C-54/17 i C-55/17

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2018-09-13
cjeuochrona_konsumentownieuczciwe praktyki handlowe, agresywne praktyki handlowe, niezamówiona dostawaWysokatrybunal
ochrona konsumentównieuczciwe praktyki handloweagresywne praktyki handloweniezamówiona dostawakarty SIMusługi telekomunikacyjneobowiązek informacyjnyTSUEprawo UE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że sprzedaż kart SIM z preinstalowanymi usługami bez poinformowania konsumenta o tym fakcie i kosztach stanowi "niezamówioną dostawę" w rozumieniu dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych w kontekście sprzedaży kart SIM z preinstalowanymi usługami telekomunikacyjnymi. Konsumenci nie byli informowani o fakcie instalacji i aktywacji usług ani o związanych z nimi kosztach. Trybunał orzekł, że takie praktyki stanowią "niezamówioną dostawę" w rozumieniu dyrektywy, nawet jeśli konsument musiał podjąć pewne kroki do skorzystania z usługi. Podkreślono, że brak odpowiedniego poinformowania konsumenta narusza jego swobodę wyboru i może prowadzić do nieoczekiwanych kosztów.

Sprawa C-54/17 i C-55/17 dotyczyła wykładni przepisów dyrektywy 2005/29/WE dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych, w szczególności w kontekście sprzedaży kart SIM z preinstalowanymi i aktywowanymi usługami telekomunikacyjnymi (dostęp do Internetu, poczta głosowa). Włoski organ ochrony konkurencji (AGCM) nałożył kary na operatorów Wind i Vodafone za brak poinformowania konsumentów o fakcie instalacji i aktywacji tych usług oraz o ich odpłatności, uznając to za agresywną praktykę handlową. Sądy krajowe miały wątpliwości co do właściwości AGCM w obliczu istnienia szczegółowych przepisów sektorowych dotyczących łączności elektronicznej. Trybunał Sprawiedliwości UE, odpowiadając na pytania prejudycjalne, orzekł, że sprzedaż kart SIM z preinstalowanymi i aktywowanymi usługami, bez uprzedniego i adekwatnego poinformowania konsumenta o tym fakcie oraz o kosztach, stanowi "niezamówioną dostawę" w rozumieniu załącznika I pkt 29 do dyrektywy 2005/29/WE. Podkreślono, że brak odpowiedniego poinformowania konsumenta narusza jego swobodę wyboru i może prowadzić do nieoczekiwanych kosztów, co jest sprzeczne z celem dyrektywy, jakim jest wysoki poziom ochrony konsumentów. Trybunał stwierdził również, że przepisy dyrektywy o usłudze powszechnej nie wyłączają stosowania dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych w takich przypadkach, a zasada szczególności (art. 3 ust. 4 dyrektywy 2005/29) nie stoi na przeszkodzie ocenie takich praktyk w świetle dyrektywy ogólnej, jeśli przepisy sektorowe nie regulują tych kwestii w sposób wyczerpujący lub sprzeczny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, takie zachowanie należy interpretować jako "niezamówioną dostawę" w rozumieniu pkt 29 załącznika I do dyrektywy 2005/29/WE, z zastrzeżeniem weryfikacji przez sąd krajowy.

Uzasadnienie

Brak odpowiedniego poinformowania konsumenta o uprzedniej instalacji i aktywacji usług oraz o ich kosztach oznacza, że konsument nie dokonał wolnego wyboru. Jest to sprzeczne z celem dyrektywy, jakim jest wysoki poziom ochrony konsumentów, zwłaszcza w kontekście asymetrii informacji w sektorze telekomunikacyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Autorità Garante della Concorrenza e del Mercatoorgan_krajowyskarżący
Wind Tre SpAspolkapozwany
Vodafone Italia SpAspolkapozwany
Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioniorgan_krajowyinterwenient
Altroconsumoinneinterwenient
Vito Rizzoosoba_fizycznainterwenient
Telecom Italia SpAspolkainterwenient
Rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (19)

Główne

Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych art. 3 § ust. 4

Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym

W przypadku kolizji między przepisami dyrektywy a innymi przepisami prawa UE regulującymi szczególne aspekty nieuczciwych praktyk handlowych, te inne przepisy mają pierwszeństwo. Dyrektywa ma zastosowanie, gdy brak jest szczególnych przepisów UE.

Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych art. 5 § ust. 2, 4, 5

Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym

Praktyka handlowa jest nieuczciwa, jeśli jest sprzeczna z wymogami staranności zawodowej i istotnie zniekształca zachowanie konsumenta. W szczególności nieuczciwe są praktyki wprowadzające w błąd (art. 6 i 7) lub agresywne (art. 8 i 9). Załącznik I zawiera wykaz praktyk nieuczciwych w każdych okolicznościach.

Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych art. 8

Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym

Definiuje agresywne praktyki handlowe jako te, które poprzez nękanie, przymus lub bezprawny nacisk znacznie ograniczają swobodę wyboru konsumenta.

Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych art. 9

Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym

Wymienia elementy brane pod uwagę przy ustalaniu, czy stosuje się nękanie, przymus lub bezprawny nacisk.

Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych § Załącznik I, pkt 29

Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym

Wykaz praktyk nieuczciwych w każdych okolicznościach, obejmujący "żądanie natychmiastowej lub odroczonej zapłaty za produkty bądź zwrotu lub przechowania produktów, które zostały dostarczone przez przedsiębiorcę, ale nie zostały zamówione przez konsumenta (dostawa niezamówiona)".

Pomocnicze

Dyrektywa ramowa art. 1 § ust. 1

Dyrektywa 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej

Ustanawia zharmonizowane ramy prawne dla usług łączności elektronicznej.

Dyrektywa ramowa art. 8 § ust. 4 lit. b

Dyrektywa 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej

Krajowe organy regulacyjne promują interesy obywateli, zapewniając wysoki poziom ochrony konsumenta.

Dyrektywa o usłudze powszechnej art. 1 § ust. 1, 2, 4

Dyrektywa 2002/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie usługi powszechnej i związanych z sieciami i usługami łączności elektronicznej praw użytkowników

Dotyczy dostarczania sieci i usług łączności elektronicznej użytkownikom końcowym, określa prawa użytkowników i obowiązki przedsiębiorstw. Stosuje się bez uszczerbku dla przepisów o ochronie konsumentów.

Dyrektywa o usłudze powszechnej art. 20 § ust. 1

Dyrektywa 2002/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie usługi powszechnej i związanych z sieciami i usługami łączności elektronicznej praw użytkowników

Konsumenci mają prawo do zawarcia umowy z przedsiębiorstwem świadczącym usługi łączności elektronicznej, która powinna zawierać określone informacje.

Dyrektywa o usłudze powszechnej art. 21

Dyrektywa 2002/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie usługi powszechnej i związanych z sieciami i usługami łączności elektronicznej praw użytkowników

Obowiązek publikowania przejrzystych informacji o cenach, taryfach i warunkach usług.

Kodeks konsumenta art. 19 § ust. 3

Decreto legislativo n. 206 – Codice del consumo

W przypadku kolizji z przepisami UE regulującymi szczególne aspekty nieuczciwych praktyk handlowych, te przepisy UE mają pierwszeństwo.

Kodeks konsumenta art. 20

Decreto legislativo n. 206 – Codice del consumo

Zakaz nieuczciwych praktyk handlowych.

Kodeks konsumenta art. 24

Decreto legislativo n. 206 – Codice del consumo

Agresywne praktyki handlowe.

Kodeks konsumenta art. 25

Decreto legislativo n. 206 – Codice del consumo

Agresywne praktyki handlowe.

Kodeks konsumenta art. 26 § ust. 1 lit. f

Decreto legislativo n. 206 – Codice del consumo

Przejęcie treści załącznika I pkt 29 dyrektywy 2005/29/WE (niezamówiona dostawa).

Kodeks konsumenta art. 27 § ust. 1 bis

Decreto legislativo n. 206 – Codice del consumo

Wyłączna kompetencja AGCM do interweniowania przeciwko nieuczciwym praktykom handlowym, nawet w sektorach regulowanych, po uzyskaniu opinii właściwego organu regulacyjnego.

Kodeks łączności elektronicznej art. 70

Decreto legislativo n. 259 – Codice delle comunicazioni elettroniche

Transpozycja art. 20 dyrektywy o usłudze powszechnej.

Kodeks łączności elektronicznej art. 71

Decreto legislativo n. 259 – Codice delle comunicazioni elettroniche

Transpozycja art. 21 dyrektywy o usłudze powszechnej.

Kodeks łączności elektronicznej art. 98

Decreto legislativo n. 259 – Codice delle comunicazioni elettroniche

Uprawnienia AGCom w dziedzinie sankcji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż kart SIM z preinstalowanymi usługami bez poinformowania konsumenta o tym fakcie i kosztach stanowi "niezamówioną dostawę" w rozumieniu dyrektywy 2005/29/WE. Brak odpowiedniego poinformowania konsumenta narusza jego swobodę wyboru i może prowadzić do nieoczekiwanych kosztów. Przepisy dyrektywy o usłudze powszechnej nie wyłączają stosowania dyrektywy 2005/29/WE, jeśli nie regulują one danej kwestii w sposób wyczerpujący. Zasada szczególności nie stoi na przeszkodzie stosowaniu dyrektywy 2005/29/WE, gdy przepisy sektorowe nie są sprzeczne z dyrektywą ogólną.

Odrzucone argumenty

Argumenty wskazujące na wyłączną właściwość organu sektorowego (AGCom) do ukarania praktyk w sektorze łączności elektronicznej, nawet jeśli stanowią one nieuczciwe praktyki handlowe. Argumenty sugerujące, że przepisy sektorowe (dyrektywa o usłudze powszechnej) wyczerpująco regulują ochronę konsumentów w sektorze łączności elektronicznej, wyłączając stosowanie dyrektywy 2005/29/WE.

Godne uwagi sformułowania

"niezamówiona dostawa" "znacznie ogranicza lub może ograniczyć swobodę wyboru przeciętnego konsumenta" "brak uprzedniego i adekwatnego poinformowania" "asymetria w zakresie informacji i kompetencji technicznych pomiędzy stronami" "sieć zabezpieczeń dla ochrony konsumentów"

Skład orzekający

M. Ilešič

prezes izby

A. Rosas

sędzia

C. Toader

sędzia

A. Prechal

sędzia

E. Jarašiūnas

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia \"niezamówionej dostawy\" w kontekście usług telekomunikacyjnych i znaczenia obowiązku informacyjnego dla ochrony konsumentów. Relacja między dyrektywą ogólną o nieuczciwych praktykach handlowych a przepisami sektorowymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży kart SIM z preinstalowanymi usługami, ale jego zasady dotyczące obowiązku informacyjnego i definicji niezamówionej dostawy mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu konsumentów z usługami telekomunikacyjnymi i pokazuje, jak prawo UE chroni przed nieuczciwymi praktykami, nawet w technicznie złożonych obszarach.

Czy Twoja karta SIM zawiera ukryte usługi? TSUE wyjaśnia, co to jest "niezamówiona dostawa"!

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI