C-534/15
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Judecătoria Satu Mare (Rumunia) dotyczył wykładni art. 1 ust. 1 i art. 2 lit. b) dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sprawa dotyczyła osób fizycznych (Pavel i Mioara Dumitraș), które poręczyły hipoteką za kredyty zaciągnięte przez spółkę handlową (SC Lanca Construcţii SRL) od banku (BRD Groupe Société Générale). Sąd krajowy miał wątpliwości, czy osoby te, niebędące członkami zarządu nowej spółki i działające jako poręczyciele, mogą być uznane za konsumentów w rozumieniu dyrektywy, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych umów i nowacji długu. Trybunał Sprawiedliwości UE, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo (w tym postanowienie w sprawie Tarcău), przypomniał, że dyrektywa ma zastosowanie do umów między przedsiębiorcą a konsumentem, a status konsumenta ocenia się obiektywnie, w zależności od tego, czy osoba fizyczna działa w celach niezwiązanych z jej działalnością zawodową. Trybunał wskazał, że choć umowa zabezpieczenia jest akcesoryjna wobec umowy kredytu, należy ją oceniać z perspektywy stron umowy zabezpieczenia. W tym przypadku, jeśli osoby fizyczne nie miały powiązań funkcjonalnych ze spółką Lanca Construcţii i działały w celach prywatnych, mogą być uznane za konsumentów. Trybunał podkreślił, że ostateczne ustalenie tego faktu należy do sądu krajowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOkreślenie statusu konsumenta w przypadku umów zabezpieczających zobowiązania spółek przez osoby fizyczne, zwłaszcza w kontekście nowacji długu i powiązań rodzinnych/zawodowych.
Konieczność indywidualnej oceny przez sąd krajowy powiązań funkcjonalnych i celu działania osoby fizycznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoby fizyczne, które poręczyły hipoteką za zobowiązania spółki handlowej wobec banku, mogą być uznane za konsumentów w rozumieniu dyrektywy 93/13/EWG, jeśli działały w celach niezwiązanych z ich działalnością zawodową i nie miały powiązań funkcjonalnych ze spółką?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dyrektywa 93/13/EWG może mieć zastosowanie do umowy zabezpieczenia nieruchomości zawartej pomiędzy osobami fizycznymi a instytucją kredytową w celu zabezpieczenia spełnienia zobowiązań spółki handlowej, jeżeli takie osoby fizyczne działały w celach niezwiązanych z ich działalnością zawodową i nie miały powiązań funkcjonalnych z tą spółką.
Uzasadnienie
Trybunał przypomniał, że definicja konsumenta w dyrektywie 93/13 ma charakter obiektywny i ocenia się ją na podstawie kryterium funkcjonalnego, czy umowa wpisuje się w ramy działalności niezwiązanej z wykonywaniem zawodu. Nawet jeśli umowa zabezpieczenia jest akcesoryjna wobec umowy kredytu, należy ją oceniać z perspektywy stron umowy zabezpieczenia. Ostateczne ustalenie statusu konsumenta należy do sądu krajowego, który musi zbadać, czy osoby fizyczne działały w ramach swojej działalności zawodowej (np. z powodu powiązań funkcjonalnych ze spółką) czy w celach prywatnych.
Czy dyrektywa 93/13/EWG obejmuje swoim zakresem umowy akcesoryjne (np. gwarancje, poręczenia) dotyczące umowy kredytu, której beneficjentem jest spółka handlowa, zawarte przez osoby fizyczne działające w celach niezwiązanych z ich działalnością zawodową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dyrektywa 93/13/EWG może mieć zastosowanie do takich umów akcesoryjnych, jeśli osoby fizyczne działające jako poręczyciele spełniają kryteria definicji konsumenta.
Uzasadnienie
Chociaż umowa gwarancji lub poręczenia może być traktowana jako umowa akcesoryjna wobec umowy głównej, z punktu widzenia stron umowy zabezpieczenia jest ona odrębną umową. Dlatego należy oceniać charakter, w jakim strony tej umowy zabezpieczenia działały. Jeśli osoby fizyczne działają w celach niezwiązanych z ich działalnością zawodową i nie mają powiązań funkcjonalnych ze spółką, mogą być uznane za konsumentów, a dyrektywa ma zastosowanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Pavel Dumitraș | osoba_fizyczna | skarżący |
| Mioara Dumitraș | osoba_fizyczna | skarżący |
| BRD Groupe Société Générale – Sucursala Judeţeană Satu Mare | spolka | pozwany |
| Rząd rumuński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 1 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Celem dyrektywy jest zbliżenie przepisów państw członkowskich odnoszących się do nieuczciwych warunków umownych w umowach zawieranych pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 2 § lit. b)
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Konsumentem jest każda osoba fizyczna, która w umowach objętych dyrektywą działa w celach niezwiązanych z handlem, przedsiębiorstwem lub zawodem.
Pomocnicze
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki umowne niebędące indywidualnie negocjowanymi mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary i powodują znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.
Legea nr. 193/2000 art. 1 § 1-3
Ustawa nr 193/2000 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez przedsiębiorców z konsumentami
Legea nr. 193/2000 art. 2 § 1-2
Ustawa nr 193/2000 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez przedsiębiorców z konsumentami
k.c. art. 1128
Kodeks cywilny
k.c. art. 1132
Kodeks cywilny
k.c. art. 1135
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Osoby fizyczne działające jako poręczyciele kredytu dla spółki handlowej, które nie mają z nią powiązań zawodowych i działają w celach prywatnych, powinny być traktowane jako konsumenci w rozumieniu dyrektywy 93/13/EWG.
Odrzucone argumenty
Argumentacja sugerująca, że dyrektywa 93/13/EWG nie ma zastosowania do umów zabezpieczenia nieruchomości zawartych przez osoby fizyczne dla spółki, nawet jeśli działają one w celach prywatnych.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie »konsumenta« w rozumieniu art. 2 lit. b) dyrektywy 93/13 ma charakter obiektywny • oceniać należy z punktu widzenia stron umowy przedstawia się ona jako umowa odrębna • konsument znajduje się w słabszej pozycji niż przedsiębiorca
Skład orzekający
F. Biltgen
prezes_izby
A. Borg Barthet
sędzia
M. Berger
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie statusu konsumenta w przypadku umów zabezpieczających zobowiązania spółek przez osoby fizyczne, zwłaszcza w kontekście nowacji długu i powiązań rodzinnych/zawodowych."
Ograniczenia: Konieczność indywidualnej oceny przez sąd krajowy powiązań funkcjonalnych i celu działania osoby fizycznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu ochrony konsumentów w kontekście umów kredytowych i zabezpieczeń, a także złożonych sytuacji prawnych związanych z nowacją długu i odpowiedzialnością osób fizycznych za zobowiązania spółek.
“Czy poręczyciel kredytu dla firmy to zawsze konsument? TSUE wyjaśnia kluczowe kryteria.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny