C-535/17

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-02-06
cjeuprawo_ue_ogolnejurysdykcja i wykonywanie orzeczeńWysokatrybunal
jurysdykcjapostępowanie upadłościowerozporządzenie Bruksela I bisczyn niedozwolonyzarządca masy upadłościwierzycieleprawo prywatne międzynarodowe

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że powództwo o odszkodowanie z tytułu czynu niedozwolonego, wytoczone przez zarządcę masy upadłości w interesie wierzycieli, wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia Bruksela I bis, a nie rozporządzenia o postępowaniu upadłościowym.

Sprawa dotyczyła pytania, czy powództwo o odszkodowanie z tytułu czynu niedozwolonego, wytoczone przez zarządcę masy upadłości w ramach postępowania upadłościowego, podlega rozporządzeniu o postępowaniu upadłościowym, czy też rozporządzeniu Bruksela I bis. Zarządca dochodził od banku odszkodowania za umożliwienie wypłaty środków z konta, co doprowadziło do szkody wierzycieli. Trybunał uznał, że takie powództwo, mimo związku z postępowaniem upadłościowym, opiera się na ogólnych przepisach prawa cywilnego i handlowego, a nie na przepisach szczególnych dotyczących upadłości, dlatego wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia Bruksela I bis.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów rozporządzeń dotyczących jurysdykcji i wykonywania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych (Rozporządzenie nr 44/2001, tzw. Bruksela I bis) oraz postępowania upadłościowego (Rozporządzenie nr 1346/2000). Sprawa dotyczyła powództwa wytoczonego przez zarządcę masy upadłości PI.BV i PI przeciwko bankowi BNP Paribas Fortis NV. Zarządca dochodził od banku odszkodowania w kwocie 550 000 EUR, twierdząc, że bank umożliwił byłemu komornikowi PI wypłatę tej kwoty w gotówce z rachunku, co naruszyło interesy wierzycieli. Sąd odsyłający (Hoge Raad der Nederlanden) miał wątpliwości, czy takie powództwo, mimo że wytoczone przez zarządcę w ramach postępowania upadłościowego, nie jest wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia Bruksela I bis na mocy art. 1 ust. 2 lit. b) tego rozporządzenia, który wyłącza sprawy dotyczące upadłości. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując kryterium związku powództwa z postępowaniem upadłościowym, uznał, że kluczowa jest podstawa prawna roszczenia. W tym przypadku, roszczenie o charakterze czynu niedozwolonego, mimo że dochodzone przez zarządcę w interesie wierzycieli i zasilające masę upadłości, mogło być również dochodzone przez indywidualnych wierzycieli i opierało się na ogólnych przepisach prawa cywilnego, a nie na przepisach szczególnych dotyczących upadłości. W związku z tym, Trybunał orzekł, że powództwo to wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia Bruksela I bis, a nie rozporządzenia o postępowaniu upadłościowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, powództwo takie jest objęte zakresem stosowania rozporządzenia nr 44/2001.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że kluczowe jest ustalenie podstawy prawnej roszczenia. Powództwo o charakterze czynu niedozwolonego, nawet jeśli wytoczone przez zarządcę w ramach postępowania upadłościowego, opiera się na ogólnych przepisach prawa cywilnego i handlowego, a nie na przepisach szczególnych dotyczących upadłości. Ponadto, takie roszczenie może być dochodzone również przez indywidualnych wierzycieli i nie jest ściśle związane wyłącznie z postępowaniem upadłościowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w zakresie udzielenia odpowiedzi na pytanie)

Strony

NazwaTypRola
NKinneskarżący
BNP Paribas Fortis NVspolkapozwany
Rząd portugalskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (5)

Główne

Rozporządzenie nr 44/2001 art. 1 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

Określa zakres stosowania rozporządzenia do spraw cywilnych i handlowych, z wyłączeniem m.in. upadłości.

Rozporządzenie nr 44/2001 art. 1 § 2 lit. b)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001

Wyłącza z zakresu stosowania rozporządzenia sprawy dotyczące upadłości, układów i innych podobnych postępowań.

Rozporządzenie nr 1346/2000 art. 4 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1346/2000

Określa, że dla postępowania upadłościowego i jego skutków właściwe jest prawo państwa członkowskiego, w którym zostało wszczęte postępowanie (lex concursus).

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 1346/2000 art. 13

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1346/2000

Dotyczy możliwości zaskarżenia czynności dokonanych z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeśli podlegają prawu innego państwa członkowskiego.

Rozporządzenie Rzym II art. 17

Rozporządzenie (WE) nr 864/2007

Dotyczy uwzględniania zasad bezpieczeństwa i postępowania obowiązujących w miejscu i czasie wystąpienia zdarzenia stanowiącego źródło odpowiedzialności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powództwo o charakterze czynu niedozwolonego, nawet wytoczone przez zarządcę masy upadłości w ramach postępowania upadłościowego, opiera się na ogólnych przepisach prawa cywilnego i handlowego, a nie na przepisach szczególnych dotyczących upadłości. Takie roszczenie może być dochodzone również przez indywidualnych wierzycieli. Roszczenie nie jest ściśle związane wyłącznie z postępowaniem upadłościowym i nie stanowi jego bezpośredniej i nieodłącznej konsekwencji.

Odrzucone argumenty

Powództwo wytoczone przez zarządcę masy upadłości w ramach postępowania upadłościowego, dotyczące roszczenia o odszkodowanie z tytułu czynu niedozwolonego, którego celem jest zasilenie masy upadłości, powinno być wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia nr 44/2001 jako sprawa dotycząca upadłości.

Godne uwagi sformułowania

to właśnie to kryterium zostało wykształcone w orzecznictwie Trybunału dotyczącym wykładni konwencji brukselskiej, które zostało uwzględnione w motywie 6 rozporządzenia nr 1346/2000 w celu ograniczenia przedmiotu tego ostatniego Rozstrzygającym kryterium przyjętym przez Trybunał w celu zidentyfikowania dziedziny, do której należy dane powództwo, nie są ramy procesowe, w które się ono wpisuje, lecz jego podstawa prawna. nie może być uważane za stanowiące bezpośrednią i nieodłączną konsekwencję postępowania upadłościowego

Skład orzekający

R. Silva de Lapuerta

sprawozdawca

A. Arabadjiev

sędzia

E. Regan

sędzia

C.G. Fernlund

sędzia

S. Rodin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu stosowania rozporządzenia Bruksela I bis w kontekście powództw wytaczanych przez zarządców mas upadłości, zwłaszcza gdy mają one charakter czynu niedozwolonego."

Ograniczenia: Dotyczy interpretacji przepisów UE, a nie konkretnych przepisów krajowych. Konkretne ustalenie podstawy prawnej roszczenia może być kluczowe w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii jurysdykcji w kontekście postępowań upadłościowych i roszczeń cywilnych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i upadłościowego.

Czy bank odpowiada za straty wierzycieli? TSUE rozstrzyga o jurysdykcji w sprawach upadłościowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI