C-545/17
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że polskie prawo procesowe, które uznaje za równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu jedynie złożenie go u wyznaczonego operatora pocztowego, jest niezgodne z prawem UE, a państwowa jednostka nie może powoływać się na dyrektywę wobec jednostki.
Sprawa dotyczyła wykładni przepisów UE dotyczących rynku usług pocztowych w kontekście polskiego przepisu Kodeksu postępowania cywilnego (art. 165 § 2 kpc), który traktował nadanie pisma procesowego u wyznaczonego operatora pocztowego jako równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Sąd Najwyższy zapytał TSUE, czy takie rozwiązanie jest zgodne z prawem UE, zwłaszcza z dyrektywą liberalizującą rynek pocztowy. Trybunał uznał, że polski przepis narusza prawo UE, ponieważ przyznaje wyłączne prawa bez obiektywnego uzasadnienia. Ponadto orzeczono, że państwowa jednostka nie może powoływać się na dyrektywę wobec jednostki.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Sąd Najwyższy w związku ze sporem dotyczącym odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Kluczową kwestią stała się dopuszczalność apelacji wniesionej przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS), która została nadana u operatora pocztowego innego niż wyznaczony. Polski Kodeks postępowania cywilnego (art. 165 § 2 kpc) stanowił, że tylko nadanie pisma u wyznaczonego operatora jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Sąd Najwyższy miał wątpliwości co do zgodności tego przepisu z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z dyrektywą liberalizującą rynek usług pocztowych. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w swoim wyroku z dnia 27 marca 2019 r. orzekł, że art. 7 ust. 1 w związku z art. 8 dyrektywy 97/67/WE, zmienionej dyrektywą 2008/6/WE, należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisowi prawa krajowego, który uznaje za równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do sądu jedynie złożenie takiego pisma w placówce pocztowej jednego operatora wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej, jeśli nie ma ku temu obiektywnego uzasadnienia opartego na względach porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego. TSUE podkreślił, że celem dyrektywy jest urzeczywistnienie rynku wewnętrznego usług pocztowych i zniesienie wyłącznych lub szczególnych praw, które mogłyby stanowić przeszkodę dla konkurencji. Ponadto, Trybunał stwierdził, że organ władzy publicznej, uznany za emanację państwa członkowskiego (jak w tym przypadku prezes KRUS), nie może powoływać się na dyrektywę wobec jednostki.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sprzeciwia się. Przepis prawa krajowego, który uznaje za równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do danego sądu jedynie złożenie takiego pisma w placówce pocztowej jednego operatora wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej, i to bez obiektywnego uzasadnienia opartego na względach porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, jest niezgodny z art. 7 ust. 1 w związku z art. 8 dyrektywy 97/67/WE, zmienionej dyrektywą 2008/6/WE.
Uzasadnienie
Dyrektywa liberalizująca rynek usług pocztowych zakazuje przyznawania wyłącznych lub szczególnych praw bez obiektywnego uzasadnienia. Polski przepis przyznaje taki przywilej wyznaczonemu operatorowi, co ogranicza konkurencję i jest sprzeczne z celem dyrektywy. Artykuł 8 dyrektywy, zezwalający na pewne wyjątki dla przesyłek poleconych w procedurach sądowych, należy interpretować ściśle i wymaga on uzasadnienia interesem publicznym, czego polski przepis nie spełnia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
strona wnosząca pismo procesowe (potencjalnie)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Mariusz Pawlak | osoba_fizyczna | wnoszący odwołanie |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (7)
Główne
Dyrektywa 97/67/WE art. 7 § 1
Dyrektywa 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług
Zakazuje państwom członkowskim udzielania lub utrzymywania wyłącznych lub szczególnych praw w zakresie ustanawiania i świadczenia usług pocztowych, z zastrzeżeniem art. 8.
Dyrektywa 2008/6/WE art. 7 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r. zmieniająca dyrektywę 97/67/WE
Utrzymuje zakaz udzielania lub utrzymywania wyłącznych lub szczególnych praw w zakresie ustanawiania i świadczenia usług pocztowych.
kpc art. 165 § 2
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Oddanie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim UE jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Został uznany za niezgodny z prawem UE w zakresie, w jakim przyznaje ten skutek jedynie operatorowi wyznaczonemu bez obiektywnego uzasadnienia.
Pomocnicze
Dyrektywa 97/67/WE art. 8
Dyrektywa 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług
Nie narusza prawa państw członkowskich do organizowania umieszczania skrzynek pocztowych, emitowania znaczków pocztowych i świadczenia usługi przesyłek poleconych stosowanej w procedurach sądowych lub administracyjnych zgodnie z ich ustawodawstwem krajowym. Należy interpretować ściśle i wymaga uzasadnienia interesem publicznym.
Dyrektywa 2008/6/WE art. 8
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r. zmieniająca dyrektywę 97/67/WE
Zachowuje brzmienie art. 8 dyrektywy 97/67/WE.
TFUE art. 4 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada lojalnej współpracy państw członkowskich z instytucjami UE.
Prawo pocztowe art. 3 § 13
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe
Definicja 'operatora wyznaczonego'.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polski przepis art. 165 § 2 kpc przyznaje wyłączne prawa operatorowi wyznaczonemu, co jest sprzeczne z celem liberalizacji rynku usług pocztowych. Brak obiektywnego uzasadnienia dla przyznania przywileju operatorowi wyznaczonemu, co jest wymogiem wynikającym z prawa UE. Państwowa jednostka nie może powoływać się na dyrektywę wobec jednostki, aby uzyskać korzyść z naruszenia prawa UE.
Odrzucone argumenty
Przepis art. 165 § 2 kpc nie wchodzi w zakres zastosowania dyrektywy, ponieważ dotyczy prawa procesowego. Artykuł 8 dyrektywy zezwala na organizowanie usługi przesyłek poleconych stosowanych w procedurach sądowych zgodnie z ustawodawstwem krajowym, co obejmuje przywilej dla operatora wyznaczonego. Wykładnia zgodna z dyrektywą prowadziłaby do wykładni contra legem i naruszenia pewności prawa.
Godne uwagi sformułowania
sprzeciwia się on przepisowi prawa krajowego, który uznaje za równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do danego sądu jedynie złożenie takiego pisma w placówce pocztowej jednego operatora wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej, i to bez obiektywnego uzasadnienia opartego na względach porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego. Organ władzy publicznej uznany za emanację państwa członkowskiego nie może powoływać się na dyrektywę [...] jako taką, wobec jednostki. obowiązek wykładni zgodnej z dyrektywą jest ograniczony przez ogólne zasady prawa Unii, a w szczególności przez zasadę pewności prawa, i nie może służyć jako podstawa do dokonywania wykładni prawa krajowego contra legem.
Skład orzekający
T. von Danwitz
prezes siódmej izby, pełniący obowiązki prezesa czwartej izby
K. Jürimäe
sędzia
C. Lycourgos
sędzia
E. Juhász
sędzia
C. Vajda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących liberalizacji rynku usług pocztowych, zasada lojalnej współpracy państw członkowskich, zasada zakazu powoływania się przez państwo na własne naruszenie prawa UE, zasada wykładni prawa krajowego zgodnie z prawem UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji polskiego prawa procesowego i jego zgodności z dyrektywami pocztowymi. Orzeczenie dotyczące możliwości powoływania się przez państwo na dyrektywę ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu prawnego z życia codziennego (terminy sądowe) i pokazuje, jak prawo UE może wpływać na krajowe procedury. Pokazuje też ważną zasadę dotyczącą relacji państwo-obywatel w kontekście prawa UE.
“Termin sądowy w Polsce niezgodny z prawem UE? TSUE wyjaśnia.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę