C-535/24

Trybunał Sprawiedliwości2025-10-02
cjeupodatkiVATWysokatrybunal
VATświadczenie usługodpłatnośćnieodpłatne świadczeniewierzytelnośćwierzycieldłużnikprawo bułgarskieTSUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że czynności wierzyciela podjęte bez zgody dłużnika w celu odzyskania własnej wierzytelności nie stanowią odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu dyrektywy VAT.

Sprawa dotyczyła wykładni przepisów dyrektywy VAT w kontekście działań podjętych przez spółkę Svilosa AD w celu odzyskania pożyczki udzielonej fundacji. Svilosa, działając bez formalnego zlecenia fundacji, ale we własnym interesie jako wierzyciel, poniosła koszty usług prawnych w USA. Bułgarski organ podatkowy uznał te działania za nieodpłatne świadczenie usług na rzecz fundacji, podlegające VAT. Sąd odsyłający pytał, czy takie czynności, podjęte bez upoważnienia dłużnika, ale z korzyścią dla obu stron, mogą być uznane za odpłatne świadczenie usług lub nieodpłatne świadczenie usług uznane za odpłatne. Trybunał stwierdził, że brak jest bezpośredniego związku między świadczeniem a wynagrodzeniem, a także nie zachodzą przesłanki do uznania tych czynności za nieodpłatne świadczenie usług w rozumieniu dyrektywy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Administrativen sad Veliko Tarnovo (sąd administracyjny w Wielkim Tyrnowie, Bułgaria) dotyczył wykładni art. 2 ust. 1 lit. c) oraz art. 26 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (VAT). Sprawa wywodziła się ze sporu między bułgarską spółką „Svilosa” AD a lokalnym dyrektorem ds. odwołań podatkowych. Svilosa odliczyła VAT naliczony od usług prawnych świadczonych przez amerykańskie kancelarie, które miały na celu odzyskanie kwot wypłaconych w ramach pożyczki udzielonej fundacji „Mir za teb, mir za men”. Koncert, na który pożyczono środki, nie doszedł do skutku, a Svilosa podjęła kroki prawne przeciwko osobom, które nie wywiązały się ze swoich zobowiązań. Organ podatkowy uznał, że Svilosa świadczyła nieodpłatne usługi na rzecz fundacji, co skutkowało nałożeniem na nią zobowiązania podatkowego VAT. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy czynności podjęte przez wierzyciela (Svilosa) bez zlecenia dłużnika (fundacji), ale w celu odzyskania własnej wierzytelności, mogą być uznane za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu dyrektywy VAT. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując sprawę, podkreślił, że dla uznania świadczenia za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny z wymianą świadczeń wzajemnych i bezpośrednim związkiem między usługą a otrzymanym wynagrodzeniem. W tej sytuacji, brak było umowy między Svilosa a fundacją dotyczącej konkretnie czynności windykacyjnych, a ewentualne odzyskanie części pożyczki nie stanowiło świadczenia wzajemnego za te czynności. Trybunał stwierdził również, że czynności te nie spełniają przesłanek nieodpłatnego świadczenia usług uznanego za odpłatne (art. 26 ust. 1 lit. b) dyrektywy VAT), ponieważ były one podejmowane w bezpośrednim interesie przedsiębiorstwa Svilosa. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że czynności dokonane przez wierzyciela w celu odzyskania wierzytelności, bez zlecenia lub upoważnienia dłużnika, nie są objęte zakresem kwalifikacji jako „odpłatne świadczenie usług” w rozumieniu dyrektywy VAT.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, czynności te nie są objęte zakresem kwalifikacji jako „odpłatne świadczenie usług”.

Uzasadnienie

Dla uznania świadczenia za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny z wymianą świadczeń wzajemnych i bezpośrednim związkiem między usługą a otrzymanym świadczeniem. W tej sprawie brak było umowy między wierzycielem a dłużnikiem dotyczącej czynności windykacyjnych, a ewentualne odzyskanie części pożyczki nie stanowiło świadczenia wzajemnego za te czynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Svilosaspolkaskarżący
Direktor na Direktsia „Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika” – Veliko Tarnovoorgan_krajowypozwany
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (11)

Główne

Dyrektywa VAT art. 2 § 1 lit. c)

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług na terytorium państwa członkowskiego dokonane przez podatnika działającego w takim charakterze.

Dyrektywa VAT art. 24 § 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

„Świadczenie usług” oznacza każdą transakcję, która nie stanowi dostawy towarów.

Dyrektywa VAT art. 26 § 1 lit. b)

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Za odpłatne świadczenie usług uznaje się nieodpłatne świadczenie usług przez podatnika na prywatny użytek jego lub jego pracowników lub, bardziej ogólnie, do celów innych niż działalność jego przedsiębiorstwa.

Pomocnicze

TFUE art. 267

TFUE

ZDDS art. 8

Zakon za danak varhu dobavenata stoynost

ZDDS art. 9 § 1

Zakon za danak varhu dobavenata stoynost

ZDDS art. 9 § 3 pkt 2

Zakon za danak varhu dobavenata stoynost

ZZD art. 60 § 1

Zakon za zadalzheniyata i dogovorite

ZZD art. 61 § 1

Zakon za zadalzheniyata i dogovorite

ZZD art. 61 § 2

Zakon za zadalzheniyata i dogovorite

ZZD art. 134 § 1

Zakon za zadalzheniyata i dogovorite

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak bezpośredniego związku między świadczeniem a otrzymanym świadczeniem wzajemnym. Brak stosunku prawnego z wymianą świadczeń wzajemnych. Czynności podjęte w bezpośrednim interesie przedsiębiorstwa nie są uznawane za świadczenie na cele inne niż działalność przedsiębiorstwa.

Odrzucone argumenty

Możliwość uznania czynności za odpłatne świadczenie usług na gruncie prawa krajowego. Możliwość uznania czynności za nieodpłatne świadczenie usług uznane za odpłatne.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie »świadczenia usług« w rozumieniu art. 24 ust. 1 [dyrektywy VAT] pojęcie »nieodpłatnego świadczenia usług« w rozumieniu art. 26 ust. 1 lit. b) tej dyrektywy czynności prawne lub faktyczne podjęte bez zlecenia lub upoważnienia bezpośrednim celem jest odzyskanie wierzytelności przysługującej innemu podmiotowi pośrednim celem jest również zaspokojenie wierzytelności przysługującej podejmującemu te czynności istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych bez znaczenia jest okoliczność, że Svilosa mogła w następstwie postępowań prowadzonych w Stanach Zjednoczonych Ameryki odzyskać część wierzytelności

Skład orzekający

M. Gavalec

prezes izby

Z. Csehi

sędzia

F. Schalin

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja pojęć odpłatnego i nieodpłatnego świadczenia usług w VAT w sytuacjach nietypowych, gdy wierzyciel działa we własnym interesie bez formalnego zlecenia dłużnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wierzyciel podejmuje działania windykacyjne bez formalnego upoważnienia dłużnika, ale we własnym interesie. Konieczna jest weryfikacja przez sąd krajowy, czy faktycznie brak było zlecenia/upoważnienia i czy korzyść dla dłużnika była jedynie pośrednia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów VAT w nietypowej sytuacji, gdzie wierzyciel działa w celu odzyskania własnych środków, ale bez formalnego zlecenia dłużnika. Pokazuje to, jak ważne jest precyzyjne określenie charakteru transakcji dla celów podatkowych.

Czy odzyskiwanie własnych długów bez zgody dłużnika podlega VAT? TSUE wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI