C-542/16
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że doradztwo finansowe dotyczące inwestowania kapitału w ramach ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym wchodzi w zakres dyrektywy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, nawet jeśli pośrednik nie miał zamiaru zawarcia rzeczywistej umowy ubezpieczeniowej.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o pośrednictwie ubezpieczeniowym (2002/92/WE) oraz dyrektywy o rynkach instrumentów finansowych (2004/39/WE). Sąd najwyższy Szwecji pytał, czy czynności przygotowawcze do zawarcia umowy ubezpieczenia, nawet bez zamiaru jej zawarcia, wchodzą w zakres definicji pośrednictwa ubezpieczeniowego. Ponadto, czy doradztwo finansowe dotyczące inwestycji kapitałowych w ramach ubezpieczeń na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym podlega dyrektywie o pośrednictwie ubezpieczeniowym czy dyrektywie o rynkach instrumentów finansowych. Trybunał orzekł, że pośrednictwo ubezpieczeniowe obejmuje prace przygotowawcze niezależnie od zamiaru pośrednika, a doradztwo w tym kontekście podlega dyrektywie o pośrednictwie ubezpieczeniowym, a nie dyrektywie o rynkach instrumentów finansowych.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2002/92/WE w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego oraz dyrektywy 2004/39/WE w sprawie rynków instrumentów finansowych. Sprawy główne dotyczyły sporów o odszkodowanie z tytułu utraty środków zainwestowanych w produkty ubezpieczeniowe na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, gdzie pośrednictwo prowadziły firmy, które następnie zbankrutowały lub których dyrektorzy przywłaszczyli środki. Sąd najwyższy Szwecji pytał, czy czynności przygotowawcze do zawarcia umowy ubezpieczenia, nawet jeśli pośrednik nie miał zamiaru zawarcia rzeczywistej umowy, wchodzą w zakres definicji pośrednictwa ubezpieczeniowego (pytanie pierwsze). Trybunał orzekł, że pojęcie 'pośrednictwa ubezpieczeniowego' obejmuje prace przygotowawcze niezależnie od zamiaru pośrednika, kierując się celem ochrony konsumentów i obiektywnym charakterem tych czynności. Drugie pytanie dotyczyło tego, czy doradztwo finansowe dotyczące inwestowania kapitału w ramach ubezpieczeń na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym podlega dyrektywie 2002/92/WE czy dyrektywie 2004/39/WE. Trybunał stwierdził, że takie doradztwo, będące integralną częścią umowy ubezpieczenia, wchodzi w zakres dyrektywy 2002/92/WE jako prace przygotowawcze do zawarcia umowy ubezpieczenia. Wykluczył jednocześnie stosowanie dyrektywy 2004/39/WE, wskazując na przepisy wyłączające usługi świadczone okazjonalnie w ramach innej działalności regulowanej oraz na późniejsze zmiany legislacyjne (dyrektywa 2014/65/UE) mające na celu spójną ochronę inwestorów w odniesieniu do produktów inwestycyjnych opartych na ubezpieczeniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, pojęcie 'pośrednictwa ubezpieczeniowego' obejmuje prace przygotowawcze do zawarcia umowy ubezpieczenia, niezależnie od zamiaru pośrednika ubezpieczeniowego zawarcia lub nie rzeczonych umów. Znaczenie ma obiektywny charakter czynności.
Uzasadnienie
Definicja pośrednictwa ubezpieczeniowego w dyrektywie 2002/92/WE odnosi się do obiektywnie wykonywanych czynności, a nie do zamiaru pośrednika. Cel dyrektywy, jakim jest ochrona konsumentów, wymaga objęcia zakresem stosowania również sytuacji, gdy pośrednik nie ma zamiaru zawarcia umowy, co zapobiega unikaniu odpowiedzialności przez pośrednika powołującego się na własne oszustwo. Subiektywne postrzeganie klienta również nie ma znaczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Länsförsäkringar Sak Försäkringsaktiebolag | spolka | pozwany |
| Dödsboet efter Ingvar Mattsson | inne | pozwany |
| Jan-Erik Strobel i in. | inne | skarżący |
| Lisa Bergström i in. | inne | skarżący |
| Ann-Christin Jönsson i in. | inne | skarżący |
| Daniel Röme i in. | inne | skarżący |
| Rząd szwedzki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd czeski | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
Dyrektywa 2002/92/WE art. 1 § 1
Dyrektywa 2002/92/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 grudnia 2002 r. w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego
Dyrektywa 2002/92/WE art. 2 § 3
Dyrektywa 2002/92/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 grudnia 2002 r. w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego
Definicja 'pośrednictwa ubezpieczeniowego' obejmuje prace przygotowawcze do zawarcia umów ubezpieczenia, niezależnie od zamiaru pośrednika i faktycznego zawarcia umowy.
Dyrektywa 2004/39/WE art. 1 § 1
Dyrektywa 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych
Dyrektywa 2004/39/WE art. 2 § 1
Dyrektywa 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych
Wyłączenie z zakresu stosowania usług inwestycyjnych świadczonych okazjonalnie w ramach innej działalności regulowanej.
Dyrektywa 2004/39/WE art. 4 § 1
Dyrektywa 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych
Definicje 'przedsiębiorstwo inwestycyjne', 'usługi i działalność inwestycyjna', 'doradztwo inwestycyjne', 'instrumenty finansowe'.
Ustawa w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego art. Rozdział 1 § 1
Ustawa w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego (Sveriges riksdag, lagen (2005:405) om försäkringsförmedling)
Definicja pośrednictwa ubezpieczeniowego.
Pomocnicze
Dyrektywa 2002/92/WE art. 4 § 4
Dyrektywa 2002/92/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 grudnia 2002 r. w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego
Obowiązek państw członkowskich podjęcia środków w celu ochrony konsumentów przed niezdolnością pośrednika do przekazania składki.
Dyrektywa 2002/92/WE art. 12 § 2
Dyrektywa 2002/92/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 grudnia 2002 r. w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego
Obowiązek świadczenia działalności doradczej na podstawie rzetelnej analizy wystarczającej liczby umów ubezpieczeń.
Dyrektywa 2002/92/WE art. 12 § 3
Dyrektywa 2002/92/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 grudnia 2002 r. w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego
Obowiązek określenia wymagań i potrzeb klienta oraz uzasadnienia powodów doradztwa.
Dyrektywa 2004/39/WE art. 19 § 9
Dyrektywa 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych
Usługa inwestycyjna oferowana jako część innego produktu finansowego, podlegającego innym przepisom, nie podlega dodatkowym zobowiązaniom.
Dyrektywa 2014/65/UE
Dyrektywa 2014/65/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych
Zmiany w dyrektywie 2002/92/WE dotyczące produktów inwestycyjnych opartych na ubezpieczeniu.
Ustawa w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego art. Rozdział 5 § 4
Ustawa w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego (Sveriges riksdag, lagen (2005:405) om försäkringsförmedling)
Obowiązek dostosowania doradztwa do celów i potrzeb klienta.
Ustawa w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego art. Rozdział 5 § 7
Ustawa w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego (Sveriges riksdag, lagen (2005:405) om försäkringsförmedling)
Obowiązek naprawienia szkody czysto majątkowej wyrządzonej klientowi przez pośrednika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pojęcie 'pośrednictwa ubezpieczeniowego' obejmuje prace przygotowawcze niezależnie od zamiaru pośrednika, ze względu na cel ochrony konsumentów i obiektywny charakter czynności. Doradztwo finansowe w ramach ubezpieczeń na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym jest integralną częścią pośrednictwa ubezpieczeniowego i podlega dyrektywie 2002/92/WE. Dyrektywa 2004/39/WE wyłącza z zakresu stosowania usługi inwestycyjne świadczone okazjonalnie w ramach innej działalności regulowanej, jaką jest pośrednictwo ubezpieczeniowe.
Odrzucone argumenty
Działalność pośrednictwa ubezpieczeniowego wymaga zamiaru zawarcia rzeczywistej umowy ubezpieczenia. Doradztwo finansowe dotyczące inwestycji kapitałowych w ramach ubezpieczeń na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym podlega dyrektywie 2004/39/WE ze względu na szersze przepisy ochronne.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie 'pośrednictwa ubezpieczeniowego' zostało zdefiniowane poprzez odniesienie się tylko do czynności obiektywnie wykonywanych przez pośrednika ubezpieczeniowego. uzależnienie objęcia działalności zakresem stosowania owej dyrektywy od subiektywnego zamiaru pośrednika ubezpieczeniowego, który tę działalność prowadzi, byłoby sprzeczne z zasadą pewności prawa ze szkodą dla klientów tego pośrednika. pośrednik ubezpieczeniowy mógłby powoływać się na swoje własne zachowanie mające znamiona oszustwa w celu uniknięcia odpowiedzialności względem klientów spoczywającej na nim na mocy dyrektywy 2002/92. doradztwo finansowe dotyczące inwestowania kapitału udzielone w ramach pośrednictwa ubezpieczeniowego dotyczącego zawarcia umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym wchodzi w zakres stosowania dyrektywy 2002/92, a nie w zakres stosowania dyrektywy 2004/39/WE.
Skład orzekający
T. von Danwitz
prezes izby
C. Vajda
sprawozdawca
E. Juhász
sędzia
K. Jürimäe
sędzia
C. Lycourgos
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia 'pośrednictwa ubezpieczeniowego' w kontekście prac przygotowawczych i doradztwa inwestycyjnego w ramach produktów ubezpieczeniowych. Określenie zakresu stosowania dyrektyw 2002/92/WE i 2004/39/WE w odniesieniu do produktów ubezpieczeniowych z elementem inwestycyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego produktu (ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym) i jego interpretacji w świetle przepisów UE obowiązujących w danym czasie. Zmiany legislacyjne (dyrektywa 2014/65/UE) mogły wpłynąć na obecne regulacje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia granicznego między regulacjami dotyczącymi ubezpieczeń a rynkami finansowymi, co jest kluczowe dla wielu profesjonalistów. Wyjaśnia, kiedy doradztwo finansowe w ramach produktów ubezpieczeniowych podlega ścisłym regulacjom.
“Czy doradca finansowy w banku lub firmie ubezpieczeniowej działa na rynku finansowym czy ubezpieczeniowym? TSUE wyjaśnia!”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI