C-540/21

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-06-08
cjeuprawo_ue_ogolneochrona konsumentówWysokatrybunal
pandemia COVID-19imprezy turystycznezwrot wpłatnieuniknione i nadzwyczajne okolicznościochrona konsumentówuchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiegoprawo UE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że Słowacja naruszyła prawo UE, wprowadzając przepisy pozwalające organizatorom turystyki na oferowanie zastępczych imprez turystycznych zamiast zwrotu pieniędzy podróżnym w przypadku odwołania imprezy z powodu pandemii COVID-19.

Komisja Europejska wniosła skargę przeciwko Słowacji, zarzucając naruszenie dyrektywy w sprawie imprez turystycznych poprzez wprowadzenie przepisów krajowych pozwalających organizatorom na oferowanie podróżnym zastępczych imprez turystycznych zamiast natychmiastowego zwrotu wpłat w przypadku odwołania imprezy z powodu pandemii COVID-19. Słowacja argumentowała, że przepisy te były konieczne, aby zapobiec upadłości biur podróży i że pandemia stanowiła siłę wyższą. Trybunał uznał, że pandemia COVID-19 kwalifikuje się jako 'nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności', a zwrot wpłat powinien być dokonany w formie pieniężnej, a nie jako oferta zastępczej imprezy turystycznej. Trybunał stwierdził uchybienie zobowiązaniom przez Słowację.

Skarga Komisji Europejskiej dotyczyła naruszenia przez Słowację dyrektywy (UE) 2015/2302 w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych. Komisja zarzuciła, że słowacka ustawa nr 136/2020, wprowadzając art. 33a do ustawy nr 170/2018, pozwoliła organizatorom turystyki na oferowanie podróżnym zastępczych imprez turystycznych zamiast pełnego zwrotu wpłat w przypadku odwołania imprezy z powodu pandemii COVID-19. Zgodnie z dyrektywą, w przypadku nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności, podróżny ma prawo do pełnego zwrotu wpłat w terminie 14 dni. Słowacja argumentowała, że pandemia COVID-19 stanowiła siłę wyższą i że przepisy te były niezbędne do ochrony branży turystycznej przed upadłością. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że pandemia COVID-19 kwalifikuje się jako 'nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności' w rozumieniu dyrektywy. Podkreślił, że zwrot wpłat powinien być dokonany w formie pieniężnej, a nie jako oferta zastępczej imprezy turystycznej, która nie jest równoznaczna ze zwrotem. Trybunał odrzucił argument Słowacji o sile wyższej, wskazując, że państwo członkowskie nie może powoływać się na trudności wewnętrzne jako uzasadnienie naruszenia prawa UE, a zamiast tego powinno rozważyć środki pomocy państwa. W konsekwencji, Trybunał stwierdził, że Republika Słowacka uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy dyrektywy 2015/2302 i nakazał jej pokrycie kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, światowy kryzys zdrowotny, taki jak pandemia COVID-19, może być uznany za 'nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności' w rozumieniu art. 12 dyrektywy 2015/2302.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że pandemia COVID-19 jest sytuacją poza kontrolą, której skutków nie można było uniknąć, nawet przy podjęciu wszelkich rozsądnych działań, i stanowi znaczące zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, co wpisuje się w definicję 'nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności'. Ograniczenie tej definicji do wydarzeń lokalnych byłoby sprzeczne z celem dyrektywy i zasadą pewności prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_uchybienie

Strona wygrywająca

Komisja Europejska

Strony

NazwaTypRola
Komisja Europejskainstytucja_ueskarżąca
Królestwo Daniipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Republika Słowackapanstwo_czlonkowskiepozwana

Przepisy (7)

Główne

Dyrektywa 2015/2302 art. 12 § 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302

Określa prawo podróżnego do rozwiązania umowy bez opłaty za rozwiązanie w przypadku nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności, z prawem do pełnego zwrotu wpłat.

Dyrektywa 2015/2302 art. 12 § 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302

Określa sytuacje, w których organizator może rozwiązać umowę z powodu nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności i jest zobowiązany do pełnego zwrotu wpłat.

Dyrektywa 2015/2302 art. 12 § 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302

Określa termin dokonania zwrotów – nie później niż w ciągu 14 dni od rozwiązania umowy.

Dyrektywa 2015/2302 art. 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302

Stanowi o pełnej harmonizacji dziedzin objętych dyrektywą, zakazując państwom członkowskim wprowadzania przepisów odbiegających od dyrektywy.

TFUE art. 258

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

Pomocnicze

ustawa nr 170/2018 art. 33a

Ustawa nr 170/2018 o imprezach turystycznych, powiązanych usługach turystycznych i niektórych warunkach mających zastosowanie do działalności turystycznej

Tymczasowe przepisy dotyczące wyjątkowej sytuacji spowodowanej COVID-19, pozwalające na oferowanie zastępczych imprez turystycznych zamiast zwrotu pieniędzy.

TFUE art. 107 § 2 lit. b

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna dla dozwolonej pomocy państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pandemia COVID-19 kwalifikuje się jako 'nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności' w rozumieniu dyrektywy 2015/2302. Zwrot wpłat powinien być dokonany w formie pieniężnej, a nie jako oferta zastępczej imprezy turystycznej. Dyrektywa 2015/2302 dokonuje pełnej harmonizacji i nie zezwala na odstępstwa od jej przepisów. Państwo członkowskie nie może powoływać się na siłę wyższą ani trudności wewnętrzne w celu uzasadnienia naruszenia prawa UE.

Odrzucone argumenty

Pandemia COVID-19 nie mieści się w definicji 'nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności' z dyrektywy 2015/2302. Oferta zastępczej imprezy turystycznej stanowi formę zwrotu w rozumieniu dyrektywy. Przepisy krajowe były konieczne do ochrony branży turystycznej przed upadłością i stanowiły wyważenie interesów. Pandemia COVID-19 stanowiła siłę wyższą, która uniemożliwiła Słowacji wywiązanie się ze zobowiązań.

Godne uwagi sformułowania

światowy kryzys zdrowotny taki jak pandemia COVID-19 należy, jako taki, uznać za mogący wchodzić w zakres tego pojęcia [nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności] pojęcie „zwrotu” w rozumieniu art. 12 ust. 2 i 3 dyrektywy 2015/2302 oznacza zwrócenie wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej w formie kwoty pieniężnej państwo członkowskie nie może powoływać się na trudności o charakterze wewnętrznym w celu uzasadnienia uchybienia zobowiązaniom wynikającym z prawa Unii

Skład orzekający

A. Prechal

sprawozdawca

M.L. Arastey Sahún

sędzia

F. Biltgen

sędzia

N. Wahl

sędzia

J. Passer

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności' w kontekście pandemii, obowiązek zwrotu wpłat w formie pieniężnej w przypadku odwołania imprez turystycznych, oraz ograniczenia dla państw członkowskich w zakresie wprowadzania przepisów krajowych sprzecznych z prawem UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pandemii COVID-19 i interpretacji dyrektywy 2015/2302. Może mieć zastosowanie do innych sytuacji kryzysowych, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnie znanej pandemii COVID-19 i jej wpływu na prawa konsumentów w branży turystycznej, co czyni ją bardzo aktualną i interesującą dla szerokiego grona odbiorców.

Pandemia COVID-19: Czy biura podróży mogły odmówić zwrotu pieniędzy? Trybunał UE rozstrzyga!

Sektor

turystyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI