C-529/21 do C-536/21 i C-732/21 do C-738/21

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-05-04
cjeuprawo_ue_ogolneczas_pracyWysokatrybunal
czas pracypraca w nocystrażacysektor publicznyrówność traktowaniaochrona zdrowiabezpieczeństwo pracownikówdyrektywa 2003/88/WEKarta Praw Podstawowych

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że dyrektywa dotycząca czasu pracy ma zastosowanie do strażaków pracujących w nocy, chyba że ich praca wymaga wyjątkowych środków bezpieczeństwa, a odmienne traktowanie pracowników sektora publicznego i prywatnego w zakresie czasu pracy w nocy jest dopuszczalne, jeśli jest uzasadnione.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o czasie pracy w odniesieniu do strażaków pracujących w nocy w Bułgarii. Sąd odsyłający pytał, czy dyrektywa ma zastosowanie do tej grupy zawodowej, biorąc pod uwagę wyjątki dotyczące służb publicznych, oraz czy różnice w traktowaniu pracowników sektora publicznego i prywatnego w zakresie czasu pracy w nocy są dopuszczalne. Trybunał stwierdził, że dyrektywa ma zastosowanie do strażaków pracujących w nocy, o ile ich praca odbywa się w normalnych warunkach. Odnosząc się do drugiego pytania, Trybunał uznał, że odmienne traktowanie pracowników sektora publicznego i prywatnego w zakresie czasu pracy w nocy jest dopuszczalne, jeśli jest ono obiektywnie uzasadnione, proporcjonalne i służy prawnie dopuszczalnemu celowi.

W niniejszym wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozstrzygnął kwestie dotyczące wykładni dyrektywy 2003/88/WE w sprawie organizacji czasu pracy, w szczególności w odniesieniu do pracowników sektora publicznego wykonujących pracę w porze nocnej. Sprawa wywodzi się z 15 wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonych przez bułgarski sąd rejonowy w Kuli, dotyczących sporów między urzędnikami pełniącymi służbę strażaków a ich pracodawcą w przedmiocie księgowania i wynagradzania za pracę w porze nocnej. Pierwsze pytanie prejudycjalne dotyczyło zakresu stosowania dyrektywy 2003/88/WE. Sąd odsyłający pytał, czy dyrektywa ta ma zastosowanie do strażaków, mimo że art. 2 ust. 2 dyrektywy 89/391/EWG przewiduje wyjątki dla niektórych rodzajów działalności w służbie publicznej, takich jak policja czy ochrona cywilna. Trybunał przypomniał, że dyrektywy te mają szerokie zastosowanie do wszystkich sektorów działalności, a wyjątki należy interpretować wąsko. Stwierdził, że dyrektywa 2003/88/WE ma zastosowanie do strażaków pracujących w porze nocnej, o ile ich działalność jest wykonywana w normalnych warunkach. Do sądu krajowego należy ocena, czy konkretne warunki pracy strażaków spełniają ten wymóg. Drugie pytanie prejudycjalne dotyczyło oceny równoważności środków ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników wykonujących pracę w porze nocnej, w kontekście art. 12 lit. b) dyrektywy 2003/88/WE oraz zasady równego traktowania z art. 20 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Sąd odsyłający zastanawiał się, czy należy uwzględniać przywileje (np. dłuższe urlopy, wyższe odprawy) przysługujące pracownikom sektora prywatnego, którzy pracują w nocy krócej niż strażacy. Trybunał wyjaśnił, że art. 12 dyrektywy wymaga zapewnienia właściwej ochrony, która może przybrać różne formy, niekoniecznie tylko skrócenia czasu pracy. Odnosząc się do zasady równego traktowania, Trybunał podkreślił, że odmienne traktowanie jest dopuszczalne, jeśli jest obiektywnie uzasadnione, proporcjonalne do prawnie dopuszczalnego celu i służy jego realizacji. Do sądu krajowego należy ocena, czy istnieją porównywalne sytuacje, czy występuje odmienne traktowanie oraz czy jest ono uzasadnione. Trybunał wskazał, że samo istnienie przywilejów dla pracowników sektora prywatnego nie przesądza o naruszeniu zasady równego traktowania, jeśli odmienne traktowanie strażaków jest uzasadnione obiektywnymi czynnikami i służy prawnie dopuszczalnym celom.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dyrektywa 2003/88/WE ma zastosowanie do pracowników sektora publicznego, takich jak strażacy, wykonujących pracę w porze nocnej, o ile pracownicy ci wykonują swoją działalność w normalnych warunkach. Do sądu odsyłającego należy zbadanie, czy działalność powodów w postępowaniach głównych jest wykonywana w takich warunkach.

Uzasadnienie

Zakres zastosowania dyrektywy 89/391 należy interpretować szeroko, a wyjątki wąsko. Kryterium wykluczenia działalności z zakresu stosowania dyrektywy jest specyficzny charakter zadań, a nie przynależność do sektora publicznego. Praca strażaków, nawet w normalnych warunkach, podlega dyrektywie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
OPosoba_fizycznaskarżący
MNosoba_fizycznaskarżący
KLosoba_fizycznaskarżący
IJosoba_fizycznaskarżący
GHosoba_fizycznaskarżący
EFosoba_fizycznaskarżący
CDosoba_fizycznaskarżący
ABosoba_fizycznaskarżący
ABosoba_fizycznaskarżący
BCosoba_fizycznaskarżący
CDosoba_fizycznaskarżący
DEosoba_fizycznaskarżący
EFosoba_fizycznaskarżący
FGosoba_fizycznaskarżący
GHosoba_fizycznaskarżący
Glavna direktsia „Pozharna bezopasnost i zashtita na naselenieto” kam Ministerstvo na vatreshnite rabotiorgan_krajowypozwany
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Dyrektywa 2003/88/WE art. 1 § 3

Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy

Dyrektywa ma zastosowanie do wszystkich sektorów działalności, zarówno publicznego, jak i prywatnego, w rozumieniu art. 2 dyrektywy 89/391/EWG.

Dyrektywa 2003/88/WE art. 12

Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy

Państwa członkowskie przyjmują niezbędne środki w celu zapewnienia, że pracownicy wykonujący pracę w porze nocnej i pracownicy wykonujący pracę w systemie zmianowym mają zapewnioną właściwą, ze względu na charakter ich pracy, ochronę bezpieczeństwa i zdrowia, równoważną z innymi pracownikami.

Dyrektywa 89/391/EWG art. 2 § 2

Dyrektywa Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i [ochrony] zdrowia pracowników w miejscu pracy

Dyrektywa nie ma zastosowania tam, gdzie istniałaby sprzeczność interesów – w odniesieniu do specyficznej działalności publicznej i społecznej, takiej jak siły zbrojne czy policja, lub też w odniesieniu do określonych dziedzin działalności w zakresie usług związanych z ochroną cywilną.

Karta Praw Podstawowych art. 20

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Zasada równości wobec prawa.

Pomocnicze

Dyrektywa 2003/88/WE art. 2

Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy

Definicje dotyczące pracy w porze nocnej i pracowników wykonujących pracę w porze nocnej.

Dyrektywa 2003/88/WE art. 8

Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy

Wymiar czasu pracy w porze nocnej.

Kodeks pracy art. 140 § 1

Kodeks pracy

Zwykły tygodniowy wymiar czasu pracy w porze nocnej nie może przekraczać trzydziestu pięciu godzin. Zwykły wymiar czasu pracy w porze nocnej w pięciodniowym tygodniu pracy nie może przekraczać siedmiu godzin.

Ustawa o MSW art. 187 § 3

Ustawa o ministerstwie spraw wewnętrznych

W przypadku pracy w systemie zmianowym praca w porze nocnej może być wykonywana w godzinach od 22.00 do 6.00, przy czym czas pracy nie może przekraczać przeciętnie ośmiu godzin w okresie 24-godzinnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dyrektywa 2003/88/WE ma zastosowanie do strażaków pracujących w nocy, o ile ich praca odbywa się w normalnych warunkach. Odmienne traktowanie pracowników sektora publicznego i prywatnego w zakresie czasu pracy w nocy jest dopuszczalne, jeśli jest obiektywnie uzasadnione, proporcjonalne i służy prawnie dopuszczalnemu celowi.

Odrzucone argumenty

Wyjątki od stosowania dyrektywy 89/391/EWG (i tym samym 2003/88/WE) dla służb publicznych wyłączają strażaków z zakresu stosowania dyrektywy. Wszelkie różnice w traktowaniu pracowników sektora publicznego i prywatnego w zakresie czasu pracy w nocy, w tym krótszy czas pracy dla pracowników prywatnych, stanowią naruszenie zasady równego traktowania i powinny być wyrównane na korzyść pracowników publicznych.

Godne uwagi sformułowania

Zakres zastosowania dyrektywy 89/391 należy rozumieć szeroko, a tym samym wyjątki od tego zakresu stosowania [...] należy interpretować w sposób zawężający. Kryterium użyte w art. 2 ust. 2 akapit pierwszy dyrektywy 89/391 [...] oparte jest nie na przynależności pracowników do jednego z sektorów służby publicznej [...], lecz wyłącznie na specyficznym charakterze szczególnych zadań wykonywanych przez pracowników sektorów objętych tym przepisem. Zasada równego traktowania [...] wymaga, aby porównywalne sytuacje nie były traktowane w odmienny sposób, a sytuacje odmienne nie były traktowane w sposób jednakowy, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione.

Skład orzekający

P. G. Xuereb

prezes izby

T. von Danwitz

sędzia

I. Ziemele

sprawozdawczyni

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia zakresu stosowania dyrektyw dotyczących czasu pracy w UE do specyficznych grup zawodowych w sektorze publicznym (np. strażaków) oraz ocena dopuszczalności różnic w traktowaniu pracowników sektora publicznego i prywatnego w kontekście zasady równego traktowania."

Ograniczenia: Konkretna ocena, czy praca strażaków odbywa się w 'normalnych warunkach', oraz ocena uzasadnienia i proporcjonalności ewentualnych różnic w traktowaniu pozostaje w gestii sądu krajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii czasu pracy i ochrony pracowników w sektorze publicznym, co jest istotne dla wielu grup zawodowych i prawników. Wyjaśnia zasady stosowania prawa UE do specyficznych sytuacji.

Strażacy pracujący w nocy podlegają unijnym przepisom o czasie pracy – kluczowe orzeczenie TSUE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI