C-535/19

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-07-15
cjeuswobody_rynkuswobodny przepływ osóbWysokatrybunal
obywatelstwo UEswoboda przemieszczania sięubezpieczenie zdrowotneprawo pobytunieaktywni zawodowokoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegozasada równego traktowaniaochrona finansów publicznych

Podsumowanie

Obywatel UE nieaktywny zawodowo, legalnie zamieszkujący w innym państwie członkowskim, ma prawo do objęcia publicznym systemem ubezpieczenia zdrowotnego, ale państwo przyjmujące może wymagać opłat, aby zapobiec nadmiernemu obciążeniu finansów publicznych.

Sprawa dotyczyła obywatela Włoch, który przeniósł się na Łotwę, aby zamieszkać z rodziną. Po utracie prawa do włoskiego systemu opieki zdrowotnej, odmówiono mu objęcia łotewskim publicznym systemem ubezpieczenia zdrowotnego, ponieważ nie był aktywny zawodowo. Trybunał orzekł, że świadczenia opieki zdrowotnej finansowane z budżetu państwa są świadczeniami z tytułu choroby objętymi rozporządzeniem nr 883/2004. Choć obywatel UE nieaktywny zawodowo, legalnie przebywający w innym państwie członkowskim, podlega ustawodawstwu tego państwa i ma prawo do objęcia jego systemem ubezpieczenia zdrowotnego, państwo przyjmujące może uzależnić to objęcie od opłat, aby zapobiec nadmiernemu obciążeniu finansów publicznych, pod warunkiem zachowania proporcjonalności.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów UE w sprawie dostępu do publicznego systemu ubezpieczenia zdrowotnego dla obywatela Unii nieaktywnego zawodowo, który legalnie zamieszkuje na terytorium innego państwa członkowskiego. Obywatel Włoch, A., przeniósł się na Łotwę, gdzie stracił prawo do włoskiego systemu opieki zdrowotnej. Łotewskie władze odmówiły mu objęcia publicznym systemem ubezpieczenia zdrowotnego, powołując się na przepisy krajowe, które ograniczały dostęp do tego systemu dla osób nieaktywnych zawodowo. Sąd odsyłający zadał pytania dotyczące kwalifikacji świadczeń opieki zdrowotnej jako świadczeń z tytułu choroby w rozumieniu rozporządzenia nr 883/2004 oraz możliwości odmowy ich przyznania obywatelom UE nieaktywnym zawodowo, mimo że podlegają oni ustawodawstwu państwa zamieszkania. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że świadczenia opieki zdrowotnej finansowane z budżetu państwa, przyznawane na podstawie obiektywnych kryteriów, stanowią świadczenia z tytułu choroby objęte rozporządzeniem nr 883/2004. W związku z tym, obywatel UE nieaktywny zawodowo, legalnie przebywający na Łotwie i podlegający jej ustawodawstwu, ma prawo do objęcia łotewskim publicznym systemem ubezpieczenia zdrowotnego. Jednakże, Trybunał podkreślił, że państwo przyjmujące może uzależnić dostęp do tego systemu od opłat, aby zapobiec nadmiernemu obciążeniu finansów publicznych, pod warunkiem, że wymogi te są proporcjonalne i nie uniemożliwiają skutecznego korzystania z prawa pobytu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, świadczenia te stanowią 'świadczenia z tytułu choroby' i są objęte zakresem rozporządzenia nr 883/2004.

Uzasadnienie

Świadczenia opieki zdrowotnej finansowane z budżetu państwa, przyznawane na podstawie obiektywnych kryteriów (spełnienie sytuacji określonej prawnie) i dotyczące ryzyka związanego z chorobą (cel: wyleczenie pacjenta), spełniają obie przesłanki kwalifikacji jako świadczenia z zakresu zabezpieczenia społecznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

obywatel UE (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
Aosoba_fizycznaskarżący
Latvijas Republikas Veselības ministrijaorgan_krajowypozwany
rząd łotewskiorgan_krajowyinterwenient
rząd hiszpańskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (13)

Główne

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 3 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 11 § 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Dyrektywa 2004/38 art. 7 § 1

Dyrektywa 2004/38/WE

Dyrektywa 2004/38 art. 24 § 1

Dyrektywa 2004/38/WE

Pomocnicze

TFUE art. 18

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 20 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 21 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 2 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 3 § 5

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004

Dyrektywa 2004/38 art. 14 § 2

Dyrektywa 2004/38/WE

Dyrektywa 2004/38 art. 16 § 1

Dyrektywa 2004/38/WE

Ārstniecības likums art. 17

Ustawa o opiece zdrowotnej (Łotwa)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenia opieki zdrowotnej finansowane z budżetu państwa, przyznawane na podstawie obiektywnych kryteriów, stanowią świadczenia z tytułu choroby objęte rozporządzeniem nr 883/2004. Obywatel UE nieaktywny zawodowo, legalnie przebywający w państwie członkowskim i podlegający jego ustawodawstwu, ma prawo do objęcia publicznym systemem ubezpieczenia zdrowotnego. Państwo przyjmujące nie może całkowicie odmówić objęcia takim systemem, ale może wprowadzić odpłatność w celu zapobiegania nadmiernemu obciążeniu finansów publicznych.

Odrzucone argumenty

Odmowa objęcia publicznym systemem ubezpieczenia zdrowotnego obywatela UE nieaktywnego zawodowo jest uzasadniona ochroną finansów publicznych i proporcjonalna. Posiadanie pełnego ubezpieczenia zdrowotnego jako warunek legalnego pobytu może uzasadniać odmowę włączenia do państwowego systemu opieki zdrowotnej.

Godne uwagi sformułowania

świadczenia opieki zdrowotnej finansowane z budżetu państwa [...] stanowią „świadczenia z tytułu choroby” w rozumieniu tego przepisu i tym samym są objęte zakresem zastosowania tego rozporządzenia. państwo członkowskie przyjmujące nieaktywnego zawodowo obywatela Unii przebywającego na jego terytorium zgodnie z dyrektywą 2004/38 jest zobowiązane do objęcia tego obywatela swoim publicznym systemem ubezpieczenia zdrowotnego [...] państwo członkowskie może postanowić, że dostęp do tego systemu nie będzie bezpłatny, w celu uniknięcia sytuacji, w której ten obywatel stałby się nadmiernym obciążeniem dla finansów publicznych tego państwa członkowskiego. warunek ten zostałby pozbawiony jakiejkolwiek skuteczności (effet utile).

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes

J.-C. Bonichot

prezes izby

A. Arabadjiev

prezes izby

A. Prechal

prezes izby

N. Piçarra

prezes izby

N. Wahl

prezes izby

E. Juhász

sędzia

M. Safjan

sędzia

D. Šváby

sędzia

S. Rodin

sędzia

F. Biltgen

sędzia

K. Jürimäe

sprawozdawczyni

C. Lycourgos

sędzia

P.G. Xuereb

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu stosowania rozporządzenia nr 883/2004 do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych z budżetu państwa oraz zasad dostępu do nich dla obywateli UE nieaktywnych zawodowo przebywających w innym państwie członkowskim."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obywatela UE nieaktywnego zawodowo, który utracił prawo do świadczeń w państwie pochodzenia i stara się o objęcie systemem w państwie zamieszkania. Państwa członkowskie nadal mają pewną swobodę w ustalaniu warunków odpłatności, o ile zachowają proporcjonalność.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw obywateli UE do swobodnego przemieszczania się i dostępu do opieki zdrowotnej, co jest tematem o dużym znaczeniu praktycznym dla wielu osób.

Czy obywatel UE nieaktywny zawodowo musi płacić za opiekę zdrowotną w nowym kraju? TSUE wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI