C-542/14

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2016-07-21
cjeukonkurencjauzgodnione praktyki, przetargi, odpowiedzialnośćWysokatrybunal
konkurencjaart. 101 TFUEuzgodniona praktykaprzetargiodpowiedzialność przedsiębiorstwausługodawcaprawo konkurencji UEŁotwa

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przedsiębiorstwo co do zasady nie ponosi odpowiedzialności za działania niezależnego usługodawcy, chyba że usługodawca działał pod kontrolą przedsiębiorstwa, przedsiębiorstwo miało wiedzę o antykonkurencyjnych celach lub mogło przewidzieć takie działania.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 101 ust. 1 TFUE w kontekście odpowiedzialności przedsiębiorstwa za działania niezależnego usługodawcy, który przygotowywał oferty przetargowe dla kilku firm. Sąd krajowy pytał, czy przedsiębiorstwo może być pociągnięte do odpowiedzialności za uzgodnioną praktykę na podstawie działań usługodawcy, nawet jeśli kierownictwo przedsiębiorstwa nie było świadome tych działań. Trybunał wyjaśnił, że co do zasady odpowiedzialność taka nie zachodzi, chyba że usługodawca działał pod kontrolą przedsiębiorstwa, przedsiębiorstwo miało wiedzę o antykonkurencyjnych celach lub mogło przewidzieć takie działania i zaakceptować ryzyko.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 101 ust. 1 TFUE w sprawie, w której łotewski organ ds. konkurencji nałożył grzywny na trzy przedsiębiorstwa za uzgodnioną praktykę w postępowaniu przetargowym. Spór dotyczył odpowiedzialności jednego z przedsiębiorstw (Pārtikas kompānija) za działania niezależnego usługodawcy (MMD lietas), który przygotowywał oferty dla tego przedsiębiorstwa, a jednocześnie wykorzystał jego projekt oferty do przygotowania ofert konkurentów. Sąd krajowy, mimo że uznał, iż praktyka nie wpłynęła na wymianę handlową między państwami członkowskimi, zwrócił się do Trybunału z pytaniem, czy przedsiębiorstwo może być pociągnięte do odpowiedzialności za udział w uzgodnionej praktyce na podstawie działań usługodawcy, nawet jeśli kierownictwo przedsiębiorstwa nie było świadome tych działań. Trybunał potwierdził swoją właściwość do orzekania, wskazując na harmonizację prawa krajowego z prawem UE. Następnie orzekł, że przedsiębiorstwo co do zasady nie ponosi odpowiedzialności za działania niezależnego usługodawcy. Odpowiedzialność taka może jednak powstać, jeśli usługodawca działał pod kierownictwem lub kontrolą przedsiębiorstwa, przedsiębiorstwo miało wiedzę o antykonkurencyjnych celach realizowanych przez konkurentów i usługodawcę i zamierzało przyczynić się do ich realizacji, lub jeśli przedsiębiorstwo mogło racjonalnie przewidzieć antykonkurencyjne działania i było gotowe zaakceptować ryzyko. Ostateczne ustalenie tych okoliczności należy do sądu krajowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Co do zasady nie, chyba że usługodawca działał pod kierownictwem lub kontrolą przedsiębiorstwa, przedsiębiorstwo miało wiedzę o antykonkurencyjnych celach lub mogło racjonalnie przewidzieć antykonkurencyjne działania i było gotowe zaakceptować ryzyko.

Uzasadnienie

Trybunał rozróżnił relację między przedsiębiorstwem a pracownikiem od relacji między przedsiębiorstwem a niezależnym usługodawcą. Stwierdził, że odpowiedzialność za działania pracownika jest automatyczna, natomiast w przypadku usługodawcy wymaga dodatkowych przesłanek wskazujących na kontrolę, wiedzę lub możliwość przewidzenia antykonkurencyjnych działań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
SIA VM Remontsspolkaskarżący
SIA Ausma grupaspolkaskarżący
Konkurences padomeorgan_krajowypozwany
SIA Pārtikas kompānijaspolkastrona_w_postępowaniu_głównym

Przepisy (4)

Główne

TFUE art. 101 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy zakazu porozumień ograniczających konkurencję. W niniejszej sprawie kluczowe było ustalenie, kiedy przedsiębiorstwo może być pociągnięte do odpowiedzialności za działania niezależnego usługodawcy w kontekście tego przepisu.

łotewska ustawa o ochronie konkurencji art. 11 § 1 pkt 5

Konkurences likums

Krajowy przepis zakazujący porozumień dotyczących udziału w przetargach, zharmonizowany z art. 101 ust. 1 TFUE.

Pomocnicze

TWE art. 81

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Poprzednik art. 101 TFUE, przywołany w kontekście harmonizacji prawa.

TWE art. 82

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Poprzednik art. 102 TFUE, przywołany w kontekście harmonizacji prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedsiębiorstwo nie ponosi automatycznie odpowiedzialności za działania niezależnego usługodawcy. Konieczność wykazania kontroli, wiedzy o antykonkurencyjnych celach lub możliwości przewidzenia takich działań przez przedsiębiorstwo.

Odrzucone argumenty

Argument, że działania usługodawcy powinny być automatycznie przypisywane przedsiębiorstwu, analogicznie do działań pracownika.

Godne uwagi sformułowania

przedsiębiorstwo należy rozumieć jako jednostkę gospodarczą usługodawca, w zakresie, w jakim w sposób niezależny świadczy on na danym rynku usługi za wynagrodzeniem, winien być traktowany jak przedsiębiorstwo odrębne nie sposób jednak wykluczyć, że w pewnych okolicznościach usługodawca pozornie niezależny działa w rzeczywistości pod dyrekcją lub kontrolą przedsiębiorstwa korzystającego z jego usług

Skład orzekający

T. von Danwitz

prezes izby

C. Lycourgos

sędzia

E. Juhász

sędzia

C. Vajda

sędzia

K. Jürimäe

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności przedsiębiorstwa za działania podmiotów zewnętrznych w kontekście prawa konkurencji UE, zwłaszcza w sprawach przetargowych i dotyczących uzgodnionych praktyk."

Ograniczenia: Wymaga oceny konkretnych okoliczności faktycznych przez sąd krajowy, w szczególności stopnia niezależności usługodawcy i wiedzy przedsiębiorstwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia ważne zasady odpowiedzialności w prawie konkurencji, które mogą być nieoczywiste dla przedsiębiorców korzystających z usług zewnętrznych podwykonawców.

Czy Twój podwykonawca może narazić Twoją firmę na kary za zmowę? TSUE wyjaśnia granice odpowiedzialności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI