C-543/13

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2015-06-04
cjeuprawo_ue_ogolnezabezpieczenie_spoleczneWysokatrybunal
zabezpieczenie społeczneemeryturaubezpieczenie zdrowotneprawo UEswoboda przepływu osóbrozporządzenie 1408/71skuteczność prawa UEochrona zdrowotna

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące zabezpieczenia społecznego nie pozwalają państwu członkowskiemu na pozbawienie osoby uprawnionej do emerytury z mocą wsteczną ochrony ubezpieczeniowej, jeśli krajowe przepisy ograniczają możliwość przystąpienia do ubezpieczenia zdrowotnego z mocą wsteczną.

Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia nr 1408/71 w kontekście przyznania emerytury z mocą wsteczną w Niderlandach i cofnięcia zaświadczenia o niepodleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu. E. Fischer-Lintjens, uprawniona do emerytury z mocą wsteczną od 2006 r., otrzymała cofnięcie zaświadczenia o niepodleganiu ubezpieczeniu, co skutkowało brakiem ochrony zdrowotnej, ponieważ niderlandzkie przepisy ograniczały możliwość przystąpienia do ubezpieczenia z mocą wsteczną do czterech miesięcy. Trybunał uznał, że takie uregulowanie narusza skuteczność rozporządzenia nr 1408/71, ponieważ nie może ono pozbawić osoby uprawnionej ochrony ubezpieczeniowej.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 27 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników migrujących. Sprawa dotyczyła E. Fischer-Lintjens, która pobierała niemiecką rentę i po powrocie do Niderlandów w 2006 r. uzyskała niderlandzką emeryturę z mocą wsteczną od 1 maja 2006 r. Wcześniej posiadała zaświadczenie o niepodleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w Niderlandach, ponieważ korzystała ze świadczeń na podstawie niemieckiego ustawodawstwa. Po przyznaniu niderlandzkiej emerytury z mocą wsteczną, zaświadczenie to zostało cofnięte z mocą wsteczną od 1 czerwca 2006 r. Niderlandzkie przepisy (Zvw) ograniczały możliwość przystąpienia do ubezpieczenia zdrowotnego z mocą wsteczną do czterech miesięcy od powstania obowiązku ubezpieczeniowego. W związku z tym E. Fischer-Lintjens nie mogła uzyskać ochrony ubezpieczeniowej od 1 maja 2006 r., co skutkowało przerwaniem jej ochrony zdrowotnej. Sąd odsyłający pytał, czy pojęcie 'należna' w art. 27 rozporządzenia nr 1408/71 odnosi się do daty przyznania emerytury z mocą wsteczną, oraz czy przepisy unijne stoją na przeszkodzie niderlandzkiemu uregulowaniu, które uniemożliwia przystąpienie do ubezpieczenia zdrowotnego z mocą wsteczną w takim zakresie, aby zapewnić ciągłość ochrony. Trybunał orzekł, że emerytura powinna być uważana za 'należną' od początku okresu, za który była faktycznie wypłacana, niezależnie od daty formalnego przyznania. Ponadto, przepisy unijne stoją na przeszkodzie niderlandzkiemu uregulowaniu, które uniemożliwia osobie uprawnionej do emerytury przyznanej z mocą wsteczną przystąpienie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tą samą mocą wsteczną, jeśli skutkuje to pozbawieniem jej wszelkiej ochrony ubezpieczeniowej. Narusza to skuteczność rozporządzenia nr 1408/71 i obowiązki państw członkowskich w zakresie zapewnienia ciągłości ochrony zabezpieczenia społecznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Emerytura lub renta powinna być uważana za należną od początku okresu, za który była faktycznie wypłacana, niezależnie od daty formalnego stwierdzenia prawa do niej.

Uzasadnienie

System zabezpieczenia społecznego UE ma zapewnić ciągłość ochrony. Ustalenie momentu 'należności' świadczenia na podstawie faktycznej wypłaty, a nie daty decyzji, zapobiega przerwom w ochronie i jest zgodne z celami rozporządzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

E. Fischer-Lintjens (pośrednio, poprzez korzystną wykładnię przepisów UE)

Strony

NazwaTypRola
Raad van bestuur van de Sociale verzekeringsbankorgan_krajowypozwany
E. Fischer-Lintjensosoba_fizycznaskarżący
rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 27

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Dotyczy emerytów lub rencistów uprawnionych do świadczeń na podstawie ustawodawstwa kilku państw członkowskich, w tym państwa zamieszkania, i uprawnionych do świadczeń w tym ostatnim państwie. Określa, że otrzymują oni świadczenia od instytucji miejsca zamieszkania na jej rachunek, tak jakby pobierali świadczenia tylko z tego państwa.

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 84a

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Reguluje wzajemne informowanie i współpracę między instytucjami i osobami objętymi rozporządzeniem, a także skutki niespełnienia obowiązków informacyjnych.

Rozporządzenie nr 1408/71 art. Załącznik VI, rubryka R, pkt 1 lit. a) i b)

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Określa warunki uprawnienia do świadczeń rzeczowych na podstawie ustawodawstwa Niderlandów, w tym obowiązek ubezpieczenia się w instytucji świadczącej ubezpieczenia zdrowotne.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 28

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Określa zasady dotyczące świadczeń dla emerytów lub rencistów, którzy nie mają prawa do świadczeń w państwie zamieszkania, ale otrzymują je dla siebie i rodziny, jeśli mieliby do nich prawo w innym państwie członkowskim.

AOW art. 14 ust. 1

Algemene ouderdomswet

AOW art. 16 ust. 2

Algemene ouderdomswet

AWBZ art. 5 ust. 1 i 4

Algemene wet bijzondere ziektekosten

AWBZ art. 5c

Algemene wet bijzondere ziektekosten

KB 746 art. 21 ust. 1 i 6

Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen 1999

Zvw art. 2 ust. 1

Zorgverzekeringswet

Zvw art. 3 ust. 1

Zorgverzekeringswet

Zvw art. 5 ust. 1 i 5

Zorgverzekeringswet

Określa, że ubezpieczenie zdrowotne może mieć skutki z mocą wsteczną tylko wtedy, gdy przystąpiono do niego w ciągu czterech miesięcy od powstania obowiązku ubezpieczeniowego.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Emerytura powinna być uważana za należną od daty faktycznej wypłaty, a nie od daty decyzji, aby zapewnić ciągłość ochrony ubezpieczeniowej. Przepisy UE wymagają, aby państwa członkowskie nie pozbawiały osób uprawnionych ochrony ubezpieczeniowej z powodu luk w krajowych przepisach dotyczących mocy wstecznej ubezpieczenia. Naruszenie zasady skuteczności (effet utile) rozporządzenia nr 1408/71 przez niderlandzkie przepisy ograniczające moc wsteczną ubezpieczenia zdrowotnego.

Odrzucone argumenty

Argument rządu niderlandzkiego, że przerwanie ubezpieczenia zdrowotnego wynikało z braku powiadomienia o zmianie sytuacji przez E. Fischer-Lintjens. Argument, że niderlandzkie przepisy dotyczące ograniczenia mocy wstecznej ubezpieczenia zdrowotnego służą celom ubezpieczeniowym i zapobieganiu nadużyciom.

Godne uwagi sformułowania

skuteczność (effet utile) rozporządzenia nr 1408/71 zapewnienie, by każda osoba objęta systemem zabezpieczenia społecznego, podlegająca zakresowi stosowania tego rozporządzenia, była nim objęta w sposób ciągły obowiązek ponoszenia ciężaru świadczeń rzeczowych jest w konsekwencji akcesoryjny w stosunku do faktycznej właściwości w zakresie emerytury nie mogą powodować wyłączenia z zakresu stosowania ustawodawstwa krajowego [...] osób, względem których to samo ustawodawstwo znajduje zastosowanie zgodnie z rozporządzeniem nr 1408/71

Skład orzekający

M. Ilešič

prezes

A. Ó Caoimh

sprawozdawca

C. Toader

sędzia

E. Jarašiūnas

sędzia

C.G. Fernlund

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'należna emerytura' w kontekście zabezpieczenia społecznego UE, zasada ciągłości ochrony ubezpieczeniowej, zasada pierwszeństwa prawa UE nad krajowymi przepisami ograniczającymi prawa wynikające z unijnych rozporządzeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób pobierających emerytury z kilku państw członkowskich i korzystających ze świadczeń zdrowotnych, w kontekście rozporządzenia nr 1408/71 (obecnie zastąpionego przez rozporządzenie 883/2004).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak przepisy UE chronią obywateli przed lukami w systemach zabezpieczenia społecznego, nawet gdy krajowe regulacje wydają się niekorzystne. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa UE w codziennym życiu.

Czy możesz stracić ochronę zdrowotną przez biurokrację? TSUE mówi: Nie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI