C-540/19
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że instytucja publiczna dochodząca zwrotu świadczeń alimentacyjnych ma prawo powołać się na jurysdykcję sądu zwykłego miejsca pobytu wierzyciela.
Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia nr 4/2009 w przedmiocie jurysdykcji w sprawach alimentacyjnych. Instytucja publiczna, która wypłaciła świadczenia socjalne matce, wstąpiła w jej prawa wobec syna zobowiązanego do alimentów. Sąd odsyłający pytał, czy instytucja ta może dochodzić zwrotu świadczeń przed sądem zwykłego miejsca pobytu wierzyciela. Trybunał uznał, że tak, ponieważ jest to zgodne z celami rozporządzenia i ułatwia dochodzenie należności.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 3 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 w sprawie jurysdykcji w sprawach alimentacyjnych. Sprawa dotyczyła powództwa regresowego wniesionego przez niemiecką instytucję publiczną (Landkreis Harburg) przeciwko WV, zamieszkałemu w Wiedniu, w celu odzyskania świadczeń alimentacyjnych wypłaconych matce WV, która przebywa w Niemczech. Instytucja publiczna wstąpiła w prawa matki na mocy niemieckiego prawa cywilnego i socjalnego. Sąd niemiecki (Bundesgerichtshof) miał wątpliwości, czy instytucja publiczna, która wstąpiła w prawa wierzyciela alimentacyjnego, może powołać się na jurysdykcję sądu zwykłego miejsca pobytu wierzyciela zgodnie z art. 3 lit. b) rozporządzenia nr 4/2009. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując przepisy rozporządzenia, uznał, że art. 3 ustanawia alternatywne kryteria jurysdykcji o równej randze. Stwierdził, że brzmienie przepisu nie wyklucza możliwości wniesienia powództwa przez instytucję publiczną, która wstąpiła w prawa wierzyciela. Uznanie takiej jurysdykcji jest zgodne z celami rozporządzenia, które obejmują ułatwienie dochodzenia międzynarodowych należności alimentacyjnych i zapewnienie skuteczności egzekucji. Trybunał podkreślił, że instytucja publiczna, działając w imieniu wierzyciela, może skorzystać z tych samych możliwości jurysdykcyjnych, co sam wierzyciel. Ponadto, art. 64 rozporządzenia nr 4/2009 przewiduje możliwość działania instytucji publicznych jako wnioskodawców w sprawach dotyczących uznawania i wykonywania orzeczeń. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że instytucja publiczna dochodząca zwrotu świadczeń alimentacyjnych ma prawo powołać się na jurysdykcję sądu zwykłego miejsca pobytu wierzyciela alimentacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, instytucja publiczna dochodząca zwrotu świadczeń alimentacyjnych ma prawo powołać się na jurysdykcję sądu zwykłego miejsca pobytu wierzyciela alimentacyjnego, przewidzianą w art. 3 lit. b) rozporządzenia nr 4/2009.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że art. 3 rozporządzenia nr 4/2009 ustanawia alternatywne kryteria jurysdykcji o równej randze. Brzmienie przepisu nie wyklucza możliwości wniesienia powództwa przez instytucję publiczną, która wstąpiła w prawa wierzyciela. Taka interpretacja jest zgodna z celami rozporządzenia, które obejmują ułatwienie dochodzenia międzynarodowych należności alimentacyjnych i zapewnienie skuteczności egzekucji. Artykuł 64 rozporządzenia również wspiera możliwość działania instytucji publicznych jako wnioskodawców.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
instytucja publiczna (Landkreis Harburg)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| WV | osoba_fizyczna | pozwany |
| Landkreis Harburg | organ_krajowy | instytucja_powodowa |
Przepisy (9)
Główne
Rozporządzenie nr 4/2009 art. 3 § lit. b)
Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych
Sąd zwykłego miejsca pobytu wierzyciela ma jurysdykcję w sprawach alimentacyjnych, a instytucja publiczna wstępująca w prawa wierzyciela może z tej jurysdykcji skorzystać.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 4/2009 art. 64 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych
Termin 'wierzyciel' obejmuje instytucję publiczną działającą w imieniu osoby fizycznej, której należne są świadczenia alimentacyjne, lub instytucję, której przysługuje zwrot należności z tytułu świadczeń wypłaconych zamiast świadczeń alimentacyjnych.
Rozporządzenie nr 4/2009 art. 2 § ust. 1 pkt 10
Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych
Definicja 'wierzyciela' jako osoby fizycznej, której należne są świadczenia alimentacyjne.
Rozporządzenie nr 4/2009 art. 15
Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych
Prawo właściwe w sprawach zobowiązań alimentacyjnych jest określane zgodnie z protokołem haskim.
Protokół haski art. 3 § ust. 1
Protokół haski z dnia 23 listopada 2007 r. o prawie właściwym dla zobowiązań alimentacyjnych
Zobowiązania alimentacyjne podlegają prawu państwa, w którym wierzyciel ma miejsce zwykłego pobytu.
Protokół haski art. 10
Protokół haski z dnia 23 listopada 2007 r. o prawie właściwym dla zobowiązań alimentacyjnych
Uprawnienie instytucji publicznej do dochodzenia zwrotu świadczeń wypłaconych wierzycielowi zamiast świadczeń alimentacyjnych podlega prawu, któremu podlega ta instytucja.
Konwencja brukselska art. 5 § pkt 2
Konwencja z dnia 27 września 1968 r. o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych
W sprawach alimentacyjnych pozwanym może być sąd miejsca, w którym uprawniony do alimentów ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu.
BGB art. 1601
Bürgerliches Gesetzbuch (kodeks cywilny)
Krewni w linii prostej są zobowiązani do dostarczania sobie środków utrzymania.
SGB XII art. 94 § ust. 1 zdanie pierwsze
Sozialgesetzbuch XII (dwunasta księga kodeksu socjalnego)
Przejście roszczeń wobec osoby zobowiązanej na podstawie prawa cywilnego do obowiązku alimentacyjnego na instytucję właściwą w zakresie pomocy społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 3 rozporządzenia nr 4/2009 ustanawia alternatywne kryteria jurysdykcji o równej randze. Brzmienie art. 3 nie wyklucza możliwości wniesienia powództwa przez instytucję publiczną, która wstąpiła w prawa wierzyciela. Uznanie jurysdykcji sądu zwykłego miejsca pobytu wierzyciela przez instytucję publiczną jest zgodne z celami rozporządzenia (ułatwienie dochodzenia należności, skuteczność egzekucji). Art. 64 rozporządzenia nr 4/2009 przewiduje możliwość działania instytucji publicznych jako wnioskodawców. Paralelizacja jurysdykcji i prawa właściwego (protokół haski) sprzyja rozstrzyganiu spraw alimentacyjnych.
Odrzucone argumenty
Interpretacja art. 5 pkt 2 konwencji brukselskiej (wyrok Blijdenstein) sugerująca, że instytucja publiczna nie może powołać się na jurysdykcję sądu wierzyciela. Definicja 'wierzyciela' w art. 2 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia nr 4/2009 jako osoby fizycznej.
Godne uwagi sformułowania
przepisy jurysdykcyjne powinny być przedmiotem wykładni autonomicznej z odniesieniem w szczególności do celów i do systemu danego rozporządzenia kilka kryteriów o równej randze i mających charakter alternatywny bliskość między sądem właściwym a wierzycielem alimentacyjnym cel polegający na ułatwieniu w największym możliwym stopniu dochodzenia międzynarodowych należności z tytułu zobowiązań alimentacyjnych instytucja publiczna, która z mocy ustawy wstąpiła w prawa wierzyciela alimentacyjnego, musi jednak mieć możliwość zwrócenia się w tym celu do sądu właściwego dla zwykłego miejsca pobytu wierzyciela alimentacyjnego na mocy art. 3 lit. b) rozporządzenia nr 4/2009.
Skład orzekający
A. Prechal
prezes_izby
K. Lenaerts
prezes
L.S. Rossi
sprawozdawca
F. Biltgen
sędzia
N. Wahl
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji w sprawach alimentacyjnych, gdy powództwo wytacza instytucja publiczna, która wstąpiła w prawa wierzyciela. Potwierdzenie autonomicznej wykładni przepisów rozporządzenia nr 4/2009 i jego celów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej instytucji publicznych w sprawach alimentacyjnych i wykładni konkretnego rozporządzenia UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i międzynarodowym, ponieważ wyjaśnia ważną kwestię jurysdykcji w transgranicznych sprawach alimentacyjnych z udziałem instytucji publicznych.
“Instytucja publiczna może pozwać dłużnika alimentacyjnego przed sądem wierzyciela – kluczowe orzeczenie TSUE.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI