C-536/13
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że rozporządzenie Bruksela I nie stoi na przeszkodzie uznaniu lub odmowie uznania orzeczenia arbitrażowego zakazującego stronie występowania z określonymi żądaniami przed sądem państwa członkowskiego, ponieważ rozporządzenie to nie obejmuje sądownictwa polubownego.
Sprawa dotyczyła wniosku o uznanie i wykonanie na Litwie orzeczenia arbitrażowego wydanego przez szwedzki sąd polubowny, które nakazywało litewskiemu ministerstwu ograniczenie żądań w postępowaniu sądowym dotyczącym działań spółki Lietuvos dujos. Litewski sąd odsyłający zapytał TSUE, czy rozporządzenie nr 44/2001 (Bruksela I) stoi na przeszkodzie uznaniu takiego orzeczenia arbitrażowego, które ogranicza kompetencje sądu krajowego do ustalenia własnej właściwości. Trybunał stwierdził, że rozporządzenie nr 44/2001 wyłącza sądownictwo polubowne ze swojego zakresu, a zatem nie reguluje ono kwestii uznawania i wykonywania orzeczeń arbitrażowych.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych. Sprawa wywodziła się ze skargi spółki „Gazprom” OAO na odmowę uznania i wykonania na Litwie orzeczenia arbitrażowego wydanego w dniu 31 lipca 2012 r. przez Instytut Arbitrażowy Izby Gospodarczej w Sztokholmie. Orzeczenie to nakazywało litewskiemu ministerstwu zakończenia postępowania sądowego dotyczącego działań spółki Lietuvos dujos, uznając, że narusza ono klauzulę arbitrażową zawartą w umowie akcjonariuszy. Litewski sąd odsyłający, Lietuvos Aukščiausiasis Teismas, zapytał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, czy rozporządzenie nr 44/2001 należy interpretować w ten sposób, że stoi ono na przeszkodzie temu, aby sąd państwa członkowskiego uznał i wykonał orzeczenie arbitrażowe zakazujące stronie występowania z określonymi żądaniami przed sądem tego państwa członkowskiego, lub odmówił jego uznania i wykonania. Trybunał przypomniał, że rozporządzenie nr 44/2001 wyłącza ze swojego zakresu stosowania sądownictwo polubowne (art. 1 ust. 2 lit. d). W związku z tym, rozporządzenie to nie reguluje kwestii uznawania i wykonywania w państwie członkowskim orzeczenia arbitrażowego wydanego przez sąd polubowny w innym państwie członkowskim. Trybunał stwierdził, że postępowanie w sprawie uznania i wykonania orzeczenia arbitrażowego podlega regułom prawa krajowego oraz prawa międzynarodowego, które znajdują zastosowanie w państwie członkowskim, w którym wnoszono o to uznanie i wykonanie, a nie rozporządzeniu nr 44/2001. W konsekwencji, ewentualne ograniczenie kompetencji przysługującej sądowi państwa członkowskiego do ustalenia własnej właściwości może być jedynie rezultatem uznania i wykonania orzeczenia arbitrażowego przez sąd tego samego państwa członkowskiego na podstawie prawa procesowego tego państwa członkowskiego oraz, w razie potrzeby, w oparciu o konwencję nowojorską. Trybunał orzekł, że rozporządzenie nr 44/2001 nie stoi na przeszkodzie temu, aby sąd państwa członkowskiego uznał i wykonał orzeczenie arbitrażowe zakazujące stronie występowania z określonymi żądaniami przed sądem tego państwa członkowskiego bądź odmówił jego uznania i wykonania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, rozporządzenie nr 44/2001 nie stoi na przeszkodzie uznaniu lub odmowie uznania takiego orzeczenia arbitrażowego.
Uzasadnienie
Rozporządzenie nr 44/2001 wyłącza sądownictwo polubowne ze swojego zakresu stosowania. Nie reguluje ono kwestii uznawania i wykonywania orzeczeń arbitrażowych w państwach członkowskich. Postępowanie w tej sprawie podlega prawu krajowemu i międzynarodowemu, a nie rozporządzeniu nr 44/2001.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gazprom | spolka | wnoszący_odwołanie |
| Lietuvos Respublika | panstwo_czlonkowskie | inne |
| E.ON Ruhrgas International GmbH | spolka | inne |
| Lietuvos dujos AB | spolka | inne |
| V. Valentukevičius | osoba_fizyczna | inne |
| W. Gołubiew | osoba_fizyczna | inne |
| K. Selezniew | osoba_fizyczna | inne |
| Lietuvos Respublikos energetikos ministerija | organ_krajowy | inne |
Przepisy (6)
Główne
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 1 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Rozporządzenie ma zastosowanie w sprawach cywilnych i handlowych, niezależnie od rodzaju sądu, z wyłączeniem spraw podatkowych, celnych i administracyjnych.
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 1 § 2 lit. d
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Rozporządzenie nie stosuje się do sądownictwa polubownego.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 44/2001 art. 71 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001
Rozporządzenie nie narusza konwencji, których państwa członkowskie są stronami i które w sprawach szczególnych regulują jurysdykcję, uznawanie lub wykonywanie orzeczeń.
k.c. art. 2.124
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący dochodzenia w sprawie działań osoby prawnej.
k.c. art. 2.125 § ust. 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Określa, kto może złożyć wniosek o dochodzenie w sprawie działań osoby prawnej.
k.c. art. 2.131
Kodeks cywilny
Określa środki zaradcze w przypadku stwierdzenia niewłaściwych działań osoby prawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie nr 44/2001 wyłącza sądownictwo polubowne ze swojego zakresu. Kwestia uznawania i wykonywania orzeczeń arbitrażowych nie jest regulowana przez rozporządzenie nr 44/2001, lecz przez prawo krajowe i międzynarodowe. Nakaz sądu polubownego nie stanowi ingerencji w jurysdykcję sądów państw członkowskich w rozumieniu rozporządzenia nr 44/2001.
Godne uwagi sformułowania
„przepisy celem ujednolicenia [umożliwiających ujednolicenie] przepisów o jurysdykcji w sprawach cywilnych i handlowych oraz uproszczenia [uproszczenie] formalności ze względu na szybkie i nieskomplikowane uznawanie i wykonywanie orzeczeń z państw członkowskich związanych niniejszym rozporządzeniem” „sądownictwo polubowne” „każdy sąd sam ustala, na podstawie znajdujących zastosowanie przepisów, czy jest on właściwy do rozstrzygnięcia wniesionego do niego sporu” „nie może być mowy o naruszeniu wspomnianej zasady polegającym na ingerencji sądu państwa członkowskiego w jurysdykcję sądu innego państwa członkowskiego” „nie stoi ono na przeszkodzie temu, aby sąd państwa członkowskiego uznał i wykonał orzeczenie arbitrażowe zakazujące stronie występowania z określonymi żądaniami przed sądem tego państwa członkowskiego bądź odmówił jego uznania i wykonania”
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
K. Lenaerts
wiceprezes
R. Silva de Lapuerta
prezes izby
M. Ilešič
prezes izby
L. Bay Larsen
prezes izby
A. Ó Caoimh
prezes izby
J.C. Bonichot
prezes izby
E. Levits
sędzia
M. Safjan
sprawozdawca
M. Berger
sędzia
A. Prechal
sędzia
E. Jarašiūnas
sędzia
C.G. Fernlund
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że rozporządzenie Bruksela I nie ma zastosowania do uznawania i wykonywania orzeczeń arbitrażowych, a kwestie te podlegają prawu krajowemu i międzynarodowemu (w tym Konwencji Nowojorskiej). Potwierdzenie, że sądy krajowe same decydują o swojej jurysdykcji, a orzeczenia arbitrażowe nie mogą tej kompetencji ograniczać w sposób naruszający porządek prawny państwa członkowskiego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd polubowny wydał nakaz typu 'anti-suit injunction'. Interpretacja przepisów prawa krajowego i międzynarodowego dotyczących uznawania i wykonywania orzeczeń arbitrażowych może się różnić w poszczególnych państwach członkowskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji między jurysdykcją sądów krajowych a orzeczeniami arbitrażowymi, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej. Wyjaśnia granice stosowania rozporządzenia Bruksela I.
“Czy orzeczenie arbitrażowe może zamknąć drogę do sądu krajowego? TSUE wyjaśnia granice jurysdykcji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI