C-53/08

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2011-05-24

cjeuswobody_rynkuswoboda_przedsiebiorczosciWysokatrybunal

swoboda przedsiębiorczościnotariuszobywatelstwodyskryminacjaprawo UEuznawanie kwalifikacjiRepublika Austrii

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że Austria naruszyła prawo UE, wymagając od notariuszy posiadania obywatelstwa austriackiego, ponieważ czynności notarialne nie są związane z wykonywaniem władzy publicznej.

Komisja Europejska wniosła skargę przeciwko Austrii, zarzucając jej naruszenie swobody przedsiębiorczości (art. 43 WE) poprzez zastrzeżenie dostępu do zawodu notariusza dla obywateli austriackich. Trybunał Sprawiedliwości uznał, że czynności notarialne, w tym sporządzanie dokumentów urzędowych, czynności w prawie spadkowym i inne zadania, nie są bezpośrednio i szczególnie związane z wykonywaniem władzy publicznej w rozumieniu art. 45 akapit pierwszy WE. W związku z tym warunek przynależności państwowej jest niedopuszczalny. Skarga dotycząca braku transpozycji dyrektyw o uznawaniu kwalifikacji zawodowych została oddalona ze względu na niepewność prawną.

Sprawa dotyczyła skargi Komisji Europejskiej przeciwko Republice Austrii o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Głównym zarzutem było naruszenie art. 43 Traktatu WE (swoboda przedsiębiorczości) poprzez zastrzeżenie dostępu do zawodu notariusza wyłącznie dla obywateli austriackich. Komisja argumentowała, że czynności notarialne nie są związane z wykonywaniem władzy publicznej w rozumieniu art. 45 akapit pierwszy WE, który stanowi wyjątek od swobody przedsiębiorczości. Austria broniła swojego stanowiska, twierdząc, że notariusze wykonują zadania związane z władzą publiczną, w tym nadają dokumentom urzędowy charakter, zapewniają ich wykonalność i uczestniczą w postępowaniach spadkowych jako "Gerichtskommissär". Trybunał Sprawiedliwości, po analizie charakteru czynności notarialnych w austriackim porządku prawnym, uznał, że nie są one bezpośrednio i szczególnie związane z wykonywaniem władzy publicznej. Podkreślono, że notariusze działają na podstawie woli stron, nie posiadają uprawnień decyzyjnych ani przymusu, a ich czynności, nawet te o istotnych skutkach prawnych, są wykonywane pod nadzorem sądów lub w ramach swobodnej konkurencji. W związku z tym warunek przynależności państwowej jest niedopuszczalny i stanowi naruszenie art. 43 WE. Drugi zarzut Komisji dotyczył braku transpozycji dyrektyw 89/48/EWG i 2005/36/WE w zakresie uznawania kwalifikacji zawodowych dla notariuszy. Trybunał uznał ten zarzut za niedopuszczalny w odniesieniu do dyrektywy 2005/36/WE, ponieważ w trakcie procesu legislacyjnego istniała niepewność co do zakresu stosowania tych dyrektyw do zawodu notariusza, a państwa członkowskie nie miały wystarczająco jasnego obowiązku ich transpozycji. W konsekwencji, Trybunał stwierdził uchybienie zobowiązaniom jedynie w zakresie naruszenia swobody przedsiębiorczości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, warunek przynależności państwowej jest niedopuszczalny, ponieważ czynności notarialne nie są związane z wykonywaniem władzy publicznej.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że czynności notarialne w Austrii, takie jak sporządzanie dokumentów urzędowych, czynności w prawie spadkowym i inne zadania, nie stanowią bezpośredniego i szczególnego udziału w wykonywaniu władzy publicznej. W związku z tym, zastrzeżenie dostępu do zawodu notariusza dla obywateli austriackich stanowi zakazaną dyskryminację ze względu na przynależność państwową, naruszając art. 43 Traktatu WE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_uchybienie

Strona wygrywająca

Komisja Europejska (w części)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Komisja Europejska	instytucja_ue	skarżący
Republika Austrii	panstwo_czlonkowskie	pozwany
Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Republika Czeska	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Republika Federalna Niemiec	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Republika Francuska	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Republika Łotewska	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Republika Litewska	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Republika Węgierska	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Rzeczpospolita Polska	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Republika Słowenii	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Republika Słowacka	panstwo_czlonkowskie	interwenient

Przepisy (18)

Główne

TWE art. 43

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakazuje dyskryminacji ze względu na przynależność państwową w zakresie podejmowania i wykonywania działalności na własny rachunek.

TWE art. 45 § akapit pierwszy

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Stanowi odstępstwo od swobody przedsiębiorczości w odniesieniu do działalności związanej z wykonywaniem władzy publicznej; należy interpretować ściśle i ograniczać do tego, co absolutnie niezbędne.

TWE art. 226

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Podstawa prawna skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

Pomocnicze

Dyrektywa 89/48

Dyrektywa Rady 89/48/EWG

Ogólny system uznawania dyplomów ukończenia studiów wyższych.

Dyrektywa 2005/36

Dyrektywa 2005/36/WE

Uznawanie kwalifikacji zawodowych.

ZPO art. 292

Ustawa o postępowaniu sądowym w sporach cywilnych

Określa moc dowodową dokumentów urzędowych.

ZPO art. 272

Ustawa o postępowaniu sądowym w sporach cywilnych

Zasada swobodnej oceny dowodów przez sąd.

NO art. 1 § ust. 1

Ordynacja notarialna

NO art. 3

Ordynacja notarialna

NO art. 6 § ust. 1 pkt 1

Ordynacja notarialna

GKG art. 1 § ust. 1

Ustawa federalna o czynnościach notariuszy jako pełnomocników sądowych w postępowaniu niespornym

GKG art. 7a

Ustawa federalna o czynnościach notariuszy jako pełnomocników sądowych w postępowaniu niespornym

AußStrG art. 144 § ust. 3