C-540/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-10-09
cjeuprawo_ue_ogolnejurysdykcja i uznawanie orzeczeńWysokatrybunal
jurysdykcjaumowa jurysdykcyjnaklauzula prorogacyjnaBrexitpaństwo trzecierozporządzenie Bruksela I bisokres przejściowyelement zagranicznyautonomia stron

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że klauzula prorogacyjna między dwiema spółkami z siedzibą w Wielkiej Brytanii, zawarta w okresie przejściowym Brexitu i wskazująca sąd państwa członkowskiego UE, jest ważna i podlega jurysdykcji tego sądu, nawet jeśli spór został wniesiony po zakończeniu okresu przejściowego.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 25 rozporządzenia Bruksela I bis w kontekście Brexitu. Dwie spółki z siedzibą w Wielkiej Brytanii zawarły umowę z klauzulą prorogacyjną wskazującą na wyłączną jurysdykcję sądu austriackiego. Spór został wniesiony po zakończeniu okresu przejściowego Brexitu. Sąd odsyłający pytał, czy art. 25 rozporządzenia nadal ma zastosowanie, gdy strony pochodzą z państwa trzeciego (Wielkiej Brytanii po Brexicie) i czy wcześniejsze konwencje nadal obowiązują. Trybunał uznał, że art. 25 rozporządzenia Bruksela I bis ma zastosowanie, nawet jeśli obie strony mają siedzibę w państwie trzecim, a umowa została zawarta w okresie przejściowym, a spór wniesiony po jego zakończeniu.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 25 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 (rozporządzenie Bruksela I bis) w kontekście Brexitu. Sprawa dotyczyła sporu między dwiema spółkami z siedzibą w Wielkiej Brytanii (Cabris Investments Ltd i Revetas Capital Advisors LLP), które zawarły umowę doradztwa z klauzulą prorogacyjną wskazującą na wyłączną jurysdykcję sądu austriackiego (Handelsgericht Wien). Umowa została zawarta w okresie przejściowym Brexitu, a powództwo zostało wniesione po jego zakończeniu. Spółka Revetas Capital Advisors zakwestionowała jurysdykcję sądu austriackiego, argumentując, że rozporządzenie Bruksela I bis nie ma już zastosowania do relacji z Wielką Brytanią po zakończeniu okresu przejściowego. Sąd odsyłający zadał pięć pytań prejudycjalnych, w tym dotyczące zastosowania art. 25 rozporządzenia Bruksela I bis, uchylenia konwencji brukselskiej i konwencji między Zjednoczonym Królestwem a Austrią, a także wpływu art. 50 TUE. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując pierwsze pytanie, orzekł, że art. 25 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis należy interpretować w ten sposób, że objęta jest nim sytuacja, w której obie strony umowy podstawowej mające siedzibę na terytorium Zjednoczonego Królestwa uzgadniają, w drodze umowy jurysdykcyjnej zawartej w okresie przejściowym, jurysdykcję sądu państwa członkowskiego do rozpoznania sporów wynikłych z umowy podstawowej, nawet jeżeli strony te wniosły do tego sądu spór po upływie owego okresu. Trybunał podkreślił, że przepis ten ma zastosowanie niezależnie od miejsca zamieszkania stron, a istnienie umowy jurysdykcyjnej na rzecz sądów państwa członkowskiego, nawet gdy strony pochodzą z państwa trzeciego, podnosi kwestię jurysdykcji w porządku międzynarodowym i wykazuje wymagany element zagraniczny. W związku z tym, że na pierwsze pytanie udzielono odpowiedzi pozytywnej, Trybunał uznał za zbędne rozpatrywanie pozostałych pytań.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 25 ust. 1 rozporządzenia Bruksela I bis należy interpretować w ten sposób, że objęta jest nim taka sytuacja.

Uzasadnienie

Przepis ma zastosowanie niezależnie od miejsca zamieszkania stron, a sytuacja wykazuje element zagraniczny poprzez samą umowę jurysdykcyjną. Cel rozporządzenia (autonomia stron, pewność prawa) przemawia za takim zastosowaniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w zakresie jurysdykcji sądu austriackiego)

Strony

NazwaTypRola
Cabris Investments Ltdspolkaskarżący
Revetas Capital Advisors LLPspolkapozwany
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (17)

Główne

rozporządzenie Bruksela I bis art. 25 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych

Ma zastosowanie nawet jeśli strony mają siedzibę w państwie trzecim i umowa została zawarta w okresie przejściowym, a spór wniesiony po jego zakończeniu.

Pomocnicze

TUE art. 50 § 3

Traktat o Unii Europejskiej

Umowa o wystąpieniu art. 126

Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej

konwencja brukselska art. 17

Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

konwencja brukselska art. 18

Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

konwencja brukselska art. 55

Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

konwencja brukselska art. 56

Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

konwencja brukselska art. 66

Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

rozporządzenie Bruksela I art. 23 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych

rozporządzenie Bruksela I bis art. 4 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych

rozporządzenie Bruksela I bis art. 6 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych

rozporządzenie Bruksela I bis art. 31 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych

rozporządzenie Bruksela I bis art. 68 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych

rozporządzenie Bruksela I bis art. 69

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych

rozporządzenie Bruksela I bis art. 70 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych

rozporządzenie Bruksela I bis art. 76 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych

brytyjskie rozporządzenie z 2019 r. art. 82 § 1 lit. b) ppkt (i) części 4

Civil Jurisdiction and Judgments (Amendment) (EU Exit) Regulations 2019

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 25 rozporządzenia Bruksela I bis ma zastosowanie niezależnie od miejsca zamieszkania stron, nawet jeśli obie strony pochodzą z państwa trzeciego. Istnienie umowy jurysdykcyjnej na rzecz sądu państwa członkowskiego wykazuje element zagraniczny, nawet jeśli strony pochodzą z państwa trzeciego. Wykładnia zgodna z celami rozporządzenia: autonomia stron i pewność prawa. Zastosowanie art. 25 rozporządzenia Bruksela I bis zapobiega konfliktom jurysdykcyjnym i równoległym postępowaniom.

Odrzucone argumenty

Rozporządzenie Bruksela I bis nie ma zastosowania do relacji z Wielką Brytanią po Brexicie. Umowa jurysdykcyjna zawarta w okresie przejściowym i spór wniesiony po jego zakończeniu wyłączają zastosowanie rozporządzenia. Brak dalszego związku umowy z państwem członkowskim UE wyklucza zastosowanie art. 25 rozporządzenia.

Godne uwagi sformułowania

klauzulę prorogacyjną należy oceniać na dzień wszczęcia postępowania sądowego istnienie umowy jurysdykcyjnej przyznającej jurysdykcję sądom państwa członkowskiego innego niż to, w którym umawiające się strony mają siedzibę, wskazuje samo w sobie na międzynarodowy charakter rozpatrywanej sytuacji sytuacja taka wykazuje wymagany w rozumieniu tego orzecznictwa element zagraniczny cel pewności prawa wymaga, aby sąd krajowy, przed który wytoczono powództwo, mógł łatwo wypowiedzieć się w przedmiocie własnej jurysdykcji, nie będąc zmuszonym do badania sprawy co do istoty

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes-sprawozdawca

T. von Danwitz

wiceprezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego pierwszej izby

I. Ziemele

sędzia

A. Kumin

sędzia

S. Gervasoni

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zakresu stosowania art. 25 rozporządzenia Bruksela I bis w kontekście Brexitu, zwłaszcza w odniesieniu do umów jurysdykcyjnych zawartych w okresie przejściowym i sporów wniesionych po jego zakończeniu, gdy strony pochodzą z państwa trzeciego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z Brexitem i umowami jurysdykcyjnymi zawartymi w okresie przejściowym. Interpretacja art. 25 rozporządzenia Bruksela I bis może być odmienna w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa jest interesująca ze względu na jej związek z Brexitem i wykładnię kluczowego przepisu dotyczącego jurysdykcji sądowej w sprawach transgranicznych, co ma praktyczne znaczenie dla firm działających na rynku UE.

Brexit nie zamyka drzwi do europejskich sądów: TSUE potwierdza ważność klauzul prorogacyjnych między firmami z Wielkiej Brytanii.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI