C-543/03

Trybunał Sprawiedliwości2005-06-07
cjeuprawo_ue_ogolneswobody_przemieszczania_sie_i_koordynacja_ubezpieczen_spolecznychWysokatrybunal
zabezpieczenie społecznepracownicy migrującyświadczenia rodzinnezasiłek wychowawczyurlop wychowawczypaństwo zatrudnieniapaństwo zamieszkaniakoordynacja systemówTSUEprawo UE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że pracownik migrujący pozostaje objęty przepisami o zabezpieczeniu społecznym nawet na urlopie wychowawczym, a prawo do świadczeń rodzinnych przysługuje zasadniczo państwu zatrudnienia, chyba że współmałżonek pracuje w państwie zamieszkania.

Sprawa dotyczyła dwóch austriackich pracownic, które mieszkały w Niemczech, ale pracowały w Austrii. Po urodzeniu dzieci skorzystały z urlopu wychowawczego i ubiegały się o zasiłek wychowawczy w Niemczech oraz zasiłek z tytułu opieki nad dzieckiem w Austrii. Oba wnioski zostały odrzucone z powodu kolizji przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych w różnych państwach członkowskich. Trybunał wyjaśnił, że pracownik migrujący na urlopie wychowawczym nadal podlega przepisom o zabezpieczeniu społecznym. Określił, że prawo do świadczeń rodzinnych przysługuje zasadniczo państwu zatrudnienia, ale jeśli współmałżonek pracuje w państwie zamieszkania, to to państwo ma pierwszeństwo w wypłacie świadczeń.

Sprawa C-543/03 dotyczyła wykładni rozporządzeń wspólnotowych (EWG) nr 1408/71 i 574/72 w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w szczególności świadczeń rodzinnych dla pracowników migrujących. Dwie obywatelki Austrii, Christine Dodl i Petra Oberhollenzer, pracowały w Austrii, ale mieszkały w Niemczech wraz ze swoimi partnerami, którzy byli zatrudnieni w Niemczech. Po urodzeniu dzieci skarżące skorzystały z urlopu wychowawczego. Wystąpiły o zasiłek wychowawczy w Niemczech i zasiłek z tytułu opieki nad dzieckiem w Austrii. Niemieckie urzędy odmówiły przyznania zasiłku wychowawczego, wskazując na właściwość Austrii, a austriacki ubezpieczyciel odmówił przyznania zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem, powołując się na przepisy zapobiegające kumulacji świadczeń i pierwszeństwo państwa zamieszkania. Sąd krajowy (Oberlandesgericht Innsbruck) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniami dotyczącymi statusu pracownika na urlopie wychowawczym oraz określenia właściwego państwa do wypłaty świadczeń rodzinnych w sytuacji, gdy rodzice pracują w różnych państwach członkowskich, a dzieci mieszkają z nimi. Trybunał orzekł, że osoba ubezpieczona w systemie zabezpieczenia społecznego, nawet na urlopie wychowawczym, nadal posiada status pracownika w rozumieniu rozporządzenia 1408/71. W kwestii świadczeń rodzinnych, Trybunał wyjaśnił, że zasadniczo właściwe jest państwo miejsca zatrudnienia (zgodnie z art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 574/72). Jednakże, jeśli osoba sprawująca opiekę nad dzieckiem (np. współmałżonek lub konkubent pracownika) wykonuje działalność zawodową w państwie członkowskim miejsca zamieszkania, to świadczenia rodzinne powinny być wypłacane przez to państwo (zgodnie z art. 10 ust. 1 lit. b) ppkt i) rozporządzenia 574/72), a wypłata przez państwo zatrudnienia jest zawieszona do wysokości świadczeń należnych w państwie zamieszkania. W tej konkretnej sprawie, ponieważ partnerzy skarżących pracowali w Niemczech, to Niemcy były właściwe do wypłaty świadczeń, a Austria mogła jedynie wyrównać ewentualną różnicę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba ubezpieczona w systemie zabezpieczenia społecznego, nawet na urlopie wychowawczym, posiada przymiot pracownika w rozumieniu rozporządzenia nr 1408/71, bez względu na istnienie stosunku pracy.

Uzasadnienie

Status pracownika w rozumieniu rozporządzenia nr 1408/71 wynika z faktu ubezpieczenia w systemie zabezpieczenia społecznego, a nie z samego istnienia stosunku pracy. Urlop wychowawczy nie pozbawia pracownika tego statusu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

pracownik migrujący (w zakresie interpretacji przepisów)

Strony

NazwaTypRola
Christine Dodlosoba_fizycznaskarżący
Petra Oberhollenzerosoba_fizycznaskarżący
Tiroler Gebietskrankenkasseorgan_krajowypozwany
Rzeczpospolita Polskapanstwo_czlonkowskieinne
Rząd austriackiorgan_krajowyinne
Rząd niemieckiorgan_krajowyinne
Rząd fińskiorgan_krajowyinne
Komisja Wspólnot Europejskichinstytucja_ueinne

Przepisy (11)

Główne

Rozp. 1408/71 art. 1 § lit. a)

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Definicja pracownika najemnego i osoby prowadzącej działalność na własny rachunek jako osoby ubezpieczonej w systemie zabezpieczenia społecznego.

Rozp. 1408/71 art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Zakres podmiotowy stosowania rozporządzenia do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i członków ich rodzin.

Rozp. 1408/71 art. 4 § ust. 1 lit. h)

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Stosowanie rozporządzenia do świadczeń rodzinnych.

Rozp. 1408/71 art. 13 § ust. 2 lit. a)

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Zasada podlegania ustawodawstwu jednego państwa członkowskiego – pracownik zatrudniony na terytorium jednego państwa podlega jego ustawodawstwu, nawet jeśli zamieszkuje w innym.

Rozp. 1408/71 art. 73

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Prawo do świadczeń rodzinnych dla pracownika, którego członkowie rodziny zamieszkują w innym państwie członkowskim.

Rozp. 574/72 art. 10 § ust. 1 lit. a)

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72

Zawieszenie świadczeń w państwie zamieszkania, gdy są należne w państwie zatrudnienia na podstawie art. 73 Rozp. 1408/71.

Rozp. 574/72 art. 10 § ust. 1 lit. b) ppkt i)

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72

Zawieszenie świadczeń w państwie zatrudnienia (na podstawie art. 73 Rozp. 1408/71), jeśli osoba sprawująca opiekę wykonuje działalność zawodową w państwie zamieszkania.

Pomocnicze

Rozp. 1408/71 art. 76

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71

Zasady pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń rodzinnych (nie miał zastosowania w tej sprawie).

FLAG art. 2 § ust. 1

Ustawa w sprawie wyrównania wydatków rodzinnych (Familienlastenausgleichsgesetz)

Prawo do zasiłku rodzinnego w Austrii (wymóg stałego miejsca zamieszkania).

KBGG art. 2 § ust. 1

Ustawa w sprawie zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem (Kinderbetreuungsgeldgesetz)

Warunki przyznania zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem w Austrii.

BErzGG art. 1 § ust. 1

Ustawa w sprawie przyznawania zasiłków i urlopów wychowawczych (Bundeserziehungsgeldgesetz)

Warunki przyznania zasiłku wychowawczego w Niemczech.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracownik na urlopie wychowawczym nadal posiada status pracownika w rozumieniu rozporządzenia 1408/71. W przypadku zbiegu praw do świadczeń rodzinnych, gdy współmałżonek pracuje w państwie zamieszkania, to państwo zamieszkania ma pierwszeństwo w wypłacie świadczeń.

Odrzucone argumenty

Argumenty wskazujące, że urlop wychowawczy pozbawia pracownika statusu pracownika. Argumenty oparte na pierwszeństwie państwa zatrudnienia bez uwzględnienia sytuacji, gdy współmałżonek pracuje w państwie zamieszkania.

Godne uwagi sformułowania

Dana osoba posiada przymiot „pracownika” w rozumieniu rozporządzenia nr 1408/71 od chwili gdy jest ona ubezpieczona, choćby na wypadek tylko jednego ryzyka, [...] bez względu na istnienie stosunku pracy. Jeśli osoba sprawująca opiekę nad dzieckiem [...] wykonuje działalność zawodową w państwie członkowskim miejsca zamieszkania, to świadczenia rodzinne powinny [...] być wypłacane przez to państwo członkowskie.

Skład orzekający

V. Skouris

prezes

P. Jann

prezes_izby

C.W.A. Timmermans

prezes_izby

A. Rosas

prezes_izby

C. Gulmann

sędzia

J.P. Puissochet

sędzia

K. Schiemann

sprawozdawca

J. Makarczyk

sędzia

P. Kūris

sędzia

E. Juhász

sędzia

U. Lõhmus

sędzia

E. Levits

sędzia

A.Ó Caoimh

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w szczególności świadczeń rodzinnych dla pracowników migrujących, statusu pracownika na urlopie wychowawczym oraz zasad zapobiegania kumulacji świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu praw do świadczeń w państwie zatrudnienia i zamieszkania, z uwzględnieniem aktywności zawodowej współmałżonka w państwie zamieszkania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznych problemów pracowników migrujących związanych z zasiłkami rodzinnymi, co jest istotne dla wielu osób i firm w UE. Wyjaśnia złożone zasady koordynacji świadczeń.

Urlop wychowawczy a zasiłki rodzinne: Kto płaci, gdy pracujesz w jednym kraju, a mieszkasz w drugim?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI