C-538/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że choć państwa członkowskie mogą wprowadzić procedurę zatwierdzania podwyżek opłat za infrastrukturę kolejową, musi ona uwzględniać niezależność zarządcy infrastruktury i nie może naruszać jego swobody decyzyjnej ani praw stron postępowania.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2012/34 w zakresie pobierania opłat za infrastrukturę kolejową, w szczególności procedury zatwierdzania podwyżek opłat przez organy krajowe. Sąd odsyłający pytał, czy zatwierdzenie musi być ex ante, czy ex post, jakie są wymogi publikacji i czy państwo członkowskie jest związane opublikowanymi kwotami. Trybunał stwierdził, że choć procedura zatwierdzenia jest dopuszczalna, nie może ograniczać niezależności zarządcy infrastruktury ani praw stron, a publikacja musi być przejrzysta.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2012/34 w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego, w szczególności przepisów dotyczących pobierania opłat za infrastrukturę kolejową i zatwierdzania podwyżek tych opłat. Sprawa toczyła się między zarządcą austriackiej infrastruktury kolejowej (ÖBB-Infrastruktur AG) a przedsiębiorstwem kolejowym (WESTbahn Management GmbH) a austriacką komisją kontroli kolejowej (Schienen-Control Kommission) w przedmiocie zatwierdzenia podwyżek opłat. Sąd odsyłający (Bundesverwaltungsgericht) zadał pytania dotyczące dopuszczalności zatwierdzania podwyżek ex post, wymogów publikacji w regulaminie sieci oraz wiążącego charakteru opublikowanych informacji dla organu zatwierdzającego. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że dyrektywa 2012/34 nie stoi na przeszkodzie procedurze zatwierdzania podwyżek opłat przez państwo członkowskie, pod warunkiem, że procedura ta uwzględnia zakres swobody zarządcy infrastruktury, nie narusza praw stron i nie uniemożliwia organowi regulacyjnemu wykonywania jego funkcji. Trybunał podkreślił, że regulamin sieci musi zawierać szczegółowe informacje dotyczące podwyżek dla każdego segmentu rynku, a sama zmiana wysokości podwyżek nie stanowi zmiany istotnego elementu systemu pobierania opłat. Ponadto, informacje opublikowane w regulaminie sieci wiążą organ regulacyjny w zakresie dopuszczalnych zmian, które powinny ograniczać się do usuwania niezgodności z dyrektywą. Wreszcie, ustalanie podwyżek nie może opierać się na łącznej kwocie przychodów wyznaczonej przez państwo członkowskie, a przy obliczaniu kosztów należy uwzględnić dopłaty państwowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Tak, dyrektywa 2012/34 nie stoi na przeszkodzie procedurze zatwierdzenia podwyżek opłat, która może mieć skutek ex post, pod warunkiem, że uwzględnia ona niezależność zarządcy infrastruktury i nie narusza praw stron.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2012/34 nie przewiduje procedury uprzedniego zatwierdzania opłat, a kontrola organu regulacyjnego może odbywać się ex post i mieć skutek ex tunc. Procedura zatwierdzenia nie może jednak naruszać niezależności zarządcy ani praw stron.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| ÖBB‑Infrastruktur AG | spolka | skarżący |
| WESTbahn Management GmbH | spolka | skarżący |
| Schienen-Control Kommission | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd austriacki | inne | interwenient |
| Rząd niderlandzki | inne | interwenient |
| Rząd polski | inne | interwenient |
| Rząd norweski | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (19)
Główne
Dyrektywa 2012/34/UE art. 4 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE
Zapewnienie niezależności zarządcy infrastruktury.
Dyrektywa 2012/34/UE art. 29 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE
Ustalanie ram pobierania opłat i zasad pobierania opłat.
Dyrektywa 2012/34/UE art. 32 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE
Podwyżki opłat w celu odzyskania całości kosztów, zasady ich ustalania i ocena znaczenia dla segmentów rynku.
Pomocnicze
Dyrektywa 2012/34/UE art. 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE
Definicje kluczowych pojęć, takich jak przedsiębiorstwo kolejowe, zarządca infrastruktury, regulamin sieci.
Dyrektywa 2012/34/UE art. 4 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE
Odpowiedzialność zarządcy infrastruktury za zarządzanie.
Dyrektywa 2012/34/UE art. 8 § 4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE
Wymóg bilansowania rachunku zysków i strat zarządcy infrastruktury.
Dyrektywa 2012/34/UE art. 27 § 2
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE
Treść regulaminu sieci, w tym informacje o warunkach dostępu.
Dyrektywa 2012/34/UE art. 27 § 4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE
Termin publikacji regulaminu sieci.
Dyrektywa 2012/34/UE art. 31 § 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE
Opłaty za minimalny pakiet dostępu i dostęp do infrastruktury łączącej obiekty infrastruktury usługowej.
Dyrektywa 2012/34/UE art. 32 § 6
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE
Obowiązek publikacji istotnych zmian w systemie pobierania opłat.
Dyrektywa 2012/34/UE art. 56 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE
Funkcje organu regulacyjnego, prawo odwołania.
Dyrektywa 2012/34/UE art. 56 § 6
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE
Obowiązek organu regulacyjnego zapewnienia zgodności opłat z przepisami i niedyskryminacji.
Dyrektywa 2012/34/UE art. 56 § 9
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE
Decyzje organu regulacyjnego i ich wiążący charakter.
Dyrektywa 2012/34/UE art. 56 § 10
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE
Kontrola sądowa decyzji organu regulacyjnego.
Rozporządzenie wykonawcze 2015/909 art. 2 § 1
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/909
Definicja kosztu bezpośredniego.
Rozporządzenie wykonawcze 2015/909 art. 3 § 1
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/909
Obliczanie kosztów bezpośrednich na całej sieci.
Eisenbahngesetz art. 67d § 1
Eisenbahngesetz
Austriackie przepisy dotyczące podwyżek opłat za infrastrukturę kolejową.
Eisenbahngesetz art. 67d § 6
Eisenbahngesetz
Austriackie przepisy dotyczące zezwolenia na podwyżki opłat.
Bundesbahngesetz art. 42 § 1
Bundesbahngesetz
Austriackie przepisy dotyczące finansowania zarządcy infrastruktury.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Procedura zatwierdzania podwyżek opłat przez państwo członkowskie jest dopuszczalna, o ile nie narusza niezależności zarządcy infrastruktury i praw stron. Regulamin sieci musi zawierać przejrzyste informacje o podwyżkach, umożliwiające przedsiębiorstwom kolejowym ocenę kosztów. Organ regulacyjny może nakazać zmiany w podwyżkach jedynie w celu usunięcia niezgodności z dyrektywą, nie może oceniać ich celowości. Ustalanie podwyżek nie może opierać się na celu przychodowym narzuconym przez państwo członkowskie; należy uwzględnić dopłaty państwowe.
Odrzucone argumenty
Zatwierdzenie podwyżek musi nastąpić ex ante. Wystarczy publikacja łącznej opłaty w regulaminie sieci, bez szczegółowego rozbicia na koszty bezpośrednie i podwyżki. Zmiana wysokości podwyżek jest zmianą istotnego elementu systemu pobierania opłat. Państwo członkowskie jest związane opublikowanymi w regulaminie sieci kwotami podwyżek i nie może ich zmienić. Cel przychodowy narzucony przez państwo członkowskie jest dopuszczalną podstawą do ustalania podwyżek.
Godne uwagi sformułowania
nie stoją one na przeszkodzie temu, by wprowadzenie podwyżek opłat [...] zostało poddane przez państwo członkowskie procedurze zatwierdzenia, pod warunkiem jednak, że taka procedura uwzględnia zakres swobody, jaki powinien posiadać zarządca wspomnianej infrastruktury przy wyznaczaniu wysokości opłat nie mogą obejmować ocen celowości ze strony tego organu stoją one na przeszkodzie temu, by do celów ustalenia podwyżek uwzględniano ustaloną przez państwo członkowskie łączną kwotę przychodów, jaką ma osiągnąć zarządca infrastruktury
Skład orzekający
K. Jürimäe
prezeska izby
K. Lenaerts
prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby
M. Gavalec
sędzia
Z. Csehi
sędzia sprawozdawca
F. Schalin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy 2012/34/UE dotyczących pobierania opłat za infrastrukturę kolejową, procedury zatwierdzania podwyżek, roli organu regulacyjnego oraz niezależności zarządcy infrastruktury."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa UE w zakresie transportu kolejowego; zastosowanie do prawa krajowego wymaga uwzględnienia jego specyfiki w ramach transpozycji dyrektywy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z funkcjonowaniem jednolitego rynku kolejowego w UE, wpływu regulacji na koszty transportu i niezależności zarządców infrastruktury, co jest istotne dla branży i prawników specjalizujących się w transporcie.
“UE: Jak zatwierdzać podwyżki opłat za tory kolejowe, by nie naruszyć konkurencji i niezależności zarządców?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI