nr 2988/95 art. 5

Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich

rozporządzenie nr 1083/2006 art. 60 § lit. a)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności

rozporządzenie nr 1083/2006 art. 99 § ust. 3

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności

rozporządzenie nr 1828/2006 art. 27 § lit. a)

Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1828/2006 ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia nr 1083/2006

Definicja podmiotu gospodarczego.

dyrektywa 2004/18 art. 2

Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi

Zasady udzielania zamówień (równe traktowanie, przejrzystość).

dyrektywa 2017/1371 art. 3 § ust. 2 lit. b)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii

dekretem ustawodawczym nr 163/2006 art. 38 § ust. 1 lit. c) i f)

Dekret ustawodawczy nr 163/2006 (Włochy)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Korupcja w przetargu na roboty współfinansowane z funduszy UE stanowi nieprawidłowość w rozumieniu prawa UE, nawet jeśli nie udowodniono jej wpływu na wybór oferenta lub budżet Unii. Państwa członkowskie muszą stosować korekty finansowe proporcjonalnie do wagi naruszenia, uwzględniając zasadę proporcjonalności.

Odrzucone argumenty

Nieprawidłowość nie istnieje, jeśli nie udowodniono jej wpływu na wybór oferenta lub budżet Unii. Państwa członkowskie są zobowiązane do automatycznego stosowania 100% korekty finansowej w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie „nieprawidłowości” należy interpretować w sposób jednolity i szeroki zgodnie z celem realizowanym przez rozporządzenie nr 1083/2006, polegającym na zapewnieniu prawidłowego i skutecznego wykorzystania funduszy w celu ochrony interesów finansowych Unii wymaga się łącznego wystąpienia trzech elementów, a mianowicie: naruszenia prawa Unii, działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego wynikającego z tego naruszenia oraz rzeczywistej lub potencjalnej szkody wyrządzonej budżetowi Unii nie można wykluczyć, że zachowania te mogą mieć wpływ na budżet odnośnego funduszu nakłada on na państwa członkowskie, w celu ustalenia mającej zastosowanie korekty finansowej, obowiązek dokonania oceny każdego przypadku z osobna z poszanowaniem zasady proporcjonalności

Skład orzekający

K. Jürimäe

prezes izby

M. Safjan

sędzia

N. Piçarra

sprawozdawca

N. Jääskinen

sędzia

M. Gavalec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nieprawidłowości w kontekście funduszy UE i zamówień publicznych, zasada proporcjonalności przy korektach finansowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów UE dotyczących funduszy strukturalnych i zamówień publicznych; ocena poważnego wykroczenia zawodowego wymaga stwierdzenia przed zakończeniem postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony interesów finansowych UE i walki z korupcją w zamówieniach publicznych, co ma istotne implikacje praktyczne dla beneficjentów funduszy UE i instytucji zarządzających.

Korupcja w przetargach UE: Czy nawet podejrzenie wystarczy do utraty funduszy?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI